Programma 3: Omgeving

Portefeuillehouder: Douwe Hoogland, Klaas Fokkinga, Sietske Poepjes, Avine Fokkens

Begroting

Ambities

Een vitaal, veerkrachtig, mooi en gezond Fryslân, dat is de hoofdambitie voor de Friese leefomgeving en dit zijn belangrijke voorwaarden voor het geluk van de Friese burger (en de bezoeker aan Fryslân). Deze ambitie staat verwoord in het bestuursakkoord en in de omgevingsvisie. Met de Friese leefomgeving wordt bedoeld de gedeelde ruimte waarin de mensen in de provincie samenleven. De Friese leefomgeving is dienstbaar aan allerlei vormen van gebruik èn ze heeft zelfstandige kwaliteiten. Wij willen deze wederkerigheid versterken, waarbij de balans tussen beschermen (gezond, veilig, behoud van omgevingskwaliteit) en benutten (gebruik en ontwikkeling van de omgeving om aan maatschappelijke behoeften te voldoen) centraal staat.

Wederkerigheid tussen gebruik en omgevingskwaliteit ontstaat niet vanzelf. Veel veranderingen vragen om ruimte, bovengronds èn ondergronds; bijvoorbeeld voor duurzame landbouw, het vergroten en herstellen van biodiversiteit en natuur, waterberging, toerisme en energievoorziening. Er is te weinig ruimte om deze ruimteclaims afzonderlijk en naast elkaar in te vullen. Vandaar dat gezocht wordt naar combinaties om deze opgaven gezamenlijk in te passen. Ook zullen we er ons bewust van moeten zijn dat niet alles kan, sommige ontwikkelingen (pfas, verdroging, bodemdaling, schaalvergroting en stikstof) van de afgelopen decennia laten hun sporen na in de Friese leefomgeving.

Om de ambities te kunnen realiseren moet de basis op orde zijn: de Friese leefomgeving heeft veel kwaliteiten die we willen behouden, versterken of herstellen: niet door veranderingen tegen te houden, maar door gewenste nieuwe ontwikkelingen te laten aansluiten bij bestaande kwaliteiten. Om deze kwaliteiten op orde te hebben en te houden (goed onderhoud en beheer) voeren we onze wettelijke taken uit en nemen we de verantwoordelijkheden die we als provincie hebben.

De Omgevingsvisie geeft een perspectief voor de ontwikkeling van de Friese leefomgeving voor de lange termijn (2030 – 2040) en daarmee geven we richting aan alle activiteiten van de provincie op het gebied van de fysieke leefomgeving. Waar werken we naar toe, welke toekomst zien we voor ons. Vooruitkijken is moeilijk. De Omgevingsvisie is geen blauwdruk voor hoe Fryslân erbij ligt over twintig of dertig jaar. Toch moeten we keuzes maken en daarop sturen. We sturen op doelen en zo min mogelijk op regels. Daarvoor hebben we principes benoemd van waaruit we willen werken; inhoudelijke principes en principes voor de manier van samenwerken. Die principes geven richting aan het maken van keuzes voor de uitvoering van plannen en programma ‘s.

In de omgevingsvisie  zijn vier urgente opgaven benoemd. Deze opgaven zijn groot, onderling verbonden, raken de hele provincie en vragen om een integrale en gezamenlijke aanpak:

  • Leefbaar, vitaal en bereikbaar
  • Energietransitie
  • Klimaatadaptatie
  • Versterken biodiversiteit

Alleen met elkaar kunnen we oplossingen vinden: maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven overheid en samenleving.

Binnen de opgave ‘versterken biodiversiteit’ geeft de provincie extra aandacht aan de stikstofproblematiek. Met een gerichte aanpak willen we zowel de korte termijn problematiek van de vergunningverlening, als de lange termijn problematiek van de te hoge stikstofdepositie in 11 natura2000 gebieden proberen op te lossen. Met het programma natuur is een start gemaakt om de problemen in de natuurgebieden en de randzones te verbeteren.

Het beleidsveld landbouw is direct gerelateerd aan deze vier urgente opgaven. De landbouw is van grote betekenis voor Fryslân en staat op een kwalitatief hoog niveau. Conform de Landbouwagenda (september in PS) willen we in 2022 samen met de sector de volgende stappen zetten richting een natuurinclusieve kringlooplandbouw. Dit is een landbouwsector die grondgebonden en circulair is, bijdraagt aan herstel van biodiversiteit, maatschappelijk draagvlak heeft en tegelijkertijd duurzaam economisch renderend is.

