Programma 5: Mienskip

5.2 Cultuur en Erfgoed

Wat willen we bereiken?

Kunst en cultuur, en het actief of passief genieten daarvan, dragen in belangrijke mate bij aan maatschappelijke participatie. Wij blijven daarom investeren in een sterke culturele basisinfrastructuur, door toonaangevende instellingen in Fryslân structureel te subsidiëren. Wij richten ons om die reden ook op een laagdrempelig aanbod van cultuuruitingen, cultuureducatie en amateurkunst in Fryslân voor alle leeftijdsgroepen, bijvoorbeeld op het gebied van muziek, dans, toneel en beeldende kunst. Die benadering hanteren wij samen met de gemeente Leeuwarden ook bij de uitwerking van het programma Leeuwarden-Fryslân 2018. Wij willen in dat kader kansen creëren in de samenleving, vooral voor kinderen, jongeren en mensen die een barrière ervaren in hun deelname aan de samenleving.
Samen met het Rijk hebben we voor een nieuwe periode middelen beschikbaar gesteld voor cultuureducatie. Met het programma cultuureducatie willen wij, in samenwerking met het onderwijsveld, een doorgaande leerlijn realiseren. Wij willen het programma cultuureducatie op een integrale manier uitvoeren en daarom leggen wij nadrukkelijk een verbinding tussen dit programma en het LF2018-event Lân fan Taal.
Fryslân is een provincie met veel cultuurhistorie en erfgoed, van oude melkfabrieken tot terpen en beschermde dorpsgezichten. Wij willen Friese monumenten, archeologie en cultuurhistorische waarden graag behouden en versterken, zodat ze functioneel gebruikt kunnen worden en toegankelijk blijven voor een breed publiek. Daartoe ondersteunen we ook provinciale monumenteninstellingen. Verder zetten we ons, in samenwerking met de Fryske Akademy en de RuG, in voor de bescherming, het onderzoek en publieksvoorlichting met betrekking tot hete archeologische erfgoed zoals terpen. De FAMKE-advieskaart is daarbij een belangrijk instrument. Tenslotte spannen we ons in voor cultuurhistorische elementen en structuren zoals beschermde gezichten en dijken, waarbij de provinciale Cultuurhistorische Kaart een belangrijk instrument vormt. Wij doen dit ook via het ruimtelijke spoor, middels de integrale gebiedsontwikkeling, het Iepen Mienskipsfûns en door de advisering van het provinciaal ruimtelijk kwaliteitsteam.

Welke resultaten willen we in 2018 behalen?

  • Een laagdrempelig aanbod van culturele activiteiten dat het culturele klimaat versterkt.
  • Stimuleren van amateurkunst in Fryslân voor alle leeftijdsgroepen
  • Een kwaliteitsimpuls geven aan het cultuuronderwijs op de Friese scholen (uitgezonderd gemeente Leeuwarden), door middel van het programma Kultueredukaasje mei Kwaliteit (KEK).
  • Talentontwikkeling stimuleren door projecten van jonge makers te ondersteunen.
  • Het zichtbaar en beschikbaar maken van het Friese culturele erfgoed in het kader van het “Ferhaal fan Fryslân”.
  • Culturele instellingen die een boekjaarsubsidie ontvangen dragen bij aan Leeuwarden-Fryslân 2018.
  • Restauratie en herbestemming van monumenten en karakteristieke bouwwerken.
  • Bescherming, onderzoek en publieksvoorlichting met betrekking tot archeologisch erfgoed.
  • Behoud en ontwikkeling van cultuurhistorisch erfgoed, waarbij de thematische structuurvisie Grutsk op’e Romte doorwerkt in ruimtelijke plannen en projecten van gemeenten, van ons zelf en in die van lokale initiatieven.
  • We dragen bij aan de herbestemming en restauratie van het voormalig stadhuis Bolsward tot Historisch Centrum Westergoa en geven een impuls voor de restauratie- en herbestemmingsopgave voor rijksmonumenten.
  • We leveren een bijdrage aan het programma van de Nationale Viering Bevrijdingsdag 2018 en het programma van de Stichting Bevrijdingsfestival.
  • We leveren een bijdrage aan de uitvoering van het provinciale beleid voor vrijkomende monumentale kerken door een extra eenmalige boekjaarsubsidie voor de Stichting Alde Fryske Tsjerken voor de komende drie jaar.

Wat mag het kosten?

Onderstaande kadernotavoorstellen zijn verwerkt in bovenstaande tabel

Het kadernotavoorstel Alde Fryske Tsjerken bedraagt € 201.000,-. Het voorstel CTOS, onderdeel taal bedraagt in totaal structureel € 3,85 mln. vanaf 2021 (ander deel staat in beleidsveld Taal, media, onderwijs en letteren). Het voorstel Nationale bevrijdingsdag bedraagt € 300.00. Het onderdeel bedrijfsvoering is verwerkt in het programma bedrijfsvoering. Het voorstel Stadhuis Bolsward en overige monumenten bedraagt € 1 mln. Het totaaloverzicht aan kadernotavoorstellen staat in bijlage 10.

