Programma 3: Omgeving

3.2 Landbouw

Wat willen we bereiken?

Overeenkomstig de beleidsbrief Landbouw is het onze ambitie dat de landbouw in 2025 duurzaam en natuurinclusief is. Dat is een landbouw die grondgebonden en circulaire is, bijdraagt aan herstel van biodiversiteit, maatschappelijk draagvlak heeft en duurzaam economisch renderend.
De Agrarische sector is voor Fryslân van groot economisch belang zowel voor de werkgelegenheid en export als voor kennisontwikkeling en innovatie. De landbouw sector is als gebruiker tegelijk de belangrijkste beheerder van het landelijk gebied, bepaalt in sterke mate het aanzicht van het landschap, draagt bij aan de biodiversiteit en aan een vitaal en aantrekkelijk platteland. Omgevingskwaliteiten in een gebied bepalen mee de agrarische ontwikkelmogelijkheden voor natuurinclusief boeren.

Er doen zich ontwikkelingen voor waar de landbouw tegen aan loopt, zoals: veranderende verhoudingen op de wereldmarkt, veranderende maatschappelijke opvattingen over herkomst en kwaliteit van voedsel, Europese regelgeving: teveel aan stikstof (PAS problematiek) en nitraat (derogatie) en uitputting van de bodem, bedrijfsopvolging (vergrijzing), schade en overlast door dieren, voedselveiligheid en effecten op gezondheid
(fijnstof). Daarnaast moet de landbouw inspelen op klimaatverandering en energietransitie. Dit vraagt een transitie van de landbouw.
We willen de landbouwsector helpen om van een viersterren landbouw een vijfsterren landbouw te maken, waarbij de vijfde ster een groene ster is. Daarbij staat kwalitatieve groei voorop en willen we het spanningsveld tussen landbouw en andere maatschappelijke wensen doorbreken. Bij het zoeken naar meer kwaliteit en het doorbreken van spanningen is het van cruciaal belang dat boeren een levensvatbaar bedrijfsmodel kunnen vinden.
De provincie wil waar dat mogelijk en wenselijk is haar bijdrage leveren aan het creëren van de vernieuwing in de landbouw. Kern voor de Friese aanpak is dat de sector zelf het voortouw neemt, de kansen pakt en de duurzaamheid op het boerenerf vorm en inhoud gaat geven. De boer is de ondernemer en de baas op zijn/haar eigen erf.
De rol van de provincie om een transitie in de landbouw tot stand te brengen is relatief beperkt. De ontwikkelingen van de agrarische sector worden vooral bepaald door Europa en het rijk. Van het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouw Beleid van de EU (GLB-beleid vanaf 2020) wordt verwacht dat daarin duurzaamheid, natuurinclusief en vergroening een essentiële rol zullen spelen. De rol van de provincie is vooral om vernieuwingen te faciliteren en te ondersteunen. Daarnaast ligt een belangrijke rol bij de hele keten van boeren tot consument.

Als provincie willen we de transitie van de landbouw begeleiden binnen de kaders van het klimaatakkoord, de problematiek van het terugdringen van emissies w.o. het Programma Aanpak Stikstof en de veenweideproblematiek. We willen voor Fryslân hierin een voorbeeldfunctie vervullen en ondersteunen anderen door in te zetten op aansluiting bij Europees- en Rijksbeleid, gebiedsgericht werken, kennisontwikkeling/innovatie die vraag gestuurd is en kwalitatieve groei waarbij de biodiversiteit toeneemt.

Daarnaast zullen ook activiteiten zoals de uitvoering van het natuurbeleid via Natuer mei de Mienskip en de uitvoering van het Veenweidebeleid, al dan niet via het voertuig van de regiodeal natuurinclusieve landbouw een bijdrage leveren aan de landbouwtransitie door een taskforce veenweide en een grondbank nieuwe stijl in te stellen.

Resultaten bestuursakkoord
18. De mogelijkheden voor boeren om het organische stofgehalte in de bodem te vergroten zijn verbeterd, mogelijk via een systeem met CO2-certificaten.
19. Het aandeel biologische landbouw is gegroeid.
21. Er is een integrale, met stakeholdersopgestelde, landbouwagenda.

Welke resultaten willen we in 2020 behalen?

  • We stellen samen met de stakeholders een integrale landbouwagenda op
  • We voeren de regiodeal Noord Nederland natuurinclusieve Landbouw uit via drie pijlers: 1. een gebiedsgerichte aanpak, 2. het ontwikkelen van instrumentarium, 3. inzet op netwerk en communicatie.
  • We voeren de regiodeal NO Fryslân en Holwerd aan Zee (mee) uit.
  • We leveren een geïntegreerde Friese inbreng voor het Nationaal Strategisch Plan, dat op rijksniveau opgesteld wordt als basis van de nationale invulling van het nieuwe Europese Gemeenschappelijke Landbouw Beleid (GLB) voor de periode 2022 – 2027.
  • We ondersteunen en nemen deel aan de samenwerking in de noordelijke Agro agenda
  • We zetten in op verbetering van de bodem (vruchtbaarheid) en ander bodembeheer, dat gebiedsgericht mee uitgevoerd kan worden.
  • Openstellen van de maatregel van het POP3 programma voor de jonge boeren regeling (vanaf eind 2019).
  • Dairy Valley wordt via het economisch programma ondersteund als integrale inzet op het thema Landbouw (zie voor doelen en resultaten bij 4.3 Economische structuurversterking).

Wat mag het kosten?

Onderstaande voorstellen bestuursakkoord zijn verwerkt in bovenstaande tabel.

Eerste bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 We stellen samen met de stakeholders een integrale landbouwagenda op
2 We voeren de regiodeal Noord Nederland natuurinclusieve Landbouw uit via drie pijlers: 1. een gebiedsgerichte aanpak, 2. het ontwikkelen van instrumentarium, 3. inzet op netwerk en communicatie.
3 We voeren de regiodeal NO Fryslân en Holwerd aan Zee (mee) uit.
4 We leveren een geïntegreerde Friese inbreng voor het Nationaal Strategisch Plan, dat op rijksniveau opgesteld wordt als basis van de nationale invulling van het nieuwe Europese Gemeenschappelijke Landbouw Beleid (GLB) voor de periode 2022 – 2027.
5 We ondersteunen en nemen deel aan de samenwerking in de noordelijke Agro agenda
6 We zetten in op verbetering van de bodem (vruchtbaarheid) en ander bodembeheer, dat gebiedsgericht mee uitgevoerd kan worden.
7 Openstellen van de maatregel van het POP3 programma voor de jonge boeren regeling (vanaf eind 2019).
8 Dairy Valley wordt via het economisch programma ondersteund als integrale inzet op het thema Landbouw (zie voor doelen en resultaten bij 4.3 Economische structuurversterking).

Toelichting:

1. Er is vertraging opgelopen in de oorspronkelijke planning in verband met het vertrek van gedeputeerde Kramer. In een  brief aan de Agendacommissie is dit toegelicht. De Landbouwagenda staat nu voor januari 2021 op de PS planning.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2020 Prognose 2020
Integrale Landbouwagenda Opstellen integrale Landbouwagenda met de stakeholders Zomer 2020
Regiodeal natuurinclusieve landbouw Noord-Nederland Opstellen uitvoeringsrapportage voor het eerste half jaar Gereed juli 2020
Regiodeal Noordoost Fryslân en Holwerd aan Zee Opstellen uitvoeringsrapportage voor het eerste half jaar Gereed juli 2020
Jonge Boeren Aantal aanvragen “Jonge Boeren subsidieregeling” 2020 50
Bodem Aantal provinciale gebiedsprojecten waar ingezet wordt op het vergroten van de bodemvruchtbaarheid 3

Toelichting:

Integrale Landbouwagenda
Zoals eerder beschreven heeft de Landbouwagenda vertraging opgelopen door het vertrek van gedeputeerde Kramer. Voor de startnotitie  Landbouwagenda is een alternatieve aanpak voorgesteld aan PS. Vanwege de Corona-crisis kon deze geplande aanpak echter niet doorgaan.

Tweede bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 We stellen samen met de stakeholders een integrale landbouwagenda op
2 We voeren de regiodeal Noord Nederland natuurinclusieve Landbouw uit via drie pijlers: 1. een gebiedsgerichte aanpak, 2. het ontwikkelen van instrumentarium, 3. inzet op netwerk en communicatie.
3 We voeren de regiodeal NO Fryslân en Holwerd aan Zee (mee) uit.
4 We leveren een geïntegreerde Friese inbreng voor het Nationaal Strategisch Plan, dat op rijksniveau opgesteld wordt als basis van de nationale invulling van het nieuwe Europese Gemeenschappelijke Landbouw Beleid (GLB) voor de periode 2022 – 2027.
5 We ondersteunen en nemen deel aan de samenwerking in de noordelijke Agro agenda
6 We zetten in op verbetering van de bodem (vruchtbaarheid) en ander bodembeheer, dat gebiedsgericht mee uitgevoerd kan worden.
7 Openstellen van de maatregel van het POP3 programma voor de jonge boeren regeling (vanaf eind 2019).
8 Dairy Valley wordt via het economisch programma ondersteund als integrale inzet op het thema Landbouw (zie voor doelen en resultaten bij 4.3 Economische structuurversterking).

Toelichting:

1. De behandeling van de Startnotitie Landbouwagenda is op de PS planning opgeschoven van maart naar oktober 2020 in verband met het vertrek van gedeputeerde Kramer, waardoor de Landbouwagenda in de eerste helft van 2021 vastgesteld zal worden.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2020 Prognose 2020
Integrale Landbouwagenda Opstellen integrale Landbouwagenda met de stakeholders Zomer 2020
Regiodeal natuurinclusieve landbouw Noord-Nederland Opstellen uitvoeringsrapportage voor het eerste half jaar Gereed juli 2020
Regiodeal Noordoost Fryslân en Holwerd aan Zee Opstellen uitvoeringsrapportage voor het eerste half jaar Gereed juli 2020
Jonge Boeren Aantal aanvragen “Jonge Boeren subsidieregeling” 2020 50
Bodem Aantal provinciale gebiedsprojecten waar ingezet wordt op het vergroten van de 3

Toelichting:

Integrale Landbouwagenda
Het overleg met de stakeholders over de integrale Landbouwagenda zal vanaf het najaar 2020 gaan plaatsvinden. Doordat de startnotitie is doorgeschoven, is het proces voor het opstellen van de Landbouwagenda ook opgeschoven.

Jaarstukken

Wat wilden we bereiken?

Conform de beleidsbrief Landbouw is het onze ambitie dat de landbouw in 2025 duurzaam en natuurinclusief is. Dat is een landbouw die grondgebonden en circulair is, bijdraagt aan herstel van biodiversiteit, maatschappelijk draagvlak heeft en duurzaam economisch renderend.

De agrarische sector is voor Fryslân van groot economisch belang zowel voor de werkgelegenheid en export als voor kennisontwikkeling en innovatie. De landbouwsector is als gebruiker tegelijk de belangrijkste beheerder van het landelijk gebied, bepaalt in sterke mate het aanzicht van het landschap, draagt bij aan de biodiversiteit en aan een vitaal en aantrekkelijk platteland. Omgevingskwaliteiten in een gebied bepalen mee de agrarische ontwikkelmogelijkheden voor natuurinclusief boeren.

Er doen zich ontwikkelingen voor waar de landbouw mee te maken heeft, zoals: veranderende verhoudingen op de wereldmarkt, veranderende maatschappelijke opvattingen over herkomst en kwaliteit van voedsel, Europese regelgeving: teveel aan stikstof (PAS problematiek) en nitraat (derogatie) en uitputting van de bodem, bedrijfsopvolging (vergrijzing), schade en overlast door dieren, voedselveiligheid en effecten op gezondheid (fijnstof). Daarnaast moet de landbouw inspelen op klimaatverandering en energietransitie. Dit vraagt een transitie van de landbouw.

We willen de landbouwsector helpen om van een viersterren landbouw een vijfsterren landbouw te maken, waarbij de vijfde ster een groene ster is. Onder andere door een toename van agrarische bedrijven die een biologisch bedrijfssysteem toepassen en/of ecosysteemdiensten leveren. Daarbij staat kwalitatieve groei voorop en willen we het spanningsveld tussen landbouw en andere maatschappelijke wensen doorbreken. Bij het zoeken naar meer kwaliteit en het doorbreken van spanningen is het van cruciaal belang dat boeren een levensvatbaar bedrijfsmodel kunnen vinden.

De provincie wil waar dat mogelijk en wenselijk is haar bijdrage leveren aan het creëren van de verduurzaming in de landbouw. Kern voor de Friese aanpak is dat de sector zelf het voortouw neemt, de kansen pakt en de duurzaamheid op het boerenerf vorm en inhoud gaat geven. De boer is de ondernemer en de baas op zijn/haar eigen erf.

De rol van de provincie om een transitie in de landbouw tot stand te brengen is relatief beperkt. De ontwikkelingen van de agrarische sector worden vooral bepaald door Europa en het rijk. Binnen het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB) van de EU gaan duurzaamheid, natuurinclusief en vergroening een essentiële rol zullen spelen. De rol van de provincie is vooral om vernieuwingen te faciliteren en te ondersteunen. Binnen ruimtelijke ordeningsvraagstukken en gebiedsgerichte werken kan de Provincie regie nemen. Daarnaast ligt een belangrijke rol bij de hele keten van consument tot boeren.

De landbouwsector loopt tegen zijn grenzen aan. Naast de markt spelen onder meer klimaatverandering, maatschappelijke wensen en de stapeling van regels en wetten een rol. Integraal inspelen op bovenstaande ontwikkelingen/uitdagingen vraagt een transitie van de landbouw. Die transitie is een systeemverandering naar landbouw in evenwicht met de leefomgeving. De grootste uitdaging daarbij in de hele agrofood-sector is om nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen. Als provincie willen we de transitie van de landbouw faciliteren om daarmee ook bij te dragen aan het klimaatakkoord, de problematiek van het terugdringen van emissies w.o. het Programma Aanpak Stikstof en de veenweideproblematiek. We faciliteren door in te zetten op aansluiting bij Europees- en Rijksbeleid, gebiedsgericht werken, het werken in netwerken en kennisontwikkeling/innovatie die vraag gestuurd is en bijdraagt aan kwalitatieve groei. Daarnaast zullen ook activiteiten zoals de uitvoering van het natuurbeleid via Natuer mei de Mienskip en de uitvoering van het Veenweidebeleid, al dan niet via het voertuig van de regiodeal natuurinclusieve landbouw, een bijdrage leveren aan de landbouwtransitie.

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? (doelrealisatie)

Beleidsvelden

  Ligt de doelrealisatie op schema? Zijn de gewenste resultaten behaald? Zijn de kosten binnen het budget gebleven?
3.2 Landbouw

Hebben we de gewenste resultaten bereikt?

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 We stellen samen met de stakeholders een integrale landbouwagenda op
2 We voeren de regiodeal Noord Nederland natuurinclusieve Landbouw uit via drie pijlers: 1. een gebiedsgerichte aanpak, 2. het ontwikkelen van instrumentarium, 3. inzet op netwerk en communicatie.
3 We voeren de regiodeal NO Fryslân en Holwerd aan Zee (mee) uit.
4 We leveren een geïntegreerde Friese inbreng voor het Nationaal Strategisch Plan, dat op rijksniveau opgesteld wordt als basis van de nationale invulling van het nieuwe Europese Gemeenschappelijke Landbouw Beleid (GLB) voor de periode 2022 – 2027.
5 We ondersteunen en nemen deel aan de samenwerking in de noordelijke Agro agenda
6 We zetten in op verbetering van de bodem (vruchtbaarheid) en ander bodembeheer, dat gebiedsgericht mee uitgevoerd kan worden.
7 Openstellen van de maatregel van het POP3 programma voor de jonge boeren regeling (vanaf eind 2019).
8 Dairy Valley wordt via het economisch programma ondersteund als integrale inzet op het thema Landbouw (zie voor doelen en resultaten bij 4.3 Economische structuurversterking).

Toelichting:

1. Het opstellen van een integrale landbouwagenda samen met alle stakeholders zien wij als een belangrijke katalysator die gaat bijdragen aan onze ambities voor de landbouw. In november 2020 hebben we de startnotitie landbouw aan Provinciale Staten voorgelegd. We zijn nu bezig met het opstellen van de landbouwagenda die voor de zomer van 2021 aan Provinciale Staten wordt voorgelegd. Het ambitieniveau is hoog. Er is nog een reservering van € 350.000,-. Om de ambities waar te maken, zullen echter meer middelen nodig zijn.
3a. De Regiodeal Noordoost-Fryslân zet in op een vitale, krachtige regio waar het goed wonen, werken, leren en recreëren is. Via de subsidieregeling Versnellingsagenda wordt geld uit de Regiodeal beschikbaar gesteld voor projecten die de economie stimuleren. Vlak voor het zomerreces 2020 heeft het college besloten in te stemmen met deze subsidieregeling Versnellingsagenda. Eveneens is besloten tot ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst tussen de vijf risicodragende partijen (vier gemeenten en provincie). Punt van zorg en aandacht in 2020 was de financiering van de Stichting Qop; de externe organisatie die belast is met het bij elkaar brengen van initiatiefnemers in het gebied met de doelen van de verschillende businesscases in de Versnellingsagenda. In het eerste kwartaal van 2021 worden deze problemen opgelost.
3b. Provinciale Staten zijn in 2020 over de planning omtrent Holwerd aan Zee geïnformeerd. Uit het plan van aanpak blijkt dat de uitwerking en voorbereidende fase van het project Holwerd aan Zee plaatsvindt in 2020 en 2021. Eerder was de verwachting dat de samenwerkingsovereenkomst (SOK) eind 2020 getekend kon worden. Gebleken is dat dit niet realistisch is, gezien de uitwerking van een aantal belangrijke inhoudelijke thema’s en vraagstukken. In het plan van aanpak zijn de werkzaamheden benoemd om te komen tot een voorlopig ontwerp (VO) en een SOK.
7. We halen voor 2020 niet de doelwaarde (27 i.p.v. 50; zie prestatie-indicatoren). De regeling is nog open tot 12 februari 2021. Er zijn nog middelen onbenut waarvan wordt bekeken hoe deze alsnog in de transitieperiode POP kunnen worden besteed.
8. Dairy Valley (DV) willen we in combinatie met de Dairy Campus graag samen met stakeholders internationaal op de kaart zetten. Het moet doorgroeien naar een internationaal toonaangevend kennisknooppunt. In 2020 zijn we echter met stakeholders tot de conclusie gekomen dat Dairy Valley niet volgens verwachting van de grond is gekomen. Het eigenaarschap ontbreekt. In 2020 heeft de provincie daarom het initiatief genomen om een onderzoek naar de toekomst van DV te laten uitvoeren. Doel van het onderzoek is om inzage te krijgen in waar onderwijs, bedrijfsleven en overheid alle drie de win-win situatie zien en daardoor verbonden gaan voelen met DV. In december 2020 is het finaal concept van het rapport opgeleverd waarbij een conclusie was dat het onderzoek nog niet voltooid was. In 2021 werken we hier verder aan. Vanuit dit onderzoek willen we in 2021 de positie van Dairy Valley gaan uitwerken. Op basis van dit onderzoek zal beoordeeld worden hoe we gaan in gezamenlijkheid er voor kunnen gaan zorgen dat Dairy Valley gaat groeien naar een internationaal toonaangevend kennisknooppunt.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2020 Realisatie 2020
Integrale Landbouwagenda Opstellen integrale Landbouwagenda met de stakeholders Zomer 2020 Zomer 2021
Regiodeal natuurinclusieve landbouw Noord-Nederland Opstellen uitvoeringsrapportage voor het eerste half jaar Gereed juli 2020 Gereed
Regiodeal Noordoost Fryslân en Holwerd aan Zee Opstellen uitvoeringsrapportage voor het eerste half jaar Gereed juli 2020 Gereed
Jonge Boeren Aantal aanvragen “Jonge Boeren subsidieregeling” 2020 50 27
Bodem Aantal provinciale gebiedsprojecten waar ingezet wordt op het vergroten van de bodemvruchtbaarheid 3 >3

Toelichting:

Integrale Landbouwagenda
Zie eerdere toelichting onder de paragraaf “Hebben we de gewenste resultaten bereikt?”.

Regiodeal natuurinclusieve landbouw Noord-Nederland
De uitvoeringsrapportage voor het eerste half jaar is opgeleverd.

  1. Noordelijke kleischil: In de Noordelijke kleischil is in 2020 een proces doorlopen om te komen tot streefbeeld en actieplan. Alle stakeholders hebben hiervoor hun input kunnen leveren. In 2021 wordt gestart met uitvoeren.
  2. Kleiweide: In de Friese Kleiweide is in 2020 een proces doorlopen waarbij de overheden samen aansluiting hebben gezocht bij vier prille aanzetten tot gebiedsprocessen om van daaruit te komen tot streefbeeld en actieplan.
  3. Veenweide: Het streefbeeld en actieplan voor veenweide zijn vastgesteld. Voor de uitvoering in 2021 is een activiteitenplan wat momenteel wordt uitgevoerd.
  4. Schier: Het streefbeeld voor Schiermonnikoog is vastgesteld. In 2021 zal met alle betrokken partijen worden gestart met het opstellen van een actieplan.

Regiodeal Noordoost Fryslân en Holwerd aan Zee
Voor Holwerd aan Zee is in het voorjaar 2020 – nadat de projectleider in maart was aangesteld – een plan van aanpak opgesteld. In oktober en december 2020 zijn expertmeetings gehouden voor het slib- en sedimentatieonderzoek. De resultaten van deze expertmeetings zijn verwerkt in het offerteverzoek voor het slib- en sedimentatieonderzoek. Daarnaast is in 2020 onder andere gewerkt aan de bouwstenen vaarrecreatie en dag- en verblijfsrecreatie. Op basis van de Versnellingsagenda hebben in 2020 in totaal 8 initiatieven een waarderingssubsidie ontvangen van ten hoogste € 5.000,-. Daarnaast hebben 9 projecten, verdeeld over meerdere businesscases, een subsidiebijdrage ontvangen van 65% van de totale projectkosten. In april 2020 is de voortgangsrapportage voor de regiodeal Noordoost Fryslân – waar Holwerd aan Zee en de Versnellingsagenda onderdeel vanuit maakt – besproken tussen het rijk en de regio. Aanvullende informatie over Holwerd aan Zee is te vinden in Programma 5 (Mienskip).

Jonge Boeren
Zie eerdere toelichting onder de paragraaf “Hebben we de gewenste resultaten bereikt?”.

Bodem
Dit proces verloopt niet specifiek via gebiedsprojecten, maar via meerdere projecten in Fryslân waarin ingezet wordt op het vergroten van de bodemvruchtbaarheid. Zoals:

  • Bodem APK Friesland
  • Veenweide – o.a. Bodem APK Veenweide, Klei in Veen, Valuta voor Veen.
  • Bodemverdichting Fryslân
  • Van bodemkennis naar bodemkunde
  • Bokashi, de bodem in ontwikkeling
  • Duurzaam bodembeheer uitbreiding strorijke stalmest
  • Slim Landgebruik
  • Kwaliteit organische stof (OS) i.r.t. uitspoeling
  • Samenwerkingsproject Niedersachsen

Wat heeft het gekost?

Bekijk uitgebreide tabel

  • Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
  • Lasten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Overlopende passiva
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Overlopende passiva
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Mutatie reserves
  • Mutatie tijdelijke budgetten
  • Resultaat van lasten en baten
  • Realisatie 2019
  • 2.033
  • 2.115
  • 419
  • 4.567
  • 1
  • 1.926
  • 393
  • 2.320
  • 2.247
  • 2.263
  • 2.506
  • 7.016
  • Begroting 2020 na wijziging
  • 1.231
  • 10.113
  • 0
  • 11.344
  • 120
  • 507
  • 0
  • 627
  • 10.717
  • -9.470
  • 389
  • 1.636
  • Rekening 2020
  • 935
  • 2.663
  • 151
  • 3.749
  • 342
  • 504
  • 151
  • 997
  • 2.752
  • -2.022
  • 862
  • 1.592
  • Saldo begroting en rekening
  • 296
  • 7.450
  • -151
  • 7.595
  • -222
  • 2
  • -151
  • -370
  • 7.965
  • -7.448
  • -473
  • 44

Toelichting:

Per saldo is er een resultaat van € 44.000,- op dit beleidsveld.

Tijdelijke budgetten
Er is onderbesteding en vrijval op een eindig budget Potato Valley (€ 33.000,-). Dit budget had betrekking op het oude bestuursakkoord en niet op het Kenniscentrum verzilting waar nu op ingezet wordt. Verder is er vrijval op een reeds gesloten subsidieplafond Kavelruil uit 2019 (€ 11.000,-). In 2020 heeft de provincie Groningen, als penvoerder van de Regio Deal NIL, geen bijdrage bij de provincie Fryslân opgevraagd. Dit bleek niet nodig te zijn, aangezien de bestedingen in 2020 ten laste gebracht zijn van eerder ontvangen Friese middelen in 2019. In december 2020 heeft de stuurgroep Regio Deal NIL een besluit genomen over het uitvoeringsplan Veenweide, begin maart 2021 volgt besluitvorming over 2 andere Friese gebieden binnen de Regio Deal. Dit leidt tot bestedingen in 2021. Dan zal ook de Friese cofinanciering opgevraagd worden. Verder is er € 185.000,- ontvangen van het Rijk bestemd voor het onderzoek/experiment strorijke stalmest.

Reserves
De grote mutatie in de reserves betreft het doorschuiven van de cofinanciering op de POP3 maatregelen. Declaraties RVO op de verschillende maatregelen hebben nog niet in 2020 plaatsgevonden.

  • GS budgetautorisatie
  • Lasten
  • AgroAgenda Noord Nederland
  • Congres Grondgebonden GLB
  • Decentralisatieuitkering Versnellingsagenda melkveehouderij
  • Fairtrade gemeenten
  • Kavelinrichting
  • Landbouwagenda met Dairy Valley
  • Living Lab duurzame akkerbouw SPNA
  • Potato Valley
  • Regiodeal
  • Transitie natuurinclusieve landbouw
  • Transitiefonds landbouw
  • Tijdelijke budgetten
  • Efro-Ez projecten
  • Interreg projecten
  • Inzet NUON Dutch Dairy Centre
  • Landelijk Gebied POP 3
  • POP 3 Agrarisch natuur en landschapsbeheer
  • POP 3 Overcommittering
  • Rendementsderving leningen muizenplaag
  • Uitvoering en technische ondersteuning SNN en RVO
  • Waddenfonds projecten
  • Reserves
  • POP3 Subsidie kavelruil
  • Overlopende Passiva
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Fairtrade gemeenten
  • Regiodeal
  • Tijdelijke budgetten
  • Interreg projecten
  • Inzet NUON Dutch Dairy Centre Fryslan
  • Rente leningen muizenplaag
  • Uitvoering en technische ondersteuning SNN en RVO
  • Reserves
  • POP3 Subsidie kavelruil
  • Voorbereidingskosten Noordelijke Agrodeal
  • Overlopende Passiva
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Realisatie 2019
  • 0
  • 96
  • 60
  • 26
  • 238
  • 0
  • 60
  • 0
  • 691
  • 129
  • 733
  • 2.033
  • 4
  • 1.415
  • 32
  • 276
  • 360
  • 0
  • 18
  • 0
  • 9
  • 2.115
  • 419
  • 419
  • 4.567
  • 1
  • 0
  • 1
  • 1.427
  • -25
  • 22
  • 501
  • 1.926
  • 419
  • -26
  • 393
  • 2.320
  • 2.247
  • Begroting 2020
  • 75
  • 0
  • 0
  • 0
  • 24
  • 0
  • 50
  • 93
  • 570
  • 418
  • 0
  • 1.231
  • 0
  • 201
  • 198
  • 8.322
  • 1.772
  • -272
  • 17
  • -125
  • 0
  • 10.113
  • 0
  • 0
  • 11.344
  • 0
  • 120
  • 120
  • 486
  • 0
  • 21
  • 0
  • 507
  • 0
  • 0
  • 0
  • 627
  • 10.717
  • Rekening 2020
  • 75
  • 0
  • 0
  • 0
  • 13
  • 21
  • 100
  • 60
  • 157
  • 510
  • 0
  • 935
  • 0
  • 459
  • 45
  • 1.703
  • 441
  • 0
  • 15
  • 0
  • 0
  • 2.663
  • 151
  • 151
  • 3.749
  • 0
  • 342
  • 342
  • 486
  • 0
  • 18
  • 0
  • 504
  • 151
  • 0
  • 151
  • 997
  • 2.752
  • Saldo 2020
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 11
  • -21
  • -50
  • 33
  • 414
  • -92
  • 0
  • 296
  • 0
  • -257
  • 153
  • 6.619
  • 1.331
  • -272
  • 2
  • -125
  • 0
  • 7.450
  • -151
  • -151
  • 7.595
  • 0
  • -222
  • -222
  • 0
  • 0
  • 2
  • 0
  • 2
  • -151
  • 0
  • -151
  • -370
  • 7.965
Print deze pagina