Programma 4: Economie

4.2 Versterking (internationaal) ondernemerschap en vestigingsklimaat

Begroting

Wat willen we bereiken?

Een meer internationale economie zorgt ervoor dat we als provincie Fryslân veerkrachtiger, robuuster en externer georiënteerd zijn en dat bedrijven minder afhankelijk zijn van alleen lokale ontwikkelingen. We hebben de ambitie dat in 2020 10,2% van de Friese bedrijven internationaal actief zal zijn; dit is het gemiddeld Nederlands percentage volgens het CBS in 2015. Belangrijke instrumenten om het bedrijfsleven te ondersteunen zijn de provinciale regelingen handelsmissies & beurzen en exportsubsidies en de oprichting van het International Trade Support als Friese kennisplatform op het terrein van internationaal ondernemen.

De sterke punten van de Friese economie willen wij kernachtig in een acquisitiestrategie verwoorden op twee schaalniveaus. Samen met de F4 gemeenten hebben wij in 2017 de acquisitieprofielen voor Fryslân vastgesteld gericht op het aantrekken van Nederlandse bedrijven. Daarbij is in 2017 één gezamenlijk loket opgericht. In 2018 moet de samenwerking nader vorm krijgen en willen wij de vruchten hiervan plukken. De Vestigingsregeling is een instrument om bedrijven extra te stimuleren om zich in onze provincie te vestigen, waarbij het budget als gevolg van het voorstel ‘de ondernemer centraal’ via de Kadernota 2018 is aangevuld. Om regio Noord aantrekkelijker te maken voor buitenlandse bedrijven nemen wij deel aan de noordelijke acquisitiecampagne Topdutch, waarbij de coördinatie bij de NOM ligt.

Voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat is het van essentieel belang dat ons menselijk kapitaal op competentieniveau goed toegerust is om in te spelen op toekomstige ontwikkelingen. Denk bijvoorbeeld aan de toenemende vraag naar vakspecialisten (o.a. ICT, databeheer). In de ‘Agenda Menselijk Kapitaal’, die ter kennisname aan Provinciale Staten is verstuurd (juli 2017), is de Friese integrale aanpak en inzet van middelen beschreven om de aansluiting van arbeidsmarkt en onderwijs te versterken. In deze agenda zijn de volgende vier speerpunten geformuleerd:

  1. Duurzaam inzicht in de ontwikkeling onderwijs-arbeidsmarkt
  2. Vergroten human resource kracht in het mkb
  3. Stimuleren van de samenwerking tussen mkb (inclusief zorg) en mbo en hbo onderwijsveld
  4. Versnelling aanpak technieksectoren alsmede de zorgsector

Voor de Friese start-ups is in 2017 een meerjarenprogramma ontwikkeld met diverse stakeholders. Al deze partijen dragen financieel ook bij om te komen tot een klimaat, waarbij studenten een opleidingstraject volgen. De grootste talenten zullen worden voorbereid op het ondernemerschap. Door de capaciteiten van studenten optimaal te gaan benutten moet het aantal start-ups in Friesland vergroot worden, maar moet dit in kwalitatieve zin tot goede bedrijven leiden.

Om het ondernemerschap verder te bevorderen willen wij het Friese bedrijfsleven zo goed mogelijk ondersteunen door bundeling en vereenvoudiging van onze regelingen en fondsen binnen de Friese Ontwikkelings Maatschappij (FOM). Na besluitvorming door uw Staten in het najaar 2017 zullen verder stappen gezet worden om een volledig en samenhangend pakket aan krediet- en subsidieregelingen en (bestaande) fondsen te bundelen.

De ruimtelijke component maakt onlosmakelijk deel uit van een goed functionerend vestigingsklimaat. Onze provinciale rol reikt tot het coördineren van de ontwikkeling van bedrijventerreinen (zie programma Grutsk op Fryslân), kantorenmarkt en detailhandel.. Door de toenemende leegstand en demografische en digitale ontwikkelingen willen wij met gemeenten en andere betrokken partijen ook dergelijke afspraken maken om de kantorenmarkt en winkelgebieden in Fryslân beter te laten functioneren. Belangrijke documenten hierbij zijn het landelijk kantorenconvenant en het Friese koopstromenonderzoek van medio 2017.