Eerste bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 Een laagdrempelig aanbod van culturele activiteiten dat het culturele klimaat versterkt.
2 Stimuleren van amateurkunst in Fryslân voor alle leeftijdsgroepen
3 Een kwaliteitsimpuls geven aan het cultuuronderwijs op de Friese scholen (uitgezonderd gemeente Leeuwarden), door middel van het programma Kultueredukaasje mei Kwaliteit (KEK).
4 Talentontwikkeling stimuleren door projecten van jonge makers te ondersteunen.
5 Het zichtbaar en beschikbaar maken van het Friese culturele erfgoed in het kader van het “Ferhaal fan Fryslân”.
6 Culturele instellingen die een boekjaarsubsidie ontvangen dragen bij aan Leeuwarden-Fryslân 2018.
7 Restauratie en herbestemming van monumenten en karakteristieke bouwwerken.
8 Bescherming, onderzoek en publieksvoorlichting met betrekking tot archeologisch erfgoed.
9 Behoud en ontwikkeling van cultuurhistorisch erfgoed, waarbij de thematische structuurvisie Grutsk op’e Romte doorwerkt in ruimtelijke plannen en projecten van gemeenten, van ons zelf en in die van lokale initiatieven.
10 We dragen bij aan de herbestemming en restauratie van het voormalig stadhuis Bolsward tot Historisch Centrum Westergoa en geven een impuls voor de restauratie- en herbestemmingsopgave voor rijksmonumenten.
11 We leveren een bijdrage aan het programma van de Nationale Viering Bevrijdingsdag 2018 en het programma van de Stichting Bevrijdingsfestival.
12 We leveren een bijdrage aan de uitvoering van het provinciale beleid voor vrijkomende monumentale kerken door een extra eenmalige boekjaarsubsidie voor de Stichting Alde Fryske Tsjerken voor de komende drie jaar.

Toelichting:

2. Vorig jaar is er een start gemaakt met de uitvoering van resultaat 13 binnen de beleidsbrief Mei hert, holle en hannen. Dat heeft geresulteerd in subsidies voor de Nederlandse Bachacademie, Jeugd Dans Opleiding Fryslân, ’n Meeuw jonge theatermakers en de Kunstacademie Friesland. In 2018 wordt aanvullend beleid ontwikkeld voor de uitvoering van resultaat 13, in samenwerking met gemeenten en andere belanghebbenden.

5. Om het culturele kapitaal van Fryslân beter te kunnen benutten werken Tresoar, Afûk, Cedin, Fryske Akademy, Omrop Fryslân, Bibliotheekservice Fryslân, Museum Drachten, Fries museum, Steunpunt Monumentenzorg en de Ried fan de Fryske Beweging samen in het project Deltaplan Digitalisering Cultureel Erfgoed (DDCE). Het project DDCE is gefinancierd vanuit Wurkje foar Fryslân. Tresoar is penvoerder voor het project.
Er speelde een discussie met de belastingdienst over het BTW-regime voor het project. Inmiddels is het definitieve oordeel van de belastinginspecteur bekend: de bijdrage van de provincie aan het project DDCE is voor de fiscus een onbelaste subsidie. Dit betekent dat de BTW over opdrachten die vanuit het project zijn verstrekt, niet aftrekbaar is. Daardoor is er voor het project netto minder te besteden. De projectpartners, onder aanvoering van penvoerder Tresoar brengen de consequenties in beeld en informeren de provincie hierover.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018 Prognose 2018
Cultuurparticipatie Percentage deelnemers aan culturele activiteiten t.o.v. de totale bevolking in Fryslân 38%
De provinciaal gesubsidieerde musea en erfgoedinstellingen maken een programma voor ‘Help pake en beppe de vakantie door’en voor de Nationale Museumweek. 4
Cultureel aanbod In 2018 ondersteunen wij organisaties op basis van criteria zoals artistieke kwaliteit, brede maatschappelijke functie en verschillende kunstdisciplines. 6
Aantal culturele festivals dat een bijdrage levert aan het artistiek klimaat 11
Aantal producties waarin professionele en amateurorganisaties samenwerken. 4
Alle culturele boekjaarinstellingen realiseren jaarlijks minimaal 1 laagdrempelige activiteit. 14
Cultureel erfgoed Exposities die bijdragen aan het Ferhaal fan Fryslân 3
Culturele innovatie Aantal cross-over projecten 5
Talentontwikkeling Projecten met jonge makers (afspraken met boekjaarinstellingen/binnen Station Noord 2.0/provinciale regelingen Cultuur) 3
Cultuureducatie Aantal scholen, primair onderwijs, dat actief inzet op cultuureducatie (KEK-inventarisatie) 75% in 2020
Aantal culturele instellingen dat een educatief programma aanbiedt. 10
Restauratie, onderhoud en nieuwe functies van karakteristieke gebouwen Aantal restauraties en herbestemmingen. 20
Terpenproject Aantal terpen in agrarisch gebied die aangekocht zijn of waarvoor anderszins beschermingsmaatregelen zijn genomen. 2

Toelichting:

Percentage deelnemers aan culturele activiteiten t.o.v. de totale bevolking in Fryslân:  Wij doen dit jaar een onderzoek naar cultuurparticipatie in Fryslân en hoe deze bevorderd kan worden, daardoor zijn de cijfers op dit moment nog niet bekend.

Talentontwikkeling:
Eind 2017 is het projectplan voor de opzet van een Frysk Filmplatform goedgekeurd door Gedeputeerde Staten. In 2018 wordt het platform opgericht en worden de eerste activiteiten voor jonge makers ontplooid, uitvoering motie 1288 Filmplatform. De Jeugd Dans Opleiding Fryslân, ’n Meeuw jonge theatermakers en de Bachacademie hebben aanvullende middelen gekregen uit resultaat 13 voor een extra impuls voor jonge makers in Fryslân.

Aantal scholen, primair onderwijs, dat actief inzet op cultuureducatie (KEK-inventarisatie):
Het deelnamepercentage scholen in 2018 is op dit moment nog niet bekend. Keunstwurk heeft aangegeven dat er in 2017 minder scholen zijn bereikt dan de gestelde doelwaarde. De voornaamste reden hiervoor is de overgang van het project KEK 2013-2016 naar KEK 2017-2020. Vanaf 2017 wordt er op een andere wijze gewerkt aan cultuureducatie. De ontwikkeling en implementatie van de nieuwe werkwijze en het aanstellen van de benodigde uitvoerders heeft meer tijd gekost dan vooraf was ingeschat. Zodra de cijfers bekend zijn wordt er bekeken of de doelwaarde die gesteld is voor 2020 nog wel realistisch is.

