Vennootschappen en coöperaties

Begroting

2.1 Alliander NV, Arnhem

De participatie in Alliander NV is met inachtneming van de Wet Onafhankelijk Netbeheer per 1 juli 2009 ontstaan na de splitsing van Nuon in een productie- en leveringsbedrijf en een net-werkbedrijf. Alliander zorgt voor de distributie van energie in Fryslân en in grote delen van Nederland. Het openbaar belang van het aandeelhouderschap is verankerd in de wet. De aandelen dienen wettelijk in publieke handen te blijven.

  • Programma
    Algemene dekkingsmiddelen
  • Rechtsvorm (bestuurder GS)
    NV (gedeputeerde S. de Rouwe)
  • Bestuurswisselingen of veranderingen in openbaar belang
    Geen
  • Resultaat
    Netto resultaat 2019: € 253 mln.
    Netto resultaat 2020: € 224 mln.
  • Financieel belang in de verbonden partij (orde van grootte)
    De provincie bezit ruim 12,6% van de aandelen.
    Dividend 2019: € 14,2 mln.
    Dividend 2020: € 11,8 mln.

    Provincie Fryslân heeft in 1992 een niet aflosbare achtergestelde lening verstrekt aan een rechtsvoorganger van Alliander (de PEB/ PEGM). De lening heeft een omvang van € 31,8 mln. en Alliander betaalt hierover jaarlijks 8% rente. Alliander heeft aangegeven van de lening af te willen. Over de voorwaarden waaronder Alliander de lening mag aflossen is nog geen overeenstemming bereikt.

    Provincie Fryslân gaat mogelijk deelnemen aan de kapitaalversterking van Alliander voor een bedrag tussen de € 76 en de € 95 mln. De totale kapitaalbehoefte die Alliander aan haar aandeelhouders vraagt is € 600 mln. Het bedrag is nodig om de kredietwaardigheid van Alliander voor de komende jaren te borgen, zodat er voldoende financieringen kunnen worden aangetrokken voor de uitbreiding en versterking van de elektriciteitsnetten van Alliander tegen aanvaardbare rentekosten. Een besluit hierover zal in het najaar van 2021 worden genomen.
  • Eigen en vreemd vermogen verbonden partij
    Eigen vermogen 31-12-2019: € 4,2 miljard
    Eigen vermogen 31-12-2020: € 4,3 miljard

    Solvabiliteit 31-12-2020: 53,1%
  • Financiële risico’s provincie
    In vooral in de wet genoemde omstandigheden kan bijstorting van kapitaal aan de orde zijn.

2.2 Vitens NV, Zwolle

Vitens NV is het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland en levert topkwaliteit drinkwater aan 5,4 miljoen mensen en bedrijven in de provincies Fryslân, Flevoland, Gelderland, Utrecht en Overijssel. Het openbaar belang van het aandeelhouderschap is verankerd in de wet. Op grond van de wet dienen de aandelen in overheidshanden te blijven. Doelstelling: Als Fryslân willen we in het kader van het publieke belang een sterke rol als aandeelhouder in Vitens met als doel ‘Fries water in Friese handen’. Daarnaast wil de provincie de positie die het inneemt op het gebied van water (technologie) met een maximale inzet behouden en zo mogelijk uitbreiden, inclusief het behoud van werkgelegenheid.

  • Programma
    Algemene dekkingsmiddelen
  • Rechtsvorm (bestuurder GS)
    NV (gedeputeerde S. de Rouwe)
  • Bestuurswisselingen of veranderingen in openbaar belang
    Geen
  • Resultaat
    Bedrijfsresultaat 2019: € 41,4 mln.
    Bedrijfsresultaat 2020: € 52,1 mln.

    Netto resultaat 2019: € 11,1 mln.
    Netto resultaat 2020: € 23,9 mln.
  • Financieel belang in de verbonden partij (orde van grootte)
    De provincie bezit ongeveer 13% van de aandelen.

    Dividenduitkering 2019: € 0
    Dividenduitkering 2020: € 0
  • Eigen en vreemd vermogen verbonden partij
    Eigen vermogen 31-12-2019 € 533,3 mln.
    Eigen vermogen 31-12-2020 € 557,1 mln.

    Vreemd vermogen 31-12-2019 € 1.293 mln.
    Vreemd vermogen 31-12-2020 € 1.340 mln.