Het Aanvalsplan Woningmarkt bevindt zich in de afrondende fase, waarbij een impuls is gegeven aan de Friese woningmarkt via verschillende financierings- en subsidieregelingen. Enerzijds is het doel om het banenverlies in de bouw- en installatiesector als gevolg van de economische crisis te versterken, anderzijds is een bijdrage geleverd aan de herstructurering van de woningvoorraad.

Welke resultaten willen we in 2018 behalen?

  • De FOM en het ITS zijn opgericht en operationeel.
  • Het acquisitieprofiel van Fryslân is verwoord en versterkt. Als gevolg van intensievere samenwerking tussen de Friese gemeenten, de NOM en de provincies worden meer (internationale) bedrijven verworven om zich in Fryslân te vestigen.
  • We hebben afspraken gemaakt over de planning en de programmering van kantoren met de F4-gemeenten waarbij de plancapaciteit meer in lijn wordt gebracht met de verwachte behoefte tot 2020. Dit betekent (1) een planning van nieuwe kantorenlocaties, (2) de wenselijke verlaging van plancapaciteit, (3) de wenselijke intrekking van kantoorbestemmingen en (4) de borging in onze provinciale en gemeentelijke instrumentaria.
  • Op basis van de resultaten en aanbevelingen uit het koopstromenonderzoek worden (door gemeenten) detailhandelsvisies/ voorzieningen-spreidingsplannen in de vier Friese anticipeer- en krimpregio’s ontwikkeld.
  • We stellen een noordelijke Retailagenda op in samenwerking met de provincies Groningen en Drenthe.
  • Het Aanvalsplan Woningmarkt en de bijbehorende evaluatie worden afgerond.
  • Resultaat 43: al in 2017 is er een versnellingsagenda Human Capital voor Fryslân en in 2019 zijn diverse projecten in uitvoering (of al uitgevoerd) die tot doel hebben de werking van de arbeidsmarkt te versterken.

Wat mag het kosten?

Onderstaand kadernotavoorstel is verwerkt in bovenstaande tabel.

Het kadernotavoorstel De ondernemer centraal bedraagt € 1 mln. Het totaaloverzicht aan kadernotavoorstellen staat in bijlage 10.

Eerste bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 De FOM en het ITS zijn opgericht en operationeel.
2 Het acquisitieprofiel van Fryslân is verwoord en versterkt. Als gevolg van intensievere samenwerking tussen de Friese gemeenten, de NOM en de provincies worden meer (internationale) bedrijven verworven om zich in Fryslân te vestigen.
3 We hebben afspraken gemaakt over de planning en de programmering van kantoren met de F4-gemeenten waarbij de plancapaciteit meer in lijn wordt gebracht met de verwachte behoefte tot 2020. Dit betekent (1) een planning van nieuwe kantorenlocaties, (2) de wenselijke verlaging van plancapaciteit, (3) de wenselijke intrekking van kantoorbestemmingen en (4) de borging in onze provinciale en gemeentelijke instrumentaria.
4 Op basis van de resultaten en aanbevelingen uit het koopstromenonderzoek worden (door gemeenten) detailhandelsvisies/ voorzieningen-spreidingsplannen in de vier Friese anticipeer- en krimpregio’s ontwikkeld.
5 We stellen een noordelijke Retailagenda op in samenwerking met de provincies Groningen en Drenthe.
6 Het Aanvalsplan Woningmarkt en de bijbehorende evaluatie worden afgerond.
7 Resultaat 43 uit de Kadernota 2018: al in 2017 is er een versnellingsagenda Human Capital voor Fryslân en in 2019 zijn diverse projecten in uitvoering (of al uitgevoerd) die tot doel hebben de werking van de arbeidsmarkt te versterken.

Toelichting:

6. Aanvalsplan Woningmarkt
Het Aanvalsplan Woningmarkt is zo goed als afgerond. Er vallen bij de 1e berap nog middelen vrij. Dit komt omdat voor twee projecten de leningsovereenkomsten met de provincie niet tot stand zijn gekomen en voor één project wordt de lening uiteindelijk niet uitgeboekt. Dat project is op een andere wijze gefinancierd.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018 Prognose 2018
Ondernemerschap Oprichting FOM Officiële opening eerste halfjaar
In 2017 en 2018 worden alle Friese ondernemersverenigingen door de provincie bezocht (MKB Tour). Ten minste 15
Internationaal ondernemerschap International Trade Support (WTC, Kamer van Koophandel, Stenden en Friesche Exportclub) Opgericht
Toename aandeel exporterende bedrijven (situatie 2016: 8%) 8,5%
Ingediende aanvragen voor de regelingen handelsmissies & beurzen en exportsubsidies. Volledig benut
Vestigingsklimaat Aantal nationale bedrijven naar Fryslân met behulp van Friese acquisitiestrategie 5 - 10
Campagne Topdutch Start kwartaal 1 2018
Aantal internationale bedrijven naar Noord-Nederland met behulp van Topdutch campagne 3
Programmering kantoren Regionale kantorenprogrammeringsplannen met F4 gemeenten Afspraken zijn gemaakt
Retail Noordelijke retailagenda Gerealiseerd
Aantal gemeentelijke detailhandelvisies 4
Menselijk kapitaal Speerpunt 1:Een operationeel arbeidsmarkt dashboard Gereed
Speerpunt 2: Aantal bedrijven hebben een (strategisch) human resource plan Ten minste 25
Speerpunt 3:Aantal nieuwe samenwerkingsverbanden Ten minste 4
Speerpunt 4: Goed werkende overlegstructuur met daarin trekkers/aanjagers, inclusief een programma en activiteitenplan Operationeel
Menselijk kapitaal Goed functionerend startersklimaat in Fryslân met deelname van business consultants op basis van het programma sterk ondernemerschap. Toename aantal starters vanuit de kennisinstellingen t.o.v. 2016 en 2017.
Toename aantal kwalitatieve starters dat doorgroeit naar volwaardige bedrijven t.o.v. 2016 en 2017
Aantal opgestelde en gedragen meerjarige uitvoeringsplannen / coalities dat gedragen wordt - inhoudelijk en financieel - door wisselende partners binnen IPF
Aanvalsplan Woningmarkt Evaluatie en uitvoering Afgerond

Toelichting:

Ondernemerschap – MKB Tour
In 2017 hebben we 6 MKB tours georganiseerd. In het eerste kwartaal van 2018 hebben we tot dusver 3 MKB tours organiseerd. Gezien dit aantal weten wij niet of de prestatie-indicator van ten minste 15 dit jaar zal worden gehaald.

Internationaal ondernemerschap  –  ITS
Vanwege statutaire beperkingen kan de Friese exportclub niet opgaan in de stichting. De Kamer van Koophandel heeft ook aangegeven juridisch geen participant te kunnen zijn. Desalniettemin steunen deze organisaties het doel dat het International Trade Support beoogt van harte.

Vestigingsklimaat – Campagne Topdutch
De basispropositie Noord Nederland zal naar verwachting in het tweede kwartaal 2018 gereed zijn en daarna zal de campagne voor (Groene) Chemie starten. De reden van deze vertraging is de extra tijd die nodig is geweest om alle noordelijke stakeholders (overheid, onderwijs en ondernemers) te horen en op dezelfde lijn te krijgen over de inhoud van de brede economische internationale basispropositie in Noord-Nederland.
Internationale acquisitiecampagnes zijn doorgaans lange trajecten waar Nederland meestal concurreert met andere internationale regio’s. Als er naar aanleiding van de campagne een lead ontstaat, dan is de tijd voordat er een vestiging van de onderneming in Noord-Nederland wordt gevestigd gemiddeld 1 tot 2 jaar.

Menselijk kapitaal – Speerpunt 4 – overlegstructuur
De overlegstructuur wordt in 2018 opgezet en er wordt gewerkt aan het programma. Naar verwachtingzal deze structuur in 2019 volledig operationeel zijn.

Tweede bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 De FOM en het ITS zijn opgericht en operationeel.
2 Het acquisitieprofiel van Fryslân is verwoord en versterkt. Als gevolg van intensievere samenwerking tussen de Friese gemeenten, de NOM en de provincies worden meer (internationale) bedrijven verworven om zich in Fryslân te vestigen.
3 We hebben afspraken gemaakt over de planning en de programmering van kantoren met de F4-gemeenten waarbij de plancapaciteit meer in lijn wordt gebracht met de verwachte behoefte tot 2020. Dit betekent (1) een planning van nieuwe kantorenlocaties, (2) de wenselijke verlaging van plancapaciteit, (3) de wenselijke intrekking van kantoorbestemmingen en (4) de borging in onze provinciale en gemeentelijke instrumentaria.
4 Op basis van de resultaten en aanbevelingen uit het koopstromenonderzoek worden (door gemeenten) detailhandelsvisies/ voorzieningen-spreidingsplannen in de vier Friese anticipeer- en krimpregio’s ontwikkeld.
5 We stellen een noordelijke Retailagenda op in samenwerking met de provincies Groningen en Drenthe.
6 Het Aanvalsplan Woningmarkt en de bijbehorende evaluatie worden afgerond.
7 Resultaat 43 uit de Kadernota 2018: al in 2017 is er een versnellingsagenda Human Capital voor Fryslân en in 2019 zijn diverse projecten in uitvoering (of al uitgevoerd) die tot doel hebben de werking van de arbeidsmarkt te versterken

Toelichting:

Aanvalsplan Woningmarkt:
De evaluatie zit in de afrondende fase. In het laatste kwartaal van 2018 zal gelijktijdig met de evaluatie van de leningen, de eindbalans van het aanvalsplan worden opgesteld. De laatste lening zal naar verwachting in Q1 van 2019 worden verstrekt.

Extra: Wielerevenement
Met ingang van 2018 is jaarlijks een regiebudget gereserveerd van € 50.000 uit reguliere middelen, ter ondersteuning van (lobby) activiteiten die de wielerambitie verder helpen. Tot dusver is de bijdrage voor het gezamenlijke initiatief met de gemeenten Súdwest Fryslan, Heerenveen en De Fryske Marren, om de Binckbank tour naar Fryslân te halen, uit dit budget betaald. Ook zijn de kosten voor het bezoek van een kleine delegatie aan de Tour de France 2018 uit dit budget betaald.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018 Prognose 2018
Ondernemerschap Oprichting FOM Officiële opening eerste halfjaar
In 2017 en 2018 worden alle Friese ondernemersverenigingen door de provincie bezocht (MKB Tour). Ten minste 15
Internationaal ondernemerschap International Trade Support Opgericht
Toename aandeel exporterende bedrijven (situatie 2016: 8%) 8,5%
Ingediende aanvragen voor de regelingen handelsmissies & beurzen en exportsubsidies. Volledig benut
Vestigingsklimaat Aantal nationale bedrijven naar Fryslân met behulp van Friese acquisitiestrategie 5 - 10
Campagne Topdutch Start kwartaal 1 2018
Aantal internationale bedrijven naar Noord-Nederland met behulp van Topdutch campagne 3
Programmering kantoren Regionale kantorenprogrammeringsplannen met F4 gemeenten Afspraken zijn gemaakt
Retail Noordelijke retailagenda Gerealiseerd
Aantal gemeentelijke detailhandelvisies 4
Menselijk kapitaal: Speerpunt 1 Een operationeel arbeidsmarkt dashboard Gereed
Menselijk kapitaal: Speerpunt 2 Aantal bedrijven hebben een (strategisch) human resource plan Ten minste 25
Menselijk kapitaal: Speerpunt 3 Aantal nieuwe samenwerkingsverbanden Ten minste 4
Menselijk kapitaal: Speerpunt 4 Goed werkende overlegstructuur met daarin trekkers/aanjagers, inclusief een programma en activiteitenplan Operationeel
Menselijk kapitaal Goed functionerend startersklimaat in Fryslân met deelname van business consultants op basis van het programma sterk ondernemerschap. Toename aantal starters vanuit de kennisinstellingen t.o.v. 2016 en 2017.
Toename aantal kwalitatieve starters dat doorgroeit naar volwaardige bedrijven t.o.v. 2016 en 2017.
Aantal opgestelde en gedragen meerjarige uitvoeringsplannen / coalities dat gedragen wordt - inhoudelijk en financieel - door wisselende partners binnen IPF
Aanvalsplan Woningmarkt Evaluatie en uitvoering Afgerond

Toelichting:

Vestigingsklimaat – Campagne Topdutch
Internationale acquisitiecampagnes zijn doorgaans lange trajecten waar Nederland concurreert met andere internationale regio’s. Als er naar aanleiding van de campