Samenvatting begroting

Begroting

Voltooien, verbinden en vooruitkijken
Met de verkiezingen in zicht, maakt de coalitie begin 2019 de eindbalans op van het coalitieakkoord. Deze laatste begroting staat dan ook in het teken van het voltooien van de doelen uit het coalitieakkoord en de nieuwe voorstellen uit de kadernota 2019. Ook in 2019 zetten we ons volop in voor krachtige gemeenschappen, een toekomstbestendige economie, duurzaamheid, het ‘Frysk eigene’ en de mooiste provincie, maar geven we ook ruimte aan het nieuwe provinciebestuur om voor de toekomst van Fryslân nieuwe ambities te formuleren.

We kunnen zeggen dat we er als provincie voor de komende jaren financieel goed voorstaan. De incidentele ruimte in de vrij aanwendbare reserve bedraagt eind 2019 ruim € 130 mln, daarnaast is er een structurele ruimte van € 2 mln. 

Wat gaan we doen in 2019?

1. Voor krachtige gemeenschappen

Spreiding van zorgvoorzieningen
Een inventarisatie onder relevante partijen, waaronder ook een burgerpanel, wees uit dat de spreiding van zorgvoorzieningen in Fryslân momenteel voldoende is. Wel zijn er zorgen over het toenemende huisartsentekort. Daarom zijn we in 2018 samen met de Friese Huisartsen Vereniging en Doktersdiensten een campagne gestart. Die campagne – www.11huisartsen.frl – zetten we voort in 2019. Daarnaast zetten we Zorgbelang in 2019 in om bij te dragen aan goede zorgvoorzieningen. Voor het overige zorgen we via onze kerntaken voor een goede spreiding en bereikbaarheid.

Iepen mienskipsfûns
In de kadernota zijn extra middelen opgenomen voor het Iepen Mienskipsfûns(IMF). We kunnen daarom initiatieven uit de Mienskip blijven ondersteunen die inspelen op de leefbaarheid en ‘iedereen doet mee’-gedachte. Dit gebeurt vanuit de laagdrempelige regeling van het Iepen Mienskipsfûns. Ook de doelen landschap en cultuurhistorie, kansen voor burgers en duurzame dorpen uit het coalitieakkoord worden vanuit het IMF bediend.

2. Voor een toekomstbestendige economie

Voldoende goed geschoold personeel voor onze ondernemers
Vanuit onze beleidsbrief Wurkje mei Fryslân blijven we ons in 2019 onverminderd inzetten voor het Friese bedrijfsleven. We werken aan de versterking van de economische structuur, Ynbusiness als ‘huisarts’ voor de Friese ondernemer, de FOM met financieringsinstrumenten in International Trade Service als hét exportloket zijn of komen in 2019 op volle kracht. Ook houden we ons samen met bedrijfsleven en onderwijs bezig met toekomstige vraagstukken. Hoe zorgen we dat er voldoende goed geschoold personeel is voor onze ondernemers? En met onze laagdrempelige voucherregeling ons MKB de mogelijkheid om hun human resource strategie te ontwikkelen of te verbeteren.

Naar een economie zonder afval
In 2025 staat de laatste vuilnisbak van Fryslân in het Fries Museum. Daarom werken we ook in 2019 verder aan een circulaire economie. Begin 2019 stellen we weer een jaarplan op met onze acties. We werken ook nauw samen met Vereniging Circulair Fryslân, het Rijk en ook met andere Europese regio’s. We doen dit door te doen, leren en vertellen. Zo willen we ons Fries MKB inspireren en meenemen in een circulaire economie die brood op de plank brengt.

Landbouw
De provincie wil waar dat mogelijk en wenselijk is haar bijdrage aan de ontwikkeling van een duurzame landbouw leveren. Een landbouw die op een duurzame wijze produceert, met meer biodiversiteit in het boerenland. Kern voor de Friese aanpak is dat de sector zelf het voortouw neemt. In 2019 willen we onder andere bereiken dat er kavelruil van 1.200 hectare plaatsvindt ten gunste van de structuurversterking van de landbouw. Ook is in 2019 het landbouwtransitiefonds operationeel waarbij de eerste projecten in uitvoering zijn.

Internationale bekendheid verzilveren
Najaar 2018 wordt een position paper Gastvrijheidseconomie opgesteld als bouwsteen met actuele opgaven. Vanaf 2019 willen we een “fair share” van de sterke groei aan (inkomend) toerisme in Europa en Nederland ook in Fryslân invullen, passend bij de schaal van ons mkb en onze identiteit. De bekendheid dankzij LF2018 en mede daardoor verworven internationale bekendheid (o.a. Lonely Planet) willen we verzilveren door een sterkere verbinding te maken tussen de programma’s Economie en Cultuur.

3. Voor vanzelfsprekende duurzaamheid

Duurzame woningen
De energietransitie begint bij iedere burger in Fryslân. Natuurlijk, we hebben grotere energiebronnen nodig om alle energie die we gebruiken, duurzaam op te wekken. Maar verduurzaming van de woningvoorraad is een belangrijke stap om Fryslân duurzaam te krijgen. De Fryske Deal bleek een lastig te realiseren wens. Maar met de Fryske Deal 2.0 werken we samen met woningcorporaties aan een uitstekend alternatief om een groot deel van de corporatiewoningen op duurzame energie te krijgen.

Fryslân en het Klimaatakkoord
De ontwikkelingen in de energietransitie gaan snel. Het klimaatakkoord heeft ons energiebeleid in rap tempo ingehaald. Dat betekent dat we de komende tijd onze energiestrategie zullen herijken en kijken hoe we die weer laten aansluiten bij het klimaatakkoord.

We maken financiële burgerparticipatie in Windpark Fryslân mogelijk
In 2019 verwachten we de financial close voor Windpark Fryslân: het moment waarop wij definitief besluiten in te stappen in het windpark. Het wordt dan ook mogelijk voor de mienskip om financieel deel te nemen in het windpark. Zo wordt Windpark Fryslân een windpark dat ook van de Friezen is.

4. Voor een vitaal Frysk eigene

Verder na 2018
In 2019 ontwikkelen we passende maatregelen en instrumenten voor het toekomstige cultuurbeleid. Dit beleid treedt vanaf 2021 in werking. Daarbij zoeken wij een goede aansluiting met Agenda2028. Deze agenda wordt de nalatenschap van het Culturele Hoofdstadjaar 2018. De provincie stelt voor het overgangsjaar 2019 twee miljoen euro beschikbaar, zodat cultureel ondernemerschap en programmering verder ontwikkeld en uitgevoerd kan worden. Ook blijft de reservering van 1 miljoen euro voor ticketrisico’s bij culturele producties beschikbaar na 2018. In oktober 2018 besluiten Provinciale Staten over Agenda2028. Provincie en gemeente Leeuwarden hebben de regie op de agenda. Agenda2028 wordt ingevuld en uitgevoerd met partijen uit het veld.

Komend jaar evalueren wij onze rol van Taalskipper. Dit doen wij samen met het Rijk. De nieuwe Bestjoersôfspraak Fryske Taal en Kultuer 2019 – 2023 is in de maak en start in 2019.

Transitiefonds Leefbare Fysieke Omgeving
Leefbaarheid raakt ook de fysieke woonomgeving. Met het Transitiefonds Leefbare Fysieke Omgeving willen wij een aanjaagfonds creëren voor gemeenten, woningcorporaties en zorgpartijen. Maar ook voor aannemers, makelaars en banken. De brede omschrijving van resultaat 41 (transitiefonds fysieke leefomgeving) is versmald tot een verkenning van drie concretere thema’s: wonen, retail en zorgvastgoed. Deze drie denkrichtingen worden in 2019 verder ingevuld.

5. Voor een dynamische omgeving in de mooiste provincie

We stellen de Omgevingsvisie vast
Wij streven een integrale benadering van de ruimtelijke ontwikkeling van onze provincie na, onder andere ten aanzien van de ontwikkeling van wonen en werken bij steden en dorpen, wind- en zonne-energie, schaalvergroting landbouw en intensieve veehouderij. Integraal betekent, dat we rekening houden met externe ontwikkelingen, veranderende inzichten en met nieuw Europees en rijksbeleid. Hiervoor wordt in 2019 de provinciale Omgevingsvisie vastgesteld.

Bij het tot stand komen van de Omgevingsvisie wordt behalve de integratieslag van beleidssectoren binnen het fysieke domein ook invulling gegeven aan de beleidsmatige samenhang met het sociale domein. Deze samenhang manifesteert zich in ieder geval bij de thema’s arbeidsmarkt en werkgelegenheid, bevolkingsontwikkeling en wonen, bereikbaarheid en beschikbaarheid van voorzieningen in het landelijk gebied. Hierbij geven we speciaal aandacht aan ouderen, omdat hun aantal de komen jaren sterk zal toenemen.

Fryslân en water
In 2019 geven wij verder uitvoering aan het Uitvoeringsprogramma 2018/19 van de veenweidevisie, voeren wij projecten uit om zoet grondwater vast te houden en treffen wij maatregelen om de verdroging te bestrijden in de Natura 2000 gebieden. Ook presenteren wij in 2019 de resultaten van de Grondwaterstudie Fryslân.

Afronding grote infraprojecten
Het hoofdwegennet in Fryslân is met de afronding van de grote infraprojecten grotendeels op orde. In 2019 werken we nog volop aan gebiedsontwikkeling en Kansen in Kernen De Centrale As, de investeringsagenda Drachten Heerenveen en de verdubbeling van de N381 tot Oosterwolde. Aandachtspunten zijn nog de bruggen in de Afsluitdijk en Skarster Rien (A6).

Minder verkeersdoden
Wij dragen bij aan het verminderen van het aantal verkeersslachtoffers met verkeerseducatie en voorlichting. Onze inzet is het aantal verkeersdoden over de periode 2009-2025 te halveren, zodat er maximaal 14 verkeersdoden vallen in Fryslân in 2025. In 2019 zetten wij ook extra in op de uitvoering van het Risikoferleegjend Ynfrastruktuer Programma (RYP).

Inzet op fietsveiligheid
Fryslân moet in de top-3 van fietsprovincies, vinden wij. Daarom zetten wij in op goede fietsvoorzieningen. Veilige fietspaden en oversteekpunten, kwalitatief goede fietspaden en goede voorzieningen langs fietsroutes vinden wij belangrijk. In 2019 gaan we fietspaden verbreden en levert Marrekrite het nieuwe fietsnetwerk af waarin witte vlekken zijn opgelost. Ook storten we €500.000,- in het nieuwe fietsveiligheidsfonds.

Glasvezel in Fryslân
Kabelnoord start met de aanleg van glasvezel in Fryslân. Passend bij de voortgang van deze aanleg verstrekken wij de achtergestelde lening van € 35 miljoen aan Kabelnoord in tranches (voor deelprojecten). Daarnaast onderzoeken we welke rol er voor de provincie in grijs gebied is weggelegd en welke aanpak hierbij passend is. Voor de 1000 meest afgelegen adressen in Fryslân zonder snel internet werkt de provincie een subsidieregeling uit.

Openbaar Vervoer
In 2019 brengen we de eerste resultaten van de OV-experimenten in beeld die we meenemen in het programma van eisen voor de nieuwe busconcessie 2022-2032. Want eind 2017 hebben we de busconcessie verlengd voor de periode 2020-202, dit om extra tijd te benutten voor experimenten in het openbaar vervoer. Deze input hebben we nodig voor de nieuwe concessie vanaf 2022. In de experimenten richten we ons op verduurzaming van het OV. Onder andere door het strekken van een aantal buslijnen (niet meer door dorpen rijden), waarbij we daarnaast zoeken naar maatwerkoplossingen voor bereikbaarheid op het platteland.

Verbeteren, versterken of herstructureren van onze dorpen en steden
We willen de kwaliteit van de ruimtelijke omgeving verhogen. Daarom zetten we in op het verbeteren, versterken of herstructureren van de dorpen en steden en het Friese landschap. Onze inzet ten aanzien van de ruimtelijke kwaliteit van Fryslân is verder gericht op een verantwoorde inpassing van nieuwe economische ontwikkelingen en het mooi houden van onze provincie. Verder voeren we het streekplanbeleid uit. Uitwerking van het beleid vindt plaats via een beperkte actualisatie van de verordening Romte en via overleg over en het toezien op gemeentelijke ruimtelijke plannen.

6. Voor een modern bestuur

Ruimte voor initiatieven uit de samenleving
We staan open voor uitdagingen uit de mienskip: wat kunnen dorpen of ondernemers beter of goedkoper? Als eerste provincie ontwikkelden we in 2017 beleid op Right 2 Challenge. De grootste uitdaging kwam in 2018 van de natuurorganisaties. Welke uitdager durft het in 2019 aan?

De provinciale organisatie op orde
Provinciale Staten hebben in 2018 in het kader de strategische personeelsplanning extra middelen beschikbaar gesteld voor 2018 en 2019. Deze middelen zetten we in voor capaciteit, om zodoende alle provinciale taken en ambities ook in 2019 te kunnen uitvoeren. Daarnaast zijn de middelen nodig voor de kwalitatieve ontwikkeling van de organisatie. Er moet blijvend voldoende kennis aanwezig zijn in de organisatie en de organisatie moet zich voorbereiden op nieuwe manieren van (samen)werken. Met andere overheden en organisaties, maar ook met initiatieven uit de Mienskip.

Print deze pagina