    Solvabiliteit per 31-12-2020: 29,4 %
  • Financiële risico’s provincie
    Geen

2.3 BNG Bank NV, Den Haag

Relevante wetswijzigingen en de Nederlandse Corporate Governance Code zijn voor BNG Bank aanleiding geweest om de statuten te actualiseren en moderniseren. Bij die gelegenheid is met ingang van 27 augustus 2018 de naam 'BNG Bank N.V.' nu ook in de statuten vastgelegd als vervanging van de statutaire naam 'N.V. Bank Nederlandse Gemeenten'.

  • Programma
    Algemene dekkingsmiddelen
  • Rechtsvorm (bestuurder GS)
    NV (gedeputeerde S. de Rouwe)
  • Bestuurswisselingen of veranderingen in openbaar belang
    Geen
  • Resultaat
    Nettowinst 2019: € 163 mln.
    Nettowinst 2020: € 221 mln.
  • Financieel belang in de verbonden partij (orde van grootte)
    De provincie bezit 75.250 aandelen, dit is minder dan 1%.
    Dividend 2019: € 95.568,-
    Dividend 2020: € 136.202,50

    I.v.m. de coronacrisis heeft DNB de banken verzocht het dividend 2019 en 2020 vooralsnog niet geheel uit te keren. De dividendinhouding kan dan dienen als extra risicobuffer. De Coronacrisis heeft een geringe impact op de BNG; dividendinhouding is eigenlijk niet nodig.

    In 2021 is er een bedrag van € 32.357,50 aan dividend 2019 uitgekeerd. De provincie ontvangt het resterende dividend 2019 en het dividend 2020 mogelijk later dit jaar.

    Op 16 november 2015 heeft provincie Fryslân een hybride lening verstrekt aan de BNG ter waarde van € 50 mln. BNG heeft in 2021 besloten de lening te willen verlengen en hierbij is de rente vastgesteld voor de komende vijf jaar. BNG kan in 2022 de lening geheel of gedeeltelijk aflossen.
  • Eigen en vreemd vermogen verbonden partij
    Eigen vermogen 31-12-2019: € 4,89 miljard
    Eigen vermogen 31-12-2020: € 5,10 miljard

    Vreemd vermogen 31-12-2019: € 144,8 miljard Vreemd vermogen 31-12-2020: € 155,2 miljard
  • Financiële risico’s provincie
    € 50 mln. hybride lening; kans < 1%

2.4 Nederlandse Waterschapsbank NV (NWB), Den Haag

De Nederlandse Waterschapsbank NV richt zich met haar diensten exclusief op de publieke sector. Zij financiert van oudsher waterschappen, maar ook gemeenten, provincies en aan overheid gelieerde instellingen. Doelstelling voor de provincie is te behalen resultaat op beleggingen.

  • Programma
    Algemene Dekkingsmiddelen
  • Rechtsvorm (bestuurder GS)
    NV (gedeputeerde S. de Rouwe)
  • Bestuurswisselingen of veranderingen in openbaar belang
    Geen
  • Resultaat
    Nettowinst 2019: € 95 mln.
    Nettowinst 2020: € 81 mln.
  • Financieel belang in de verbonden partij (orde van grootte)
    Aandelen A (nominale waarde € 115): 24 stuks
    Aandelen B (nominale waarde € 460): 25 stuks
    Provincie Fryslân bezit minder dan 1% van de aandelen.

    Dividenduitkering 2019: € 45.688
    Dividenduitkering 2020: €

    I.v.m. de coronacrisis heeft DNB de banken verzocht het dividend 2019 en 2020 vooralsnog niet geheel uit te keren. De dividendinhouding kan daardoor dienen als extra risicobuffer. De Coronacrisis heeft een geringe impact op de NWB, waardoor de dividendinhouding eigenlijk niet nodig is.

    In 2021 is er een bedrag van € 6.852,-- aan dividend 2019 uitgekeerd. De provincie ontvangt het resterende dividend 2019 en het dividend 2020 mogelijk later dit jaar.

    I.v.m. de coronacrisis heeft DNB de banken verzocht het dividend 2019 vooralsnog niet uit te keren (dividendinhouding dient als extra risicobuffer). Gezien de geringe impact van de Coronacrisis op de NWB wordt verwacht dat het dividend later in 2020 alsnog wordt uitgekeerd.

    Op 1 september 2015 heeft provincie Fryslân een hybride lening verstrekt aan de NWB ter waarde van € 50 mln. NWB kan in 2025 de lening geheel of gedeeltelijk aflossen.
  • Eigen en vreemd vermogen verbonden partij
    Eigen vermogen 31-12-2019: € 1,7 miljard
    Eigen vermogen 31-12-2020: € 1,8 miljard

    Vreemd vermogen 31-12-2019: € 94,4 miljard
    Vreemd vermogen 31-12-2020: € 105,1 miljard
  • Financiële risico’s provincie
    € 50 miljoen hybride lening; kans < 1%

2.5 Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij NV (NOM), Groningen

Deze participatie, sinds de jaren negentig, vloeit voort uit afspraken tussen het rijk en de drie Noordelijke provincies over de economische ontwikkeling van Noord-Nederland. De vennootschap heeft als doel een bijdrage te leveren aan de verbetering van de sociaaleconomische structuur en de werkgelegenheid in de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe.

  • Programma
    Economie
  • Rechtsvorm (bestuurder GS)
    NV (gedeputeerde S. de Rouwe)
  • Bestuurswisselingen of veranderingen in openbaar belang
    De nieuwe voorzitter van de RvC is de heer G.J. Lankhorst, de heer R. Rabbinge heeft afscheid genomen als voorzitter. Het RvC-lid S.E. Korthuis heeft op 9 juli 2021 te kennen gegeven dat ze per direct stopt als RvC-lid vanwege haar benoeming als waarnemend burgemeester van de gemeente Ooststellingwerf.
  • Resultaat
    2018: € 0,7 mln.
    2019: -/- € 5,3 mln.
    2020: € 4,7 mln.
  • Financieel belang in de verbonden partij (orde van grootte)
    De provincie Fryslân heeft 16,7 % van de aandelen in de NOM.
  • Eigen en vreemd vermogen verbonden partij
    Eigen vermogen 31-12-2019: € 54,4 mln.
    Eigen vermogen 31-12-2020: € 76,9 mln.

    Vreemd vermogen 31-12-2019: € 6,2 mln.
    Vreemd vermogen 31-12-2020: € 7,6 mln.
  • Financiële risico’s provincie
    Het risico voor de provincie blijft beperkt tot haar kapitaal inbreng.

2.6 Thialf Onroerend Goed BV, Heerenveen

Openbaar belang is het behoud van het ijsstadion Thialf als voorziening die voor de provincie een bijdrage levert op het gebied van economie, sport en cultuur. Thialf OG BV bezit 100 % van de aandelen van Thialf B.V. NB: Het boekjaar loopt van 1 oktober tot 30 september van enig jaar.

  • Programma
    Mienskip
  • Rechtsvorm (bestuurder GS)
    BV (gedeputeerden S. de Rouwe en D. Hoogland)
  • Bestuurswisselingen of veranderingen in openbaar belang
    Mevrouw J.G. Vlietstra is begin 2020 benoemd tot Voorzitter RvC.
  • Resultaat
    2018/2019: -/- € 776.000,-
    2019/2020: -/- € 1.195.000,-
  • Financieel belang in de verbonden partij (orde van grootte)
    Sinds overname aandelen op 4-9-2013: € 4 mln.; 66,6% van het aandelenkapitaal.
    Aandeelhouders lening van € 2 mln. waarvan per 30-9-2020 € 0,4 mln. is opgenomen.
  • Eigen en vreemd vermogen verbonden partij
    Eigen vermogen 30-9-2019: € 1,3 mln.
    Eigen vermogen 30-9-2020: € 0,1 mln.

    Vreemd vermogen 30-9-2019: € 2,8 mln.
    Vreemd vermogen 30-9-2020: € 4,1 mln.
  • Financiële risico’s provincie
    In 2020 hebben Provinciale Staten groen licht gegeven voor een redding bijdrage in de exploitatie van Thialf. Dat dekt de tekorten tot en met september 2022.

    Door een forse bezuinigingsoperatie heeft Thialf de kosten weten te drukken. De Europese Commissie moet nog toestemming geven om deze redding bijdrage om te zetten in een subsidie.

    Met bijdragen van NOCNSF, KNSB, provincie en gemeente is een dekkende exploitatie vanaf september 2022 binnen handbereik. Meer details over Thialf staan in paragraaf 9 Grote projecten.

2.7 Friese Ontwikkelings Maatschappij BV (voorheen Doefonds), Leeuwarden

De provincie is enig aandeelhouder in de besloten vennootschap Doefonds BV. Deze BV is op 2 april 2014 opgericht. Doel is via dit fonds de regionale economie te versterken door innovatie door financiering mogelijk te maken. Eind 2017 is Doefonds BV omgezet tot FOM BV met als doel dat de FOM in 2018 ook het adres is voor het Friese bedrijfsleven als het gaat om financiering van starters, export en groei.

  • Programma
    Economie
  • Rechtsvorm (bestuurder GS)
    BV (gedeputeerde S. de Rouwe)
  • Bestuurswisselingen of veranderingen in openbaar belang
  • Resultaat
    Resultaat 2019: -/- € 1.036.000,-
    Resultaat 2020: -/- € 1.192.925,-
  • Financieel belang in de verbonden partij (orde van grootte)
    Budget per thema:
    Innovatie maximaal € 12 mln.
    Groei maximaal € 12 mln.
    Export maximaal € 3 mln.
    Starters maximaal € 3,9 mln.
  • Eigen en vreemd vermogen verbonden partij
    Eigen vermogen 31-12-2018: € 5,7 mln.
    Eigen vermogen 31-12-2019: € 7,2 mln.
    Eigen vermogen 31-12-2020: € 6,0 mln.

    Vreemd vermogen 31-12-2019: € 0,2 mln.
    Vreemd vermogen 31-12-2019: € 0,2 mln.
  • Financiële risico’s provincie
    Er wordt maximaal € 30,9 mln. uitgezet. Uitgangspunt is dat investeringen vanuit het fonds de kans hebben om de financiering terug te betalen aan het fonds. Gezien de doelgroep waarin het fonds investeert is de provinciale inbreng uit voorzorg deels voorzien.

    De FOM heeft in 2020 op verzoek van de provincie tijdelijke een product ontwikkeld die past bij de situatie rond Covid-19. Deze tijdelijke voorziening is voor 2020 en 2021 beschikbaar in zoverre het daarvoor gestelde budget van €2 miljoen nog niet is bereikt. Dit zijn leningen die door de FOM worden beoordeeld vergelijkbaar met de andere producten. De verwachting is dat de risico’s niet extra zal toenemen.

    De verwachting is dat in 2021 het gebruik van het budget voor export zal groeien.

    De reservering op de reserve is per budget vastgelegd. Voor Innovatie is dit op voorhand 100%. Voor de overige budgetten dient ter dekking van de risico’s de Reserve risicobuffer:
    Groei 33%
    Export 20%
    Starters 33%

2.8 Fûns Skjinne Fryske Enerzjy BV (FSFE), Leeuwarden

De provincie is enig aandeelhouder in de besloten vennootschap Fûns Skjinne Fryske Enerzjy BV. Deze BV is 2 september 2014 opgericht. Doel van het fonds is het financieren van projecten op het gebied van duurzame energie.

  • Programma
    Omgeving
  • Rechtsvorm (bestuurder GS)
    BV (gedeputeerde S. Poepjes)
  • Bestuurswisselingen of veranderingen in openbaar belang
  • Resultaat
    Resultaat 2019: € 356.000,-
    Resultaat 2020: -€ 282.000,-
  • Financieel belang in de verbonden partij (orde van grootte)
    Maximaal € 90 mln.
  • Eigen en vreemd vermogen verbonden partij
    Eigen vermogen 31-12-2019: € 13,5 mln.
    Eigen vermogen 31-12-2020: € 13,2 mln

    Vreemd vermogen 31-12-2019: € 25,5 mln.
    Vreemd vermogen 31-12-2020: € 24,9 mln.
  • Financiële risico’s provincie
    FSFE is in het jaar 2013/2014 ontwikkeld en aanbesteed. In 2019 heeft een tweede evaluatie plaats gevonden en daaruit blijkt dat FSFE BV achterloopt op de prognoses bij de start van het fonds. Covid 19 heeft in 2020 invloed gehad op de ontwikkeling van nieuwe duurzame energieprojecten en zal naar verwachting van FSFE ook effect hebben op 2021. Dit kan van invloed zijn op de revolverendheid van het provinciaal financieel belang in FSFE. Hiervoor is bij de start van het fonds rekening middels een reservering op de provinciale risicobuffer van €30 mln deze is nog voldoende.

    Aangezien het fonds (en het contract met de beheerder daarvan) een looptijd heeft tot 2029 zal tegelijk met de in januari 2022 vast te stellen nieuwe Energieprogramma Fryslân 2022-2025 de uitgangspunten voor een herziene opdracht voor het FSFE geformuleerd worden.