Terpenproject: Er worden in 2018 in het kader van het Terpenproject mogelijk geen 2 onbebouwde terpen in agrarisch gebied aangekocht of anderszins in bescherming genomen vanwege de hoge druk op agrarische grond. Kansen voor het beschikbaar komen van terpen liggen bij de gebiedsontwikkeling Franekeradeel-Harlingen waarbij er in 2018 wenszittingen zullen worden gehouden. Deze processen vragen tijd. Samen met het Rijk wordt onderzocht of verlenging van het Terpenproject, met inbegrip van een verlenging van het reeds beschikbaar gestelde budget bij het Nationaal Restauratiefonds, mogelijk is.

Tweede bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 Een laagdrempelig aanbod van culturele activiteiten dat het culturele klimaat versterkt.
2 Stimuleren van amateurkunst in Fryslân voor alle leeftijdsgroepen
3 Een kwaliteitsimpuls geven aan het cultuuronderwijs op de Friese scholen (uitgezonderd gemeente Leeuwarden), door middel van het programma Kultueredukaasje mei Kwaliteit (KEK).
4 Talentontwikkeling stimuleren door projecten van jonge makers te ondersteunen.
5 Het zichtbaar en beschikbaar maken van het Friese culturele erfgoed in het kader van het “Ferhaal fan Fryslân”.
6 Culturele instellingen die een boekjaarsubsidie ontvangen dragen bij aan Leeuwarden-Fryslân 2018.
7 Restauratie en herbestemming van monumenten en karakteristieke bouwwerken.
8 Bescherming, onderzoek en publieksvoorlichting met betrekking tot archeologisch erfgoed.
9 Behoud en ontwikkeling van cultuurhistorisch erfgoed, waarbij de thematische structuurvisie Grutsk op’e Romte doorwerkt in ruimtelijke plannen en projecten van gemeenten, van ons zelf en in die van lokale initiatieven.
10 We dragen bij aan de herbestemming en restauratie van het voormalig stadhuis Bolsward tot Historisch Centrum Westergoa en geven een impuls voor de restauratie- en herbestemmingsopgave voor rijksmonumenten.
11 We leveren een bijdrage aan het programma van de Nationale Viering Bevrijdingsdag 2018 en het programma van de Stichting Bevrijdingsfestival.
12 We leveren een bijdrage aan de uitvoering van het provinciale beleid voor vrijkomende monumentale kerken door een extra eenmalige boekjaarsubsidie voor de Stichting Alde Fryske Tsjerken voor de komende drie jaar.

Toelichting:

1. Voor dit jaar zijn er veel culturele activiteiten in het kader van LF2018 ondersteund. Gezien de hoeveelheid aan activiteiten in 2018 en de drukte die daarmee gepaard gaat, zijn er in 2018 minder aanvragen bij de provincie binnen gekomen. De verwachting is dat de aanvragers vanaf eind 2018 weer aan de slag gaan met nieuwe projecten. Die aanvragen zullen vanaf 2019 weer bij de provincie binnen komen voor de jaren 2019-2020. Om tegemoet te komen aan de energie in het veld en bij te dragen aan de legacy 2018 wordt met een begrotingswijziging voorgesteld € 285.000 budget door te schuiven naar 2019 en 2020. Het budget zal o.a. ingezet worden voor het verhogen van de subsidieplafonds en een extra inzet op resultaat 13 uit het coalitieakkoord.

2. Vorig jaar is er een start gemaakt met de uitvoering van resultaat 13: ‘meer Friezen nemen deel aan muziek-, dans- en toneellessen.’ van het coalitieakkoord in het kader van de beleidsbrief Mei hert, holle en hannen. Dat heeft geresulteerd in een aantal subsidies voor talentontwikkeling binnen de genoemde disciplines. Dit jaar wordt er aanvullend beleid ontwikkeld voor de uitvoering van resultaat 13. Inmiddels zijn gesprekken met gemeenten en andere belanghebbenden in gang gezet, o.a. om te komen tot een convenant voor muziekeducatie. Er dient goede afstemming en samenwerking plaats te vinden om dit resultaat te behalen met zowel culturele sector, amateurverenigingen, onderwijsinstellingen en overheden. Gezien het Culturele Hoofdstadjaar en gemeentelijke herindelingen kost dit meer tijd dan vooraf ingeschat was.

5. Het project Deltaplan Digitalisering Cultureel Erfgoed (DDCE) is gefinancierd vanuit Wurkje foar Fryslân. Tresoar is penvoerder voor het project. Er speelde een discussie met de belastingdienst over het BTW-regime voor het project. Inmiddels is het definitieve oordeel van de belastinginspecteur bekend: de bijdrage van de provincie aan het project DDCE is voor de fiscus een onbelaste subsidie. Dit betekent dat de BTW over opdrachten die vanuit het project zijn verstrekt, niet aftrekbaar is. Daardoor is er voor het project netto minder te besteden. Het ontstane tekort is binnen het resterende budget voor DDCE opgelost. Tresoar heeft in overleg met de partners een aangepaste begroting gemaakt waarin is gekort op de projectorganisatie en een aantal deelprojecten.

7. Het is niet zeker of de voorgenomen subsidiebeschikking voor het Cultuurfonds voor monumenten dit jaar zal worden verleend. Met het Prins Bernhard Cultuurfonds en het Nationaal Restauratiefonds is overleg opgestart om te bepalen hoeveel subsidie dit jaar nog nodig is om het fonds duurzaam te laten revolveren ten behoeve van laagrentende leningen voor restauratie, herbestemming en verduurzaming van karakteristieke bouwwerken (geen rijksmonumenten).

10. Een overschrijding op het budget dreigt, want voor Stadhuis Bolsward kon onlangs een beschikking worden afgegeven. De voor 2019 begrote € 375.000 wordt namelijk in 2018 al besteed. Om die reden moet dit bedrag naar voren gehaald moet worden. Daarom is een begrotingswijziging bijgevoegd.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018 Prognose 2018
Cultuurparticipatie Percentage deelnemers aan culturele activiteiten t.o.v. de totale bevolking in Fryslân 38%
De provinciaal gesubsidieerde musea en erfgoedinstellingen maken een programma voor ‘Help pake en beppe de vakantie door’en voor de Nationale Museumweek. 4
Cultureel aanbod In 2018 ondersteunen wij organisaties op basis van criteria zoals artistieke kwaliteit, brede maatschappelijke functie en verschillende kunstdisciplines. 6
Aantal culturele festivals dat een bijdrage levert aan het artistiek klimaat 11
Aantal producties waarin professionele en amateurorganisaties samenwerken. 4
Alle culturele boekjaarinstellingen realiseren jaarlijks minimaal 1 laagdrempelige activiteit. 14
Cultureel erfgoed Exposities die bijdragen aan het Ferhaal fan Fryslân 3
Culturele innovatie Aantal cross-over projecten 5
Talentontwikkeling Projecten met jonge makers (afspraken met boekjaarinstellingen/binnen Station Noord 2.0/provinciale regelingen Cultuur) 3
Cultuureducatie Aantal scholen, primair onderwijs, dat actief inzet op cultuureducatie (KEK-inventarisatie) 75% in 2020
Aantal culturele instellingen dat een educatief programma aanbiedt. 10
Restauratie, onderhoud en nieuwe functies van karakteristieke gebouwen Aantal restauraties en herbestemmingen. 20
Terpenproject Aantal terpen in agrarisch gebied die aangekocht zijn of waarvoor anderszins beschermingsmaatregelen zijn genomen. 2

Toelichting:

Er worden in 2018 in het kader van het Terpenproject mogelijk geen 2 onbebouwde terpen in agrarisch gebied aangekocht of anderszins in bescherming genomen vanwege de hoge druk op agrarische grond. Kansen voor het beschikbaar komen van terpen liggen bij de gebiedsontwikkeling Franekeradeel-Harlingen waarbij er in 2018 wenszittingen zullen worden gehouden. Deze processen vragen tijd. Samen met het Rijk is het Terpenproject intussen verlengd tot 1 juli 2022 met inbegrip van een verlenging van het reeds beschikbaar gestelde budget bij het Nationaal Restauratiefonds.

Jaarstukken

Wat wilden we bereiken?

Kunst en cultuur, en het actief of passief genieten daarvan, dragen in belangrijke mate bij aan maatschappelijke participatie. Wij blijven daarom investeren in een sterke culturele basisinfrastructuur, door toonaangevende instellingen in Fryslân structureel te subsidiëren. Wij richten ons om die reden ook op een laagdrempelig aanbod van cultuuruitingen, cultuureducatie en amateurkunst in Fryslân voor alle leeftijdsgroepen, bijvoorbeeld op het gebied van muziek, dans, toneel en beeldende kunst. Die benadering hanteren wij samen met de gemeente Leeuwarden ook bij de uitwerking van het programma Leeuwarden-Fryslân 2018. Wij willen in dat kader kansen creëren in de samenleving, vooral voor kinderen, jongeren en mensen die een barrière ervaren in hun deelname aan de samenleving.
Samen met het Rijk hebben we voor een nieuwe periode middelen beschikbaar gesteld voor cultuureducatie. Met het programma cultuureducatie willen wij, in samenwerking met het onderwijsveld, een doorgaande leerlijn realiseren. Wij willen het programma cultuureducatie op een integrale manier uitvoeren en daarom leggen wij nadrukkelijk een verbinding tussen dit programma en het LF2018-event Lân fan Taal.
Fryslân is een provincie met veel cultuurhistorie en erfgoed, van oude melkfabrieken tot terpen en beschermde dorpsgezichten. Wij willen Friese monumenten, archeologie en cultuurhistorische waarden graag behouden en versterken, zodat ze functioneel gebruikt kunnen worden en toegankelijk blijven voor een breed publiek. Daartoe ondersteunen we ook provinciale monumenteninstellingen. Verder zetten we ons, in samenwerking met de Fryske Akademy en de RuG, in voor de bescherming, het onderzoek en publieksvoorlichting met betrekking tot hete archeologische erfgoed zoals terpen. De FAMKE-advieskaart is daarbij een belangrijk instrument. Tenslotte spannen we ons in voor cultuurhistorische elementen en structuren zoals beschermde gezichten en dijken, waarbij de provinciale Cultuurhistorische Kaart een belangrijk instrument vormt. Wij doen dit ook via het ruimtelijke spoor, middels de integrale gebiedsontwikkeling, het Iepen Mienskipsfûns en door de advisering van het provinciaal ruimtelijk kwaliteitsteam.

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? (doelrealisatie)

Beleidsvelden

Ligt de doelrealisatie op schema?

  • Beleid
    Geen afwijking. Naar verwachting wordt het doel gerealiseerd.
    Tijd
    Geen afwijking, de verwachting is dat het doel binnen de afgesproken tijd is/wordt gerealiseerd.
  • Beleid
    Mogelijk verwachte, maar nog geen zekere afwijking in de inhoudelijke doelrealisatie, waardoor het doel waarschijnlijk niet wordt gehaald.
    Tijd
    Mogelijk verwachte, maar nog geen zekere afwijking in de doelrealisatie binnen de tijd, waardoor het doel waarschijnlijk later wordt gehaald.
  • Beleid
    Het doel wordt (zo goed als) zeker niet bereikt.
    Tijd
    Doelrealisatie binnen de gestelde termijn wordt (zo goed als) zeker niet gerealiseerd.

Zijn de gewenste resultaten gehaald?

  • Beleid
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is gehaald.
    Tijd
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald.
  • Beleid
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald.
    Tijd
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald.
  • Beleid
    Het voorgenomen gewenste resultaat zoals beschreven in de begroting is inhoudelijk niet gehaald.
    Tijd
    Het voorgenomen gewenste resultaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald.

Zijn de kosten binnen het budget gebleven?