De urgente opgaven in de Omgevingsvisie zijn opgenomen in de diverse onderdelen binnen het begrotingsprogramma Omgeving. Dit programma bestaat uit de onderdelen Natuur en landschap, inclusief stikstof, Landbouw, Veenweide, Water, Milieu, Energietransitie en de transitie Omgevingswet.

De Omgevingswet vraagt om samenwerking tussen de overheden in Fryslân (de burger ervaart één overheid) en participatie van de samenleving. Om als één overheid te kunnen functioneren naar de burger toe is het van belang de interne werkprocessen van die overheden goed op elkaar af te stemmen (o.a. via het landelijke Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). De invoering van de Omgevingswet vindt naar verwachting plaats op 1 juli 2022.

Daarnaast werken we aan de omgevingsverordening waarin alle provinciale regels voor de fysieke leefomgeving zijn verwerkt. Deze verordening vervangt alle bestaande verordeningen. Ook is het van groot belang om richting inwerkingtreding van de wet met alle betrokken overheden en belanghebbenden gaan oefenen met de toepassing van de visie, verordening en uitgangspunten van de wet. Daarbij wel het signaal dat we er nog niet zijn als de wet straks inwerking treedt.

Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen

Hieronder is een overzicht van de vastgestelde beleidsnotities en de verordeningen binnen het begrotingsprogramma Omgeving.

Natuur, landschap, landbouw

Stikstof

Milieu / VTH

Energietransitie

Water

Veenweide

Omgevingsvisie / Ruimte

Verbonden partijen

Onderstaande verbonden partijen leveren een bijdrage aan de doelen en resultaten van dit programma. Een overzicht van de verbonden partijen en meer informatie hierover staat in paragraaf 5 van deze begroting.

  • Fryske Útfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO), Grou
  • Fûns Fryske Skjinne Enerzjy (FSFE), Leeuwarden
  • Fonds Nazorg Stortplaatsen
  • Stichting Nazorg Ouwsterhaule
  • Samenwerkingsovereenkomst Waddenglas
Bekijk uitgebreide tabel

Lasten en baten programma 3: Omgeving

  • Bedragen x € 1.000,-
  • Totaal lasten
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Realisatie 2020
  • 82.393
  • 9.692
  • 72.701
  • Begroting 2021
  • 165.605
  • 49.201
  • 116.405
  • Begroting 2022
  • 111.340
  • 5.362
  • 105.978
  • Begroting 2023
  • 89.439
  • 5.335
  • 84.105
  • Begroting 2024
  • 63.621
  • 1.672
  • 61.948
  • Begroting 2025
  • 62.694
  • 1.941
  • 60.752

Toelichting:

De toelichting op de grootste verschillen tussen de jaren staat bij de afzonderlijke beleidsvelden.

  • Beleidsveld
  • Lasten
  • 3.1 Natuur en landschap
  • 3.2 Landbouw
  • 3.3 Veenweide
  • 3.4 Water en milieu
  • 3.5 Energietransitie
  • 3.6 Transitie omgevingswet/visie
  • Totaal lasten
  • Baten
  • 3.1 Natuur en landschap
  • 3.2 Landbouw
  • 3.3 Veenweide
  • 3.4 Water en milieu
  • 3.5 Energietransitie
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Realisatie 2020
  • 57.492
  • 3.749
  • 2.773
  • 13.314
  • 4.992
  • 73
  • 82.393
  • 5.405
  • 997
  • 99
  • 1.611
  • 1.580
  • 9.692
  • 72.701
  • Begroting 2021
  • 88.918
  • 12.524
  • 33.471
  • 20.105
  • 10.588
  • 0
  • 165.605
  • 18.654
  • 144
  • 26.913
  • 1.572
  • 1.918
  • 49.201
  • 116.405
  • Begroting 2022
  • 84.650
  • 2.386
  • 6.495
  • 13.678
  • 4.131
  • 0
  • 111.340
  • 4.420
  • 17
  • 0
  • 925
  • 0
  • 5.362
  • 105.978
  • Begroting 2023
  • 68.863
  • 1.883
  • 4.700
  • 12.826
  • 1.167
  • 0
  • 89.439
  • 4.135
  • 15
  • 0
  • 1.185
  • 0
  • 5.335
  • 84.105
  • Begroting 2024
  • 51.503
  • 210
  • 0
  • 11.627
  • 281
  • 0
  • 63.621
  • 605
  • 12
  • 0
  • 1.055
  • 0
  • 1.672
  • 61.948
  • Begroting 2025
  • 51.499
  • 9
  • 0
  • 10.905
  • 281
  • 0
  • 62.694
  • 1.005
  • 11
  • 0
  • 925
  • 0
  • 1.941
  • 60.752
Print deze pagina