Sitemap

  1. Bestuursrapportage 2026 Blz. 1
    1. Programma's Blz. 2
      1. Inleiding Blz. 3
      2. Samenvatting Blz. 4
        1. Samenvatting financieel Blz. 5
        2. Voorspellend vermogen Blz. 6
        3. Inzicht in vrijval en voorstellen ten laste van begrotingssaldo Blz. 7
        4. Totaaloverzicht begrotingswijzigingen Blz. 8
      3. Programma 1: Bestuur Blz. 9
        1. Portefeuillehouders Blz. 10
        2. Overzicht lasten en baten programma 1 Bestuur Blz. 11
        3. Uitgebreide financiële tabel Blz. 12
        4. 3-O voorstellen Blz. 13
        5. Voorstel begrotingswijzigingen Blz. 14
        6. Beleidsveld 1.1. Provinciale Staten en Statengriffie Blz. 15
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 16
            1. 1. Uitvoeren kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol van PS Blz. 17
              1. We versterken het kwaliteitskader voor Statenstukken verder (zie ook evenwichtig samenspel tussen PS en GS). Blz. 18
              2. We maken gebundelde kennis toegankelijk door het verkennen van mogelijkheden voor een kennisbank (zie ook evenwichtig samenspel tussen PS en GS). Blz. 19
              3. We maken alle relevante Stateninformatie digitaal toegankelijk en verbeteren continu de digitale dienstverlening. Blz. 20
              4. We verbeteren de introductie voor tussentijdse instromers van de Staten. Blz. 21
            2. 2. Drempel verlagen tussen PS en inwoners Fryslân Blz. 22
              1. We brengen provinciale politiek onder de aandacht en laten inwoners en met name jongeren kennismaken met de politiek. Blz. 23
              2. We laten inwoners kennis maken met de politiek, door diverse activiteiten te organiseren zoals het statenspel, het Fries jeugdparlement en de Gast van de Staten. Blz. 24
            3. 3. Evenwichtig samenspel tussen PS en GS Blz. 25
              1. Wanneer dit passend is bij het hoofdonderwerp op de agenda vergaderen de Staten ook buiten het provinciehuis. Blz. 26
              2. Evenwichtig samenspel tussen PS en GS Wij streven in samenspraak met de dienst naar het steeds beter voorzien in de vraag naar relevante informatie van de Staten, bijvoorbeeld door het blijven doorontwikkelen van het format voor de Statenstukken. Blz. 27
              3. Wij bevorderen een cultuur van werken waarin het samenspel tussen PS en GS helder is en waarbij het manifest is dat Provinciale Staten het primaat hebben. Blz. 28
          2. Resultaatindicatoren Blz. 29
        7. Beleidsveld 1.2. Gedeputeerde Staten Blz. 30
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 31
            1. 1. Doelmatig functioneren Blz. 32
              1. De voorbereiding voor de verkiezingen in 2027 worden gestart. Blz. 33
            2. 2. Goede contacten Blz. 34
              1. GS vergadert op externe locaties Blz. 35
            3. 3. Rol Provinciale Staten Blz. 36
              1. PS voorstellen zes weken voor de PS vergadering toezenden Blz. 37
              2. Schriftelijke vragen PS binnen 30 dagen beantwoorden Blz. 38
          2. Resultaatindicatoren Blz. 39
        8. Beleidsveld 1.3. Commissaris van de Koning als rijksorgaan Blz. 40
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 41
            1. 1. Aanpak ondermijning Blz. 42
              1. De CvdK bevordert, met als uitgangspunt de in 2022 ondertekende Intentieverklaring Friese Norm, de samenwerking met gemeenten en ketenpartners in de aanpak van ondermijning. Zie voor de verdere invulling van de aanpak ondermijning paragraaf 1.4 Blz. 43
            2. 2. Interbestuurlijke samenwerking binnen en buiten Fryslân Blz. 44
              1. De CvdK stimuleert de Friese samenwerking middels de bestuurlijke overleggen tussen provincie, Wetterskip Fryslân, Vereniging van Friese Gemeenten (VFG) en gemeente Leeuwarden. Blz. 45
              2. De CvdK stimuleert de samenwerking buiten Fryslân o.a. middels het bestuurlijk arrangement met de provincie Zeeland en het ministerie van BZK. Blz. 46
          2. Resultaatindicatoren Blz. 47
        9. Beleidsveld 1.4. Kwaliteit bestuur Blz. 48
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 49
            1. 1. Kwaliteit openbaar bestuur Blz. 50
              1. Om permanent goed inzicht te hebben in de balans tussen ambities, taken, middelen en realisatiekracht (zowel lokaal/individueel als regionaal/gezamenlijk) gaan we in gesprek met de Friese gemeenten, het Wetterskip Fryslân Blz. 51
            2. 2. Democratische vernieuwing en participatiebeleid Blz. 52
              1. Participatieverordening met voorstel voor vervolg van het provinciale participatiebeleid voorleggen aan Provinciale Staten. Blz. 53
              2. Minimaal twee pilots/experimenten realiseren op het terrein van (digitale) participatie, gericht op het vergroten van maatschappelijke betrokkenheid, invloed en eigenaarschap van inwoners. Blz. 54