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan €50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan €50.000
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan €50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan €50.000).
  Ligt de doelrealisatie op schema? Zijn de gewenste resultaten behaald? Zijn de kosten binnen het budget gebleven?
5.2 Cultuur en erfgoed

Toelichting:

In het kader van de beleidsbrief Mei hert, holle en hannen is dit jaar onder meer fors ingezet op de uitvoering van resultaat 13 uit het coalitieakkoord (“meer Friezen nemen deel aan muziek-, dans- en toneellessen”). Dat heeft onder andere geresulteerd in een aantal subsidies voor projecten op het gebied van talentontwikkeling binnen de genoemde disciplines. Het Frysk Filmplatform New Noardic Wave is dit jaar start gegaan. Het platform is van belang voor jonge filmmakers. Met de restauratie en de herbestemming van de nieuwbouw van het Stadhuis Bolsward tot Historisch Centrum Westergo kon eerder worden begonnen.
In het kader van de Kultueredukaasje mei Kwaliteit werden het afgelopen jaar 300 basisscholen bezocht. Tenslotte vond dit jaar de start van de nationale viering van 5 mei, met als thema “verzet” in Fryslân plaats.

Hebben we de gewenste resultaten bereikt?

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 Een laagdrempelig aanbod van culturele activiteiten dat het culturele klimaat versterkt.
2 Stimuleren van amateurkunst in Fryslân voor alle leeftijdsgroepen
3 Een kwaliteitsimpuls geven aan het cultuuronderwijs op de Friese scholen (uitgezonderd gemeente Leeuwarden), door middel van het programma Kultueredukaasje mei Kwaliteit (KEK).
4 Talentontwikkeling stimuleren door projecten van jonge makers te ondersteunen.
5 Het zichtbaar en beschikbaar maken van het Friese culturele erfgoed in het kader van het “Ferhaal fan Fryslân”.
6 Culturele instellingen die een boekjaarsubsidie ontvangen dragen bij aan Leeuwarden-Fryslân 2018.
7 Restauratie en herbestemming van monumenten en karakteristieke bouwwerken.
8 Bescherming, onderzoek en publieksvoorlichting met betrekking tot archeologisch erfgoed.
9 Behoud en ontwikkeling van cultuurhistorisch erfgoed, waarbij de thematische structuurvisie Grutsk op’e Romte doorwerkt in ruimtelijke plannen en projecten van gemeenten, van ons zelf en in die van lokale initiatieven.
10 We dragen bij aan de herbestemming en restauratie van het voormalig stadhuis Bolsward tot Historisch Centrum Westergoa en geven een impuls voor de restauratie- en herbestemmingsopgave voor rijksmonumenten.
11 We leveren een bijdrage aan het programma van de Nationale Viering Bevrijdingsdag 2018 en het programma van de Stichting Bevrijdingsfestival.
12 We leveren een bijdrage aan de uitvoering van het provinciale beleid voor vrijkomende monumentale kerken door een extra eenmalige boekjaarsubsidie voor de Stichting Alde Fryske Tsjerken voor de komende drie jaar.

Toelichting:

2. Met de beleidsbrief Mei hert, holle en hannen wordt gewerkt aan de uitvoering van resultaat 13 uit het coalitieakkoord (“meer Friezen nemen deel aan muziek-, dans- en toneellessen”). Dat heeft geresulteerd in een aantal subsidies voor talentontwikkeling binnen de genoemde disciplines. In 2018 is er extra ingezet op projecten gericht op verschillende facetten, zoals amateurkunst, educatie en samenwerking. Met gemeenten en andere belanghebbenden uit o.a. onderwijs en cultuur is het convenant ‘Meer Muziek in de Klas Fryslân’ ondertekend. Naar aanleiding van dit convenant is een netwerk van cultuurambtenaren in Fryslân opgezet. Op basis van gesprekken met culturele sector, amateurverenigingen, gemeenten en andere initiatiefnemers zijn in 2018 diverse subsidies verleend.
3 KEK – LfT
In 2018 heeft Keunstwurk, in samenwerking met Lân fan Taal, gewerkt aan de verbinding tussen cultuur- en taalonderwijs. Voor het onderwijs zijn in 2018 onder andere een Taal-Kit, Ferhalefjoer en de musical Toen Brutaal naar Meertalië kwam ontwikkeld. Door samenwerking met vele partners zijn workshops en handreikingen gedaan om kunst en taal te verbinden. Dit heeft in het culturele veld, de taalsector en het onderwijs tot nieuwe inzichten geleid. Hieraan wordt de komende jaren verder gewerkt.
4. Talentontwikkeling
New Noardic Wave (het Frysk Filmplatform) is in 2018 van start gegaan. Het platform is van belang voor jonge filmmakers. Het afgelopen jaar zijn bijvoorbeeld workshops en masterclassesgeorganiseerd, is een webplatform (en bijbehorende database) opgezet, is gefaciliteerd bij producties (voor o.a. Waddenfonds) en is een lobby richting landelijke omroepen en het Filmfonds gestart. In het kader van LF2018 is aan het einde van het jaar New Generation, als aanvulling op het Noordelijk Filmfestival, gerealiseerd, ook in samenwerking met New Noardic Wave.
5. Het project Deltaplan Digitalisering Cultureel Erfgoed (DDCE) is gefinancierd vanuit Wurkje foar Fryslân. Tresoar is penvoerder voor het project. Er speelde een discussie met de belastingdienst over het BTW-regime voor het project. Inmiddels is het definitieve oordeel van de belastinginspecteur bekend: de bijdrage van de provincie aan het project DDCE is voor de fiscus een onbelaste subsidie. Dit betekent dat de BTW over opdrachten die vanuit het project zijn verstrekt, niet aftrekbaar is. Daardoor is er voor het project netto minder te besteden. Het ontstane tekort is binnen het resterende budget voor DDCE opgelost. Tresoar heeft in overleg met de partners een aangepaste begroting gemaakt waarin is gekort op de projectorganisatie en een aantal deelprojecten.
7. De voorgenomen beschikking voor het Cultuurfonds voor Monumenten is dit jaar nog niet verleend. Met het Prins Bernhard Cultuurfonds en het Nationaal Restauratiefonds is overleg gevoerd om te bepalen hoeveel subsidie er nog nodig is om het fonds voor laagrentende leningen voor restauratie, herbestemming en verduurzaming van niet-rijksmonumenten duurzaam te laten revolveren. Uit deze gesprekken bleek dat subsidie in 2018 nog niet nodig was maar in 2019 wel. Daarom gaat het reservebudget van dit jaar mee naar het begrotingsjaar 2019.
8. In het najaar van 2018 is het elfde archeologische steunpunt in Burgum geopend. Voor meer informatie kijk op www.archeologie.frl
9. Enkele voorbeelden:
In 2018 is de Dijkenatlas opgeleverd waarbij alle historische dijken zijn gekarteerd. Deze worden in het 1ste kwartaal van 2019 toegevoegd aan de provinciale cultuurhistorische atlas.
In het kader van het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed 2018 is bijgedragen aan kennisuitwisseling en bevordering van het draagvlak van religieus erfgoed door:
– LF 2018 project Under de Toer.
– het boek Elfkerkentocht.
– De start van het Europese Torch initiatief in Huizum van de organisatie Future for Religious Heritage.
– Tot slot zijn alle Middeleeuwse kerken digitaal ontsloten via de website. www.kerken.frl.
10. Voor de restauratie, de herbestemming van de nieuwbouw van stadhuis tot Historisch Centrum Westergo is de subsidiebeschikking van € 3 mln. naar voren gehaald. Daardoor koon het project eerder kon beginnen. In 2018 is begonnen met het archeologisch onderzoek op het parkeerterrein achter het stadhuis. De geplande einddatum voor alle werkzaamheden is eind 2019.
11. In 2018 was de start van de nationale viering 5 mei in Fryslân. Het landelijke thema was verzet. Er zijn veel activiteiten georganiseerd. Voorbeelden zijn verzetsverhalen in de provincie, een stadswandeling langs plaatsen van verzet in Leeuwarden en educatielessen op scholen. Hoogtepunt van de viering was de ontvangst van de minister-president en andere prominenten in de Blokhuispoort. Daar kregen zij een theatrale rondleiding met indrukwekkende verhalen over hoe de oorlog vandaag de dag nog doorwerkt. Onderdeel van het programma was ook de live uitzending van de NOS met de 5 mei-lezing en de kinderlezing. Deze uitzending was vanuit een tot studio omgebouwde cellencomplex in de Blokhuispoort. Minister-president Rutte ontstak het bevrijdingsvuur in Leeuwarden.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018 Realisatie 2018
Cultuurparticipatie Percentage deelnemers aan culturele activiteiten t.o.v. de totale bevolking in Fryslân 38% onbekend
De provinciaal gesubsidieerde musea en erfgoedinstellingen maken een programma voor ‘Help pake en beppe de vakantie door’en voor de Nationale Museumweek. 4 4
Cultureel aanbod In 2018 ondersteunen wij organisaties op basis van criteria zoals artistieke kwaliteit, brede maatschappelijke functie en verschillende kunstdisciplines. 6 6
Aantal culturele festivals dat een bijdrage levert aan het artistiek klimaat 11 12
Aantal producties waarin professionele en amateurorganisaties samenwerken. 4 4
Alle culturele boekjaarinstellingen realiseren jaarlijks minimaal 1 laagdrempelige activiteit. 14 14
Cultureel erfgoed Exposities die bijdragen aan het Ferhaal fan Fryslân 3 5
Culturele innovatie Aantal cross-over projecten 5 12
Talentontwikkeling Projecten met jonge makers (afspraken met boekjaarinstellingen/binnen Station Noord 2.0/provinciale regelingen Cultuur) 3 4
Cultuureducatie Aantal scholen, primair onderwijs, dat actief inzet op cultuureducatie (KEK-inventarisatie) 75% in 2020 75%
Aantal culturele instellingen dat een educatief programma aanbiedt. 10 10
Restauratie, onderhoud en nieuwe functies van karakteristieke gebouwen Aantal restauraties en herbestemmingen. 20 43
Terpenproject Aantal terpen in agrarisch gebied die aangekocht zijn of waarvoor anderszins beschermingsmaatregelen zijn genomen. 2 0

Toelichting:

Cultuurparticipatie
Het onderzoek naar cultuurparticipatie in Fryslân is aangepast en eind 2018 uitgezet. De resultaten van dit onderzoek zijn nog niet binnen en derhalve kan er geen percentage worden aangegeven.

Culturele innovatie
Er zijn meer cross-over projecten gerealiseerd dan begroot. Dit heeft o.a. te maken met Leeuwarden-Fryslân 2018 en met de behoefte in het veld tot interdisciplinaire producties. Bij deze behoefte proberen wij aan te sluiten bij de ontwikkeling van nieuw beleid.

Cultuureducatie
In 2018 zijn 300 van de 400 scholen bezocht in het kader van het project Kultueredukaasje mei Kwaliteit (dit is exclusief de scholen in de gemeente Leeuwarden). Omdat met sommige scholen nog gesprekken worden gevoerd over de deelname en met andere scholen al een traject wordt ingezet is wel sprake van verschillende niveaus in deelname.

Restauratie en onderhoud en nieuwe functies van karakteristieke gebouwen.
Het beschikbare bedrag van de subsidie regeling monumenten (SUMO) is geheel besteed. Er werden kleinere bedragen aangevraagd dan het maximale aan te vragen bedrag. Daardoor zijn 43 beschikkingen afgegeven, maar met een kleiner bedrag per stuk. In de categorie molens kregen 22 molens subsidie voor onderhoud.

Terpenproject
Het Terpenproject draait mee in de gebiedsontwikkelingen Franekeradeel-Harlingen. Resultaten worden niet per jaar geboekt, maar pas bij de laatste fase van het project. Deze fase is in 2018 nog niet bereikt.

Wat heeft het gekost?

Bekijk uitgebreide tabel

  • Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
  • Lasten
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Voorzieningen
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Voorzieningen
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Mutatie reserves
  • Mutatie tijdelijke budgetten
  • Resultaat van lasten en baten
  • Realisatie 2017
  • 14.905
  • 8.917
  • 1.688
  • 6
  • 25.516
  • 48
  • 72
  • 400
  • 3
  • 522
  • 24.994
  • -1.288
  • 975
  • 24.680
  • Begroting 2018 na wijziging
  • 16.690
  • 10.427
  • 8.571
  • 3.006
  • 38.694
  • 14
  • 32
  • 0
  • 1.003
  • 1.049
  • 37.645
  • -7.446
  • -276
  • 29.923
  • Rekening 2018
  • 16.626
  • 10.361
  • 4.539
  • 1.656
  • 33.181
  • 30
  • 63
  • 45
  • 975
  • 1.113
  • 32.068
  • -3.369
  • -319
  • 28.380
  • Saldo begroting en rekening
  • 64
  • 67
  • 4.032
  • 1.350
  • 5.513
  • -16
  • -31
  • -45
  • 27
  • -64
  • 5.577
  • -4.077
  • 43
  • 1.543

Toelichting:

Per saldo is er een resultaat van € 1.543.000 in dit beleidsveld.

Structurele budgetten
De lagere lasten van € 64.000 betreffen voor € 54.000 de budgetten van de regeling kultuer en mienskip, vanwege minder aanvragen bij onze regelingen in 2018. Mogelijke verklaring hiervoor is LF2018 en de daarmee samenhangende budgetten. Gebrek aan tijd en ruimte, en de bijdrages vanuit LF2018, hebben er waarschijnlijk voor gezorgd dat er minder aanvragen zijn gedaan binnen de provinciale regelingen. Dit signaal is vanuit het veld gekomen. Naar verwachting zullen de aanvragen binnen deze regelingen weer aantrekken vanaf 2019.

Tijdelijke budgetten
De lagere lasten van € 76.000 betreffen voor € 43.000 verplichtingen die in latere jaren tot besteding komen. De overige € 36.000 betreft vrijval bij de organisatie van Nationale bevrijdingsdag 2018, vanwege het feit dat de activiteiten met minder financiële middelen plaats konden vinden dan begroot.

Reserves
Dit betreft de reserves Ticketrisico’s culturele producties, Stad(s)huis Bolsward en de NUON-inzet voor Deltaplan digitalisering, Cultuurfonds voor Monumenten, Blokhuispoort en Evenementenfonds. De lagere lasten van € 4 miljoen betreffen volledig verplichtingen die in latere jaren tot besteding komen. De hogere inkomsten worden veroorzaakt binnen de reservering voor de ticketrisico’s. Lost in the Greenhouse heeft geld aan de provincie overgemaakt, omdat de ticketverkoop hoger was dan verwacht.

Voorzieningen
Dit betreft de voorzieningen Buma-legaat, Sponsoropbrengsten en BTW-problematiek LF2018 en Waarborgfonds ticketverkoop producties LF2018. Tijdens de accountantscontrole bleek dat de voorziening Sponsoropbrengsten omgezet moet worden naar een reserve. Daarom is de voorziening ad. € 1,35 mln vrijgevallen in het rekeningsaldo 2018. Om toch de toekomstige lasten te kunnen dekken, wordt bij deze jaarstukken een voorstel aan PS voorgelegd om met de vrijgevallen middelen vanuit het begrotingssaldo een bestemmingsreserve te vormen voor het tekort op sponsoropbrengst en fondsen LF2018.