2.9 Fryslân Hurde Wyn BV (FHW), Leeuwarden

De provincie is enig aandeelhouder in de besloten vennootschap Fryslân Hurde Wyn (FHW). Deze BV is 13 maart 2019 opgericht. Het doel van deze BV is het namens de provincie, vanuit haar publieke verantwoordelijkheid, verwerven, houden en vervreemden van een deelneming in Windpark Fryslân Holding B.V. (WPFH). Deze holding heeft tot doel de realisatie en exploitatie van het windpark om zodoende namens de provincie mede een concrete bijdrage te leveren aan de realisatie van een fossielvrije en uiteindelijk volledig duurzame provincie. FHW heeft als tweede doel de burgerparticipatie in het windpark mogelijk te maken.

  • Programma
    Economie
  • Rechtsvorm (bestuurder GS)
    BV (gedeputeerde S. de Rouwe)
  • Bestuurswisselingen of veranderingen in openbaar belang
  • Resultaat
    2019: -/- € 11.916,--
    2020: -/- € 81.476,--
    (positieve resultaten worden verwacht na voltooiing van het Windpark)
  • Financieel belang in de verbonden partij (orde van grootte)
    De provincie Fryslân heeft 100% van de aandelen in FHW BV.
  • Eigen en vreemd vermogen verbonden partij
    Eigen vermogen 31-12-2019: € 20,0 mln.
    Eigen vermogen 31-12-2020: € 19,9 mln.

    Vreemd vermogen 31-12-2019: € 81,2 mln.
    Vreemd vermogen 31-12-2020: € 85,6 mln.
  • Financiële risico’s provincie
    Op 1 oktober 2019 heeft de provincie € 20 mln. eigen vermogen (Agio) en een achtergestelde lening van € 80 mln. aan FHW BV verstrekt.

    Daarnaast is er een Stand-by faciliteit van € 27 mln. met FHW BV overeengekomen bedoeld om, bij kostenoverschrijdingen tijdens de bouw van het Windpark, FHW BV extra kapitaal te verstrekken. Vanuit deze Stand-by faciliteit (€ 27 mln.) is door de provincie een contragarantie afgegeven van € 6,9 mln. aan de Rabobank voor de uitgifte van een bankgarantie aan Windpark Fryslân BV. Deze bankgarantie wordt in principe niet aangewend, maar is enkel ter extra zekerheid voor de banken verstrekt. De kosten van de bankgarantie worden betaald door Windpark Fryslân Holding BV.

    Het risico van de provincie bedraagt maximaal € 127 mln. en daarvan is € 100 mln. ingebracht in FHW BV.

    FHW BV heeft vervolgens op 1 oktober 2019 € 20 mln. aandelenkapitaal en € 80 mln. achtergestelde lening verstrekt aan Windpark Fryslân Holding BV. Er is tussen Windpark Fryslân Holding BV en FHW BV ook een stand-by faciliteit afgesproken van € 27 mln., bedoeld om eventuele kostenoverschrijdingen tijdens de bouw van het Windpark mee op te vangen.

    Tijdens de bouwfase wordt er zowel over de achtergestelde lening van de provincie aan FHW BV als de achtergestelde lening van FHW BV aan Windpark Fryslân Holding BV geen rente uitbetaald, omdat er in deze fase nog geen opbrengsten zijn binnen het Windpark. De verschuldigde rente wordt daarom in de bouwfase opgeteld bij de hoofdsom van de achtergestelde lening en wordt tijdens de exploitatiefase van het Windpark terugbetaald in de vorm van aflossing.

    Het risico van FHW BV bedraagt maximaal € 127 mln. Daarvan is € 100 mln. geïnvesteerd in Windpark Fryslân Holding BV.

2.10 OVEF (Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân U.A.) te IJlst Voorheen SOVF (Stichting Openbare Verlichting Fryslân)

Samenwerkingsverband op het gebied van beheer en onderhoud van openbare verlichting en op het gebied van gezamenlijke inkoop duurzame energie.

  • Programma
    Infrastructuur
  • Rechtsvorm (bestuurder GS)
    Stichting (Gedeputeerde A. Fokkens: de programma-manager duurzame innovatie is vertegenwoordiger van de provincie in de RvT).
    In 2017 zijn de voorbereidingen getroffen voor het omzetten van de stichting in een coöperatie. Op 1 januari 2018 is de SOVF dan ook verdergegaan in OVEF (Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân U.A.) te IJlst.
  • Bestuurswisselingen of veranderingen in openbaar belang
  • Resultaat
    Verwacht resultaat: € 0
  • Financieel belang in de verbonden partij (orde van grootte)
    Jaarlijkse bijdrage circa € 16.500,-
  • Eigen en vreemd vermogen verbonden partij
    Geen
  • Financiële risico’s provincie
    Geen
Print deze pagina