              3. Minimaal twee burgerpeilingen over actuele thema's/opgaven uitvoeren via digitaal platform Stim fan Fryslân. Blz. 55
            3. 3. Financiële positie Friese gemeenten en Interbestuurlijk toezicht (IBT) Blz. 56
              1. We bezoeken de Friese gemeenten en Wetterskip Fryslân om op de hoogte te blijven van de actuele financiële situatie. Eveneens organiseren we een kennisbijeenkomst voor financieel medewerkers van de Friese medeoverheden. Blz. 57
              2. Binnen het IBT blijven we werken aan het risicogericht maatwerktoezicht. Door middel van toezichtgesprekken (dialoog) en themaonderzoeken identificeren we met de gemeenten en het Wetterskip Fryslân gezamenlijke uitvoeringsrisico's. Blz. 58
            4. 4. Aanpak ondermijning en weerbare provinciale organisatie Blz. 59
              1. Met betrekking tot het versterken van de weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit werken we voortdurend aan het vergroten van de weerbaarheid van onze organisatie, medewerkers en werkprocessen. Blz. 60
              2. Daarnaast werken we samen met onze ketenpartners aan het blijvend versterken van de Friese overheidsketen, met de Friese Norm als uitgangspunt. Blz. 61
              3. We werken aan het verbreden van de inzet van het bestuursrechtelijk instrument Wet Bibob (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur). Blz. 62
          2. Resultaatindicatoren Blz. 63
        10. Beleidsveld 1.5. Bestuurlijke samenwerking Blz. 64
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 65
            1. 1. Samenwerking in het Waddengebied Blz. 66
              1. We stimuleren de bestuurlijke en ambtelijke samenwerking tussen Rijk, regionale overheden en stakeholders in het Waddengebied, en leveren hieraan onze bijdrage zoals vastgelegd in het Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021-2026 Blz. 67
              2. We geven uitvoering aan de Gemeenschappelijke regeling Waddenfonds en Uitvoeringskader Waddenfonds 2021-2027 Blz. 68
              3. We geven uitvoering aan het Investeringskader Waddengebied (IKW) 2016-2026 en het Meerjarenprogramma IKW 2024-2027 Blz. 69
              4. We stellen een koers vast voor de provinciale rol in de Waddensamenwerking in de periode vanaf 2026, inclusief een vervolg van de interprovinciale samenwerking met Noord-Holland en Groningen. Blz. 70
            2. 2. Regionale samenwerking Blz. 71
              1. We werken vanuit bestuurlijke samenwerking aan uitvoering van de Samenwerkingsagenda Leeuwarden, aan de Regio Deals voor de regio’s NO, NW, Wadden en ZW en aan het Nationaal Programma Vitale Regio's in Noord en Zuidoost. Blz. 72
            3. 3. Belangenbehartiging Blz. 73
              1. We versterken de Friese lobby in Den Haag en Brussel. Blz. 74
              2. We zetten in op een stevig netwerk waarbinnen we gezamenlijke de Friese belangen behartigen in Fries, Noordelijk en landelijk verband. Blz. 75
            4. 4. Veilig en doelmatig gebruik diepe ondergrond Blz. 76
              1. We hebben met de Friese gemeenten en Wetterskip Fryslân een gezamenlijke provinciale mijnbouw-lobby voor Fryslân. Blz. 77
          2. Resultaatindicatoren Blz. 78
      4. Programma 2: Infrastructuur Blz. 79
        1. Portefeuillehouder Blz. 80
        2. Inzet beschikbare middelen programma 2 infrastructuur Blz. 81
        3. Uitgebreide financiële tabel Blz. 82
        4. 3-O voorstellen Blz. 83
        5. Voorstel begrotingswijzigingen Blz. 84
        6. Beleidsveld 2.1. Algemeen beleid & verkeersveiligheid Blz. 85
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 86
            1. 1. Verkeersveiligheid Blz. 87
              1. We stellen een ROF werkplan 2027 op. Blz. 88
              2. We geven uitvoering aan het Werkplan 2026 van het Regionaal Orgaan verkeersveiligheid Fryslân (ROF). Denk hierbij aan praktische verkeerslessen in het onderwijs, gedragscampagnes op risicogedragingen en langlopende doelgroepgerichte aanpakken zoals D Blz. 89
            2. 2. Mobiliteit voor iedereen Blz. 90
              1. Vanuit de provinciale hub-strategie wijzen we in 2026 minimaal acht locaties aan, waar we een pilot met mobiliteitshubs stimuleren. Deze locaties zijn evenredig verdeeld over de verschillende regio's in Fryslân. Blz. 91
              2. We stellen een RMP 2.0 vast waarin duidelijkheid ontstaat over de doelen en resultaten v.w.b. 'mobiliteit voor iedereen'. Blz. 92
            3. 3. Duurzame mobiliteit Blz. 93
              1. We stimuleren de grotere bedrijven (meer dan 50 werknemers) om te werken aan een duurzamer vervoersbeleid voor hun organisatie (werkgeversaanpak) en we benaderen onderwijsorganisaties om hun vervoersbehoefte positief te beïnvloeden (onderwijsaanpak). Blz. 94
              2. We breiden het netwerk aan openbare laadpalen verder uit Blz. 95
          2. Resultaatindicatoren Blz. 96
        7. Beleidsveld 2.2. Verbetering infrastructuur Blz. 97
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 98
            1. 1. Verkeersveiligheid Blz. 99
              1. We realiseren de infrastructurele projecten zoals die volgens het Uitvoeringsprogramma RMP geprogrammeerd staan voor het jaar 2026 Blz. 100
            2. 2. Vlotte doorstroming Blz. 101
              1. Samen met de gemeenten werken we verder aan het netwerk aan doorfietsroutes. Blz. 102
              2. We overleggen met het Rijk en andere overheden over het (goed) functioneren van het gehele infrastructurele netwerk in onze provincie. Indien nodig maken we hier afspraken over in het Bestuurlijk Overleg MIRT. Blz. 103
              3. In samenwerking met andere overheden stellen we een Masterplan Lelylijn op, waarin we financieringsmogelijkheden en inhoudelijke onderwerpen uitwerken. Blz. 104
              4. We gaan verder met de uitvoering van het uitvoeringsprogramma Van Harinxmakanaal (VHK) voor het faciliteren van klasse Va schepen. Blz. 105
              5. We gaan verder met het inventariseren van gebruikte bouwstoffen in onze infrastructuur in verband met aangescherpte milieu regelgeving. Blz. 106
          2. Resultaatindicatoren Blz. 107
        8. Beleidsveld 2.3. Instandhouding provinciale infrastructuur Blz. 108
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 109
            1. 1. Instandhouding provinciale infrastructuur Blz. 110
              1. We beheren, programmeren en onderhouden de provinciale infrastructuur (wegen en vaarwegen en kunstwerken) conform het door PS vastgestelde onderhoudsniveau (6) Blz. 111
              2. We gaan verder met het optimaliseren en energieneutraal maken van onze steunpunten Blz. 112
            2. 2. Bereikbaarheid en veiligheid Blz. 113
              1. We bestrijden gladheid op onze wegen Blz. 114
              2. We schouwen en inspecteren onze wegen, vaarwegen en kunstwerken Blz. 115
              3. We zorgen voor nautisch toezicht op onze vaarwegen en professionaliseren de integrale samenwerking met politie en andere handhavende diensten Blz. 116
              4. We zorgen voor een veilige en vlotte doorvaart door middel van het op professionele wijze bedienen van provinciale bruggen en sluizen gelegen over de vaarwegen in Fryslân Blz. 117
          2. Resultaatindicatoren Blz. 118
        9. Beleidsveld 2.4. Openbaar vervoer Blz. 119
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 120
            1. 1. Toegankelijk OV Blz. 121
              1. We beheren de regionale OV-concessie voor trein en bus. Blz. 122
              2. We voeren het vastgestelde Uitvoeringsprogramma Toegankelijkheid Openbaar Vervoer 2024-2028 uit. Blz. 123
            2. 2. Duurzaam OV Blz. 124
              1. De provincie wil alle busstallingen in Fryslân in eigendom nemen. Bij aanbestedingen wordt dan een gelijk speelveld gecreëerd en worden desinvesteringen in de benodigde laad- en energievoorzieningen voorkomen. Blz. 125
              2. We laten door ProRail een verkenningsstudie uitvoeren naar de partiële elektrificatie voor de spoortrajecten Leeuwarden - Harlingen Haven en Leeuwarden - Stavoren. Blz. 126
            3. 3. Betrouwbaar OV Blz. 127
              1. We plaatsen Dynamisch Reizigers Informatie Systeem (DRIS)-panelen op belangrijke bushaltes om reizigers van actuele vertrektijden en informatie te voorzien. Blz. 128
              2. We maken samen met de provincie Groningen, in overleg met de landelijke programmadirectie en ProRail, de treinstellen van Arriva geschikt voor het nieuwe treinbeveiligingssysteem European Rail Traffic Management System (ERTMS) op de noordelijke regio Blz. 129
          2. Resultaatindicatoren Blz. 130
      5. Programma 3: Natuur en Landbouw Blz. 131
        1. Portefeuillehouders Blz. 132
        2. Inzet beschikbare middelen programma 3 Natuur en Landbouw Blz. 133
        3. Uitgebreide financiële tabel Blz. 134
        4. 3-O voorstellen Blz. 135
        5. Voorstel begrotingswijzigingen Blz. 136
        6. Beleidsveld 3.1. Natuur Blz. 137
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 138
            1. 1. Robuust & kwalitatief NNN Blz. 139
              1. Min. 100 ha verwerving / functiewijziging Blz. 140
              2. Min. 350 ha inrichting NNN Blz. 141
              3. 3 evaluaties nieuwe Natura 2000-beheerplannen (Wijnjeterperschar, Bakkeveense Duinen, Van Oordts Mersken) Blz. 142
              4. Start actualisatie beheerplannen Alde Feanen, Deelen, Rottige Meenthe via gebiedsproces (definitieve vaststelling 2029) Blz. 143
              5. Kennisleemtes van de natuurdoelanalyses (NDA's) onderzoeken en oplossen. Blz. 144
              6. Uitvoering herstelmaatregelen Natura 2000 via vastgestelde beheerplannen. Blz. 145
              7. Uitvoering nationale beleidsprogramma voor de Nationale Parken (Alde Feanen, Schiermonnikoog, Lauwersmeer (samen met de provincie Groningen) en Drents-Friese Wold (samen met de provincie Drenthe)) Blz. 146
              8. Uitvoering Programma Natuur, maatregelen via SPUK Blz. 147
              9. Het nationale beleidsprogramma voor de Nationale Parken uitwerken en uitvoeren voor de Nationale Parken Alde Feanen, Schiermonnikoog, Lauwersmeer (samen met de provincie Groningen) en Drents-Friese Wold (samen met de provincie Drenthe). Blz. 148
              10. Uitvoeren strategie Grip op kwaliteit; actualisatie begrenzing en verbeteren kwaliteit. Blz. 149
            2. 2. Goede basiskwaliteit Natuur Blz. 150
              1. Implementeren Friese Bomen- & Bossenstrategie Blz. 151
              2. Uitbreiden en revitaliseren landschapselementen, agroforestry en voedselbossen Blz. 152
              3. Friese aanpak Natuurinclusief en Basiskwaliteit natuur voor alle Friese landschappen uitgewerkt Blz. 153
            3. 3. Soortenbeleid Blz. 154
              1. Uitvoeren Herstelprogramma biodiversiteit Blz. 155
              2. Uitvoeren Nota Weidevogels 2021-2030, inclusief de LIFE IP GrassBirdHabitats, maatregelpakket weidevogels en het Aanvalsplan Grutto. Blz. 156
              3. Ontwikkelen actief soortenbeleid Blz. 157
              4. Uitvoering geven aan 'Beleidskader Natuurvriendelijk isoleren' Blz. 158
            4. 4. Voorkomen schade en aanpak invasieve exoten Blz. 159
              1. Uitvoeren Nota Faunabeleid Fryslân Blz. 160
              2. Uitvoeren Wolvenplan 2025, in coproductie opstellen Landelijke Aanpak Wolven Blz. 161
              3. Opstellen en uitvoeren Friese Beverbeleidsregels Blz. 162
              4. Actualiseren en uitvoeren beleid hoefdieren (damhert en ree). Blz. 163
              5. Mogelijkheid bieden aan de FBE tot het instellen van een ganzencoördinator Blz. 164
              6. Stroomlijnen en waar mogelijk vereenvoudigen van regelgeving om aanpak ganzenschade te faciliteren Blz. 165
              7. Handhaven en waar mogelijk verbeteren van het robuuste netwerk van ganzenfoerageergebieden voor trekganzen Blz. 166
              8. Stimuleren van het opstellen van gebiedsplannen zodat over vijf jaar (2029) voor elk gebied een gebiedsplan beschikbaar is. Blz. 167
              9. Uitvoeren Beleidsnota Invasieve Exoten Fryslân Blz. 168
              10. Kennisontwikkeling bij betrokken partijen Blz. 169
              11. Stimuleren van samenwerking tussen betrokken partijen Blz. 170
              12. Elimineren van 'artikel 17-soorten'. Blz. 171
            5. 5. Stikstof vergunningen Blz. 172
              1. Gefaseerde afhandeling 220 PAS-melders; afhankelijk van rijksruimte Blz. 173
          2. Resultaatindicatoren Blz. 174
        7. Beleidsveld 3.2. Landbouw Blz. 175
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 176
            1. 1. Doelsturing maatregelpakket landbouw Blz. 177
              1. We geven uitvoering aan de SPUK maatregelpakket 4 Landbouw /Sociaaleconomisch en aan de SPUK Van middelenbeleid naar doelenbeleid. Het doel is om in 2026 een generieke regeling voor melkveehouderij en akkerbouw in de praktijk gebracht te hebben Blz. 178
            2. 2. Gebiedsgericht versnellen Blz. 179
              1. We zetten twee pilots op in Wijnjewoude en Nij Beets, waarbij 50 boeren zijn aangesloten voor het verwerken en strippen van mest. Blz. 180
            3. 3. Generiek versnellen Blz. 181
              1. Het prolongeren van de succesvolle Noordelijke Investeringsregeling Reductie Stikstofemissie, die bekend staat als de “Laaghangend Fruit” pilot-regeling. Blz. 182
            4. 4. Route naar een waarde(n)volle landbouw - maatregel gelijkwaardige positie van boeren in gebiedsprocessen Blz. 183
              1. We geven uitvoering aan de SPUK Route naar een waarde(n)volle landbouw, maatregel gelijkwaardige positie van boeren in gebiedsprocessen middels vacatievergoedingen en het leveren van een financiële bijdrage aan het schrijven van gebiedsverkenningen- Blz. 184
            5. 5. Uitvoeringsagenda Landbouw Blz. 185
              1. We geven uitvoering aan de vastgestelde Uitvoeringsagenda Landbouw 2025 2030 en bijhorende acties voor 2026. Blz. 186
            6. 6. Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (NGG) Blz. 187
              1. We geven uitvoering aan het GLB middels subsidieopenstellingen op niet grond gebonden maatregelen (zijnde niet ANLb). Blz. 188
          2. Resultaatindicatoren Blz. 189
      6. Programma 4: Ruimte en Klimaat Blz. 190
        1. Portefeuillehouders Blz. 191
        2. Inzet beschikbare middelen programma 4 Ruimte en Klimaat Blz. 192
        3. Uitgebreide financiële tabel Blz. 193
        4. 3-O voorstellen Blz. 194
        5. Voorstel begrotingswijzigingen Blz. 195
        6. Beleidsveld 4.1. Ruimtelijke ordening en wonen Blz. 196
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 197
            1. 1. Voorkantsamenwerking Blz. 198
              1. We werken zelf en samen met onze partners aan een evenredige toedeling van functies aan locaties, zoals de Omgevingswet van ons vraagt. De Omgevingswet en de urgente opgaven vragen de komende jaren om herziening van de POVI en Omgevingsverordening. Blz. 199
            2. 2. Actueel Omgevingsbeleid Blz. 200
              1. T.b.v. de actualisatie van de POVI wordt een ontwerp aan PS voorgelegd. Blz. 201
              2. De jaarlijkse actualisatie van de Omgevingsverordening wordt ter vaststelling aan PS voorgelegd. Blz. 202
            3. 3. Toekomstbestendige woningvoorraad Blz. 203
              1. Samen met de Friese gemeenten en andere belanghebbenden komen wij tot een Fries Volkshuisvestingsprogramma. Hierbij betrekken we de verstedelijkingspropositie en sluiten we aan op het proces van de Provinciale Omgevingsvisie. Blz. 204
              2. We zetten de herbestemmingsregeling in ten behoeve van het efficient benutten van bestaande panden Blz. 205
          2. Resultaatindicatoren Blz. 206
        7. Beleidsveld 4.2. Water en Bodem Blz. 207
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 208
            1. Algemeen Blz. 209
              1. We geven uitvoering aan de acties uit het Regionaal Waterprogramma 2022 2027, en werken het concept- Regionaal Water en Bodemprogramma 2028 2032 uit. Blz. 210
            2. 1. Waterveiligheid en klimaatadaptatie Blz. 211
              1. We evalueren de omgevingsplannen uit 2023–2025 op waterrobuustheid en klimaatbestendigheid ten opzichte van 2000–2021 en maken met Wetterskip Fryslân afspraken over het onderhoud van regionale keringen na 2027 Blz. 212
            3. 2. Voldoende water Blz. 213
              1. Met andere partijen voeren we een project (FRESHEM) uit dat meer inzicht geeft in de risico’s van verzilting in grondwaterlagen voor de landbouw, natuur en drinkwatervoorziening. Blz. 214
            4. 3. Schoon water Blz. 215
              1. We stellen de KRW-doelen en KRW-waterlichaambegrenzing opnieuw vast (technische doelaanpassing). Blz. 216
              2. We stimuleren en faciliteren de uitvoering van het prioritair maatregelenpakket KRW. Blz. 217
              3. We voeren onze wettelijke taken voor zwemwaterlocaties uit. Blz. 218
              4. We voeren periodieke monitoring grondwaterkwaliteit uit. Blz. 219
              5. Wij stellen nieuwe gebiedsdossiers drinkwaterwinningen op. Blz. 220
            5. 4. Bodem Blz. 221
              1. Bronaanpak spoedlocaties is afgerond. Blz. 222
              2. Onderzoeksopzet bepalen omvang PFAS verontreinigingen is vastgelegd. Blz. 223
          2. Resultaatindicatoren Blz. 224
        8. Beleidsveld 4.3. Milieu Blz. 225
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 226
            1. 1. Kwaliteit uitvoering U&H-taken Blz. 227
              1. We voeren onze wettelijke taken uit op grond van onder andere de Omgevingswet en Algemene wet bestuursrecht. Blz. 228
              2. Voor de taken Uitvoering en Handhaving wordt een jaarprogramma en een jaarverslag opgesteld. Blz. 229
              3. We geven uitvoering aan het opdrachtgeverschap voor de wettelijke taken die bij de omgevingsdiensten zijn belegd. Blz. 230
              4. De taken Uitvoering en Handhaving voldoen aan de gestelde generieke kwaliteitseisen. Blz. 231
            2. 2. Inzet U&H instrumenten om beleidsdoel te bereiken Blz. 232
              1. Om risico-gericht U&H instrumenten in te zetten zijn strategische milieudoelen opgenomen in provinciale beleidskaders en regelgeving zoals POVI en Omgevingsverordening. Blz. 233
          2. Resultaatindicatoren Blz. 234
        9. Beleidsveld 4.4. Energietransitie Blz. 235
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 236
            1. 1. Energie opwekking Blz. 237
              1. Samen met gemeenten werken we aan de realisatie van Energiehubs. Blz. 238
              2. We stimuleren de productie van groen gas Blz. 239
              3. We voeren het programma Wetterwaarmte uit en ondersteunen warmte initiatieven Blz. 240
            2. 2. Energiebesparing Blz. 241
              1. We voeren de Friese plus op de isolatieregeling uit met extra gelden uit Windpark Fryslân (WPF) Blz. 242
              2. We ondersteunen het MKB bij verduurzaming en hebben hiervoor een adviesvoucherregeling beschikbaar. Blz. 243
            3. 3. Onafhankelijk van fossiele brandstoffen Blz. 244
              1. We ondersteunen lokaal eigendom bij energie-initiatieven Blz. 245
          2. Resultaatindicatoren Blz. 246
      7. Programma 5: Economie en Mienskip Blz. 247
        1. Portefeuillehouders Blz. 248
        2. Inzet beschikbare middelen programma 5 Economie en Mienskip Blz. 249
        3. Uitgebreide financiële tabel Blz. 250
        4. 3-O voorstellen Blz. 251
        5. Voorstel begrotingswijzigingen Blz. 252
        6. Beleidsveld 5.1. Economie Blz. 253
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 254
            1. 1. Fryslân is en blijft de 'rijkste' brede welvaartsregio en daarmee schoonste en gezondste woon- en leefomgeving voor iedereen Blz. 255
              1. In 2026 willen we in de Top 3 van de provincies blijven staan (is nu o.b.v. 20 van de 45 indicatoren) Blz. 256
            2. 2. Fryslân behoort in 2030 tot de top 3 van Europese regio’s in de transitie naar circulaire economie Blz. 257
              1. In 2026 willen we de benoeming van meest circulaire regio in 2025 verder uitdragen via 3 kennisdelingsprojecten (1 provinciaal via VCF, 1 noordelijk via SNN, 1 landelijk via IPO) Blz. 258
            3. 3. Fryslân verandert van krimp- naar kansregio door samenwerking in de triple helix aan de economische samenwerkingsagenda Blz. 259
              1. In 2026 zal bij meer dan de helft van de gemeenten de economische samenwerkingsagenda, Blue delta bol, in eigen gemeentelijk publicaties weergegeven. Blz. 260
            4. 4. Wendbaarheid en weerbaarheid van de Friese ondernemers. Blz. 261
              1. In 2026 is de voucherregeling opengesteld om wendbaarheid ondernemers aan te jagen. Blz. 262
            5. 5. Vitale en duurzame toekomstbestendige banen in Fryslân Blz. 263
              1. In 2026 gaan we digitale infrastructuur verder ontwikkelen om informatie over het aanbod in Fryslân per regio inzichtelijk te maken voor de zes speerpunten. Blz. 264
          2. Resultaatindicatoren Blz. 265
        7. Beleidsveld 5.2. Taal, cultuur, erfgoed en sport Blz. 266
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 267
            1. 1. Beschermen en bevorderen Friese taal Blz. 268
              1. We organiseren zowel ambtelijk als bestuurlijk bijeenkomsten in het kader van Mei-inoar foar it Frysk. Voor het versterken van decentraal taalbeleid implementeren we het taalmodel afkomstig uit de pilot 'digitalisering van het Fries’. Blz. 269
            2. 2. Kerndoelen Friese taal en cultuur Blz. 270
              1. In 2026 worden de nieuwe kerndoelen Friese taal en cultuur, als uitkomst van het project Kurrikulum.frl aangeboden ter besluitvorming aan Provinciale Staten Blz. 271
            3. 3. Friese literatuur en populaire cultuur Blz. 272
              1. Aantal producties op het gebied van bijvoorbeeld film, audio en/of literatuur in de Friese taal is toegenomen Blz. 273
            4. 4. Sichtberens fan it Frysk Blz. 274
              1. De aanbesteding om de verkeersborden te verfriezen wordt begin 2026 uitgezet en gegund. De werkzaamheden aan provinciale wegen beginnen later in 2026. Blz. 275
            5. 5. Actieve cultuurbeoefening Blz. 276
              1. Via subsidies ondersteunen we organisaties die cultuurparticipatie bevorderen. Daarbij horen bijv. Keunstwurk als steuninstelling voor de amateurkunsten, Iepenloftspullen, en andere culturele instellingen waar deelnemers actief kunnen participeren. Blz. 277
            6. 6. Een toegankelijke cultuursector met kwalitatief hoogwaardig aanbod. Blz. 278
              1. We stellen de regeling Culturele Producties open. Blz. 279
              2. Met de instellingen die meerjarig gesubsidieerd worden op grond van de regelingen Kunstinstellingen 2026 2028 en Musea 2026 2028 voeren we gesprekken om voortgang van de activiteiten te monitoren. Blz. 280
            7. 7. Beheer en behoud en doorontwikkeling van ons erfgoed Blz. 281
              1. Stimuleren van de basisinfrastructuur erfgoed en het opzetten van diverse subsidieregelingen en projecten. Blz. 282
            8. 8. Fryske sporten Blz. 283
              1. Het project schoolschaatsen mogelijk maken waardoor leerlingen kunnen gaan schaatsen. Blz. 284
            9. 9. Breedtesport Blz. 285
              1. Sportverenigingen en -faciliteiten zijn bereikbaar en toegankelijk voor alle inwoners van Fryslân, zoals door het platform Fryslân yn beweging. Blz. 286
              2. We openen een innovatie- en inclusiviteitsfonds voor het ontwikkelen van (ver)nieuwe(nde) activiteiten, waarbij iedereen mee kan doen en die gericht zijn op inwoners en doelgroepen die drempels ervaren om te kunnen sporten en bewegen. Blz. 287
          2. Resultaatindicatoren Blz. 288
        8. Beleidsveld 5.3. Leefbaarheid Blz. 289
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 290
            1. 1. Sociale cohesie Blz. 291
              1. We ondersteunen in alle regio's kleinschalige maatschappelijke initiatieven door middel van het IMF Blz. 292
              2. We voeren het Leader-programma uit en ondersteunen in de regio's Noordwest, Zuidoost en Zuidwest Leaderwaardige projecten Blz. 293
              3. Het ondersteuningsnetwerk STIPE ondersteunt lokale initiatieven en brengt initiatiefnemers in contact met de steunorganisaties Doarpswurk, Sport Fryslân en Keunstwurk Blz. 294
              4. We voeren een vrijwilligerscampagne uit gericht op werving, behoud en waardering van vrijwilligers Blz. 295
            2. 2. Gezondheid en vitaliteit Blz. 296
              1. We organiseren provinciale thematafels. Blz. 297
              2. We richten een lerend netwerk op dat de verbinding legt tussen de provinciale thematafels en diverse provinciale beleidsvelden Blz. 298
            3. 3. Iedereen doet mee Blz. 299
              1. Ontwikkeling van integrale aanpak geletterdheid Blz. 300
            4. 4. Kennisontwikkeling en kennisdeling Blz. 301
              1. We voeren prognoses uit over bevolking, huishoudens en migratie Blz. 302
              2. We laten onderzoeken uitvoeren naar diverse leefbaarheidsthema’s Blz. 303
              3. We organiseren netwerkbijeenkomsten en werkbezoeken Blz. 304
          2. Resultaatindicatoren Blz. 305
      8. Programma 6: Bedrijfsvoering Blz. 306
        1. Portefeuillehouder Blz. 307
        2. Inzet beschikbare middelen programma 6 bedrijfsvoering Blz. 308
        3. Uitgebreide financiële tabel Blz. 309
        4. 3-O voorstellen Blz. 310
        5. Voorstel begrotingswijzigingen Blz. 311
        6. Beleidsveld 6.1. Mensen Blz. 312
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 313
            1. 1. Personele omvang in evenwicht met bestuurlijke ambities en provinciale taken Blz. 314
              1. De inzet van personeel (vast, tijdelijk en inhuur) gebeurt binnen het beschikbare capaciteitsbudget. Blz. 315
              2. Met strategische personeelsplanning wordt gewerkt aan het in balans brengen van de personele bezetting binnen de organisatie (kwantitatief en kwalitatief) om de bestuurlijke doelen en ambities, nu en in de toekomst, te realiseren. Blz. 316
            2. 2. Goed werkgever Blz. 317
              1. We nemen medewerkers in dienst met een afstand tot de arbeidsmarkt. Blz. 318
              2. We voeren een arbeidsmarktanalyse uit, gericht op toekomstige opgave van werven benodigd personeel. Blz. 319
              3. We voeren de verbeteracties uit, gebaseerd op het medewerkersonderzoek in 2025 Blz. 320
              4. We voeren beleid uit gericht op (het voorkomen van) verzuim Blz. 321
          2. Resultaatindicatoren Blz. 322
        7. Beleidsveld 6.2. Middelen en digitalisering Blz. 323
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 324
            1. 1. Digitaal fitte organisatie Blz. 325
              1. Doorontwikkeling van een Digitale Academie t.b.v. ’bewustzijn Informatiebeveiliging en privacy’ en overige relevante onderwerpen zoals gebruik van AI technologie of andere digitale oplossingen, voor alle medewerkers Blz. 326
            2. 2. Digitale wetgeving Blz. 327
              1. Wmebv: Evaluatie en optimalisatie van de geïmplementeerde Wmebv-processen. Blz. 328
              2. Wmebv: Realisatie van de notificatievoorziening voor berichtenbox/MijnOmgeving. Blz. 329
              3. Wmebv: Borging van afspraken en verantwoordelijkheden in de lijnorganisatie. Blz. 330
              4. Wmebv: Voorbereiding op toezicht en rapportage over naleving. Blz. 331
              5. Digitale Toegankelijkheid (onderdeel Wdo): Aanbieden van trainingen voor specifieke doelgroepen. Blz. 332
              6. Digitale Toegankelijkheid (onderdeel Wdo): Toegankelijkheidsverklaringen faciliteren en actualiseren. Blz. 333
              7. Overige relevante wetgeving (waaronder BIO): We voeren interne audits uit Blz. 334
              8. Overige relevante wetgeving (waaronder BIO): We volgen de bevindingen op met gerichte verbetermaatregelen Blz. 335
            3. 3. Informatiebeveiliging Blz. 336
              1. Het geactualiseerde Informatiebeveiligingsbeleid is geïmplementeerd en geïntroduceerd binnen de lijnorganisatie. Blz. 337
              2. Kritieke processen zijn getoetst op informatiebeveiligingsrisico’s en passende maatregelen zijn getroffen. Blz. 338
              3. Een organisatiebreed compliance-dashboard is operationeel en ondersteunt actief bij monitoring en sturing. Blz. 339
              4. Medewerkers hebben toegang tot gerichte leermiddelen en bewustwordingssessies over informatiebeveiliging. Blz. 340
              5. Informatiebeveiliging is verankerd in projectaanpak, systeembouw en beheercycli volgens het principe van security by design. Blz. 341
            4. 4. Aanvragen van subsidies Blz. 342
              1. De aanbesteding van een nieuw digitaal subsidievolgsysteem Blz. 343
          2. Resultaatindicatoren Blz. 344
      9. Programma 7: Provinciefinanciën Blz. 345
        1. Portefeuillehouder Blz. 346
        2. Inzet beschikbare middelen programma 7 Provinciefinanciën Blz. 347
        3. Uitgebreide financiële tabel Blz. 348
        4. Totaal overige algemene dekkingsmiddelen Blz. 349
        5. Voorstel begrotingswijzigingen Blz. 350
    2. Paragraafs Blz. 351
      1. Paragraaf 1. Grondbeleid Blz. 352
        1. 1.1 Samenvatting grondbezit Blz. 353
        2. 1.2 Grondaankopen per beleidsprogramma Blz. 354
        3. 1.3 Risico’s Blz. 355
      2. Paragraaf 2. Bedrijfsvoering Blz. 356
        1. Inleiding Blz. 357
        2. Financiën Blz. 358
        3. 1. De inzet van personeel Blz. 359
        4. 2. Programma O&O (organisatie-ontwikkeling) en de uitvoering van het HR-beleid Blz. 360
        5. 3. Het programma Digitale Transformatie Blz. 361
        6. 4. De rechtmatige organisatie Blz. 362
        7. 5. Wetgeving Blz. 363
        8. 6. Fraude en onregelmatigheden Blz. 364
        9. 7. Subsidies Blz. 365
        10. 8. Opvolging aanbevelingen Blz. 366
      3. Paragraaf 3. Grote projecten Blz. 367
        1. Overzicht projecten Blz. 368
        2. 1. Lelylijn Blz. 369
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 370
            1. Lelylijn Blz. 371
              1. Lelylijn Blz. 372
        3. 2. Vismigratierivier Blz. 373
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 374
            1. Vismigratierivier Blz. 375
              1. Vismigratierivier Blz. 376
        4. 3. Bruggen/Sluis Kornwerderzand Blz. 377
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 378
            1. Bruggen /sluis Kornwerderzand Blz. 379
              1. Bruggen/sluis Kornwerderzand Blz. 380
        5. 4. Natuurpact: uitvoering natuurontwikkelingsopgave Blz. 381
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 382
            1. Natuurpact: uitvoering natuurontwikkelingsopgave Blz. 383
              1. Natuurpact: uitvoering natuurontwikkelingsopgave Blz. 384
        6. 5. Programma Natuur Blz. 385
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 386
            1. Programma Natuur Blz. 387
              1. Programma Natuur Blz. 388
        7. 6. Uitvoeringsprogramma Maatregelen Landelijk Gebied (UMLG) Blz. 389
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 390
            1. Uitvoeringsprogramma Maatregelen Landelijk Gebied (UMLG) Blz. 391
              1. Uitvoeringsprogramma Maatregelen Landelijk Gebied (UMLG) Blz. 392
        8. 7. Veenweide Blz. 393
          1. Wat willen we bereiken? Blz. 394
            1. Veenweide Blz. 395
              1. Veenweideprogramma 2021-2030 Blz. 396
              2. Gebiedsontwikkeling Aldeboarn - De Deelen Blz. 397
              3. Gebiedsontwikkeling Hegewarren Blz. 398
              4. Gebiedsontwikkeling Idzegea Blz. 399
          2. 7a. Veenweideprogramma Blz. 400
          3. 7b. Aldeboarn - De Deelen Blz. 401
          4. 7c. Hegewarren Blz. 402
          5. 7d. Idzegea Blz. 403
    3. Finansjele begrutting Blz. 404
      1. Voorstel begrotingswijzigingen PS Blz. 405
      2. Rapportage wijzigingen onder mandaat GS Blz. 406
        1. Inleiding Blz. 407
        2. Bedrijfsvoering Blz. 408
        3. Bijdrage derden Blz. 409
        4. Bijdrage derden bestedingsritme Blz. 410
        5. Financieel kader Blz. 411
        6. Investeringen bestedingsritme Blz. 412
        7. Investeringen bijdrage derden Blz. 413
        8. Investeringen nieuw Blz. 414
        9. Investeringen overig Blz. 415
        10. Jaarovergang 2025 - 2026 Blz. 416
        11. Jaarovergang 2025 - 2026 overlopende passiva Blz. 417
        12. Lastneming subsidie bestedingsritme Blz. 418
        13. Nominaal Blz. 419
        14. Schuiven binnen programma Blz. 420
        15. Schuiven binnen regiodeals Blz. 421
        16. Schuiven binnen reserve BCB Blz. 422
      3. Ontwikkeling financieel kader Blz. 423
        1. Financieel kader Begroting 2026 Blz. 424
        2. 1 – Onze uitgangspunten Blz. 425
        3. 2 - Ontwikkeling begrotingssaldo Blz. 426
        4. 3 - Vrij Aanwendbare Reserve (VAR) Blz. 427
      4. Treasury: financiering en beleggingen Blz. 428
    4. Taheakken Blz. 429
      1. Bijlage 1. Begrotingswijzigingen PS Blz. 430
      2. Bijlage 2. Aansluiting tussen de jaarstukken 2025 naar bestuursrapportage 2026 Blz. 431
        1. Programma 1: Bestuur Blz. 432
        2. Programma 2: Infrastructuur Blz. 433
        3. Programma 3: Natuur en Landbouw Blz. 434
        4. Programma 4: Ruimte en Klimaat Blz. 435
        5. Programma 5: Economie en Mienskip Blz. 436
        6. Programma 6: Bedrijfsvoering Blz. 437
        7. Programma 7: Provinciefinanciën Blz. 438
      3. Bijlage 3. Aanvullingen op de subsidiestaat 2026 Blz. 439
        1. Aanvullingen op of verbeteringen van subsidiestaat begroting 2025 (volledige bedragen in €) Blz. 440
      4. Bijlage 4. Overzicht investeringen 2026 Blz. 441
        1. Onderhanden en opgeleverde investeringen Blz. 442
      5. Bijlage 5. Moties en toezeggingen Blz. 443
      6. Bijlage 6. Afgehandelde aanbevelingen Blz. 444
        1. Afgehandelde aanbevelingen onder verantwoordelijkheid van Provinciale Staten Blz. 445
    5. Overzicht
    6. Zoeken
    7. Publicatie bijlagen
    8. Contact
    9. PrivacyStatement
    10. Sitemap