  • GS budgetautorisatie
  • Lasten
  • Adviescommissie podiumkunsten
  • Archeologie en Archeologisch Depot
  • Beeldende Kunst Nota / Vredeman de Vries Prijs
  • Bibliotheekservice Fryslan
  • Budget Cultuur
  • Centrum voor film in Friesland
  • CJP Cultuurkaart Fryslan
  • Cultuurtoerisme/archeologische steunpunten
  • Decentralisatie provinciale archieven
  • Decentralisatieuitkering Monumentenzorg
  • Frysk Lanbou Museum
  • Frysk Skipfeartmuseum
  • IPO bijdrage
  • Museumfederatie Fryslan
  • n Meeuw
  • Natuurmuseum Fryslan
  • Oerol festival
  • Popfabryk
  • St Alde Fryske Tsjerken
  • St Befrijdingsfestival Fryslan
  • St De Fryske Mole
  • St Friesland Pop
  • St Het Fries Museum
  • St Keunstwurk
  • St Keunstwurk stimulering jong muziektalent De Fulkaan
  • St Monumentenwacht
  • St Steunpunt Monumentenzorg Friesland
  • Subsidieregeling Monumenten
  • Teaterselskip Tryater
  • Terpen
  • Tresoar
  • Uitvoeringsregeling Taal en Kultuer
  • Structurele budgetten
  • Aankopen Fries Museum
  • Blokhuispoort
  • Brusfuns
  • Decentralisatieuitkering Beleidsnota kiezen voor karakter
  • Educatieprogramma Tryater
  • Erfgoed restauratie en herbestemming
  • Evenementenfonds KH2018
  • FAMKE verdiepingsslag Opsterland
  • Festivals
  • Filmarchief
  • Fryslan under wetter Natuurmuseum
  • Jeugddansopleiding
  • Kultuer-, taal- en underwiisfuns
  • Kultueredukaasje
  • LF2018
  • Meerjarige afspraken culturele instellingen
  • Museum Belvedere
  • Museumfederatie Pake & Beppe
  • Noord Nederlands Orkest
  • Nota Erfgoed
  • Oeral internationalisering
  • Opera Spanga
  • Organisatie nationale bevrijdingsdag 2018
  • Restauratie en herbestemming Rijksmonumenten
  • Sintraal depot Fryslan
  • St Alde Fryske Tsjerken
  • Stimuleringsregeling muziek-dans-toneelles
  • Subsidieregeling Monumenten
  • Uitvoeringsregeling Taal en Kultuer
  • We the North
  • Tijdelijke budgetten
  • Inzet NUON Blokhuispoort
  • Inzet NUON Cultuurfonds voor Monumenten Fryslân
  • Inzet NUON Evenementenfonds KH2018
  • Inzet NUON Monumentenregeling Stadhuis Bolsward
  • Inzet NUON Projekt Deltaplan digitalisearring
  • Stad(s)huis Bolsward
  • Reserves
  • Buma-legaat
  • LF2018
  • Voorzieningen
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Archeologie en Archeologisch Depot
  • St Het Fries Museum
  • Terpen
  • Tresoar
  • Structurele budgetten
  • Erfgoed restauratie en herbestemming
  • LF2018
  • We the North
  • Tijdelijke budgetten
  • Stad(s)huis Bolsward
  • Ticketrisico's culturele producties
  • Reserves
  • Buma-legaat
  • LF2018
  • Voorzieningen
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Realisatie 2017
  • 1
  • 168
  • 17
  • 3.062
  • 2
  • 76
  • 88
  • 21
  • 397
  • 0
  • 189
  • 300
  • 0
  • 187
  • 227
  • 682
  • 262
  • 52
  • 201
  • 6
  • 90
  • 153
  • 2.844
  • 1.461
  • 52
  • 263
  • 199
  • 0
  • 269
  • 0
  • 3.245
  • 395
  • 14.905
  • 45
  • 3.800
  • 11
  • 56
  • 50
  • 167
  • 70
  • 20
  • 395
  • 50
  • 350
  • 41
  • 0
  • 468
  • 771
  • 123
  • 50
  • 15
  • 30
  • 0
  • 75
  • 40
  • 0
  • 0
  • -56
  • 0
  • 95
  • 2.152
  • 0
  • 100
  • 8.917
  • 0
  • 0
  • 0
  • 400
  • 1.288
  • 0
  • 1.688
  • 6
  • 0
  • 6
  • 25.516
  • 40
  • 0
  • 1
  • 6
  • 48
  • 64
  • 8
  • 0
  • 72
  • 400
  • 0
  • 400
  • 3
  • 0
  • 3
  • 522
  • 24.994
  • Begroting 2018
  • 5
  • 156
  • 0
  • 3.062
  • 295
  • 77
  • 0
  • 21
  • 382
  • 0
  • 189
  • 300
  • 5
  • 187
  • 227
  • 682
  • 262
  • 52
  • 201
  • 7
  • 90
  • 153
  • 2.844
  • 1.461
  • 52
  • 263
  • 212
  • 1.575
  • 269
  • 1
  • 3.342
  • 320
  • 16.690
  • 45
  • 0
  • 46
  • 0
  • 50
  • 236
  • 70
  • 10
  • 330
  • 50
  • 0
  • 41
  • 0
  • 403
  • 8.076
  • 120
  • 50
  • 15
  • 30
  • 0
  • 75
  • 40
  • 232
  • 23
  • 0
  • 201
  • 179
  • 0
  • 6
  • 100
  • 10.427
  • 4.000
  • 500
  • 15
  • 0
  • 1.056
  • 3.000
  • 8.571
  • 6
  • 3.000
  • 3.006
  • 38.694
  • 7
  • 0
  • 1
  • 6
  • 14
  • 0
  • 32
  • 0
  • 32
  • 0
  • 0
  • 0
  • 3
  • 1.000
  • 1.003
  • 1.049
  • 37.645
  • Rekening 2018
  • 4
  • 150
  • 0
  • 3.062
  • 281
  • 76
  • 0
  • 21
  • 382
  • 0
  • 189
  • 300
  • 5
  • 187
  • 227
  • 682
  • 262
  • 52
  • 201
  • 6
  • 90
  • 153
  • 2.844
  • 1.461
  • 52
  • 263
  • 210
  • 1.566
  • 269
  • 0
  • 3.342
  • 290
  • 16.626
  • 45
  • 0
  • 32
  • 0
  • 50
  • 151
  • 70
  • 7
  • 330
  • 50
  • 0
  • 41
  • 0
  • 393
  • 8.211
  • 120
  • 50
  • 15
  • 30
  • -19
  • 75
  • 40
  • 196
  • 11
  • 0
  • 201
  • 160
  • 0
  • 0
  • 101
  • 10.361
  • 3.724
  • 0
  • 15
  • 0
  • 800
  • 0
  • 4.539
  • 6
  • 1.650
  • 1.656
  • 33.181
  • 22
  • 0
  • 1
  • 6
  • 30
  • 0
  • 62
  • 1
  • 63
  • 0
  • 45
  • 45
  • 3
  • 972
  • 975
  • 1.113
  • 32.068
  • Saldo 2018
  • 2
  • 6
  • 0
  • 0
  • 14
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 2
  • 9
  • 0
  • 1
  • 0
  • 30
  • 64
  • 0
  • 0
  • 14
  • 0
  • 0
  • 85
  • 0
  • 3
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 10
  • -135
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 19
  • 0
  • 0
  • 36
  • 11
  • 0
  • 0
  • 19
  • 0
  • 6
  • -1
  • 67
  • 276
  • 500
  • 0
  • 0
  • 256
  • 3.000
  • 4.032
  • 0
  • 1.350
  • 1.350
  • 5.513
  • -15
  • 0
  • 0
  • 0
  • -16
  • 0
  • -30
  • -1
  • -31
  • 0
  • -45
  • -45
  • 0
  • 28
  • 27
  • -64
  • 5.577
Print deze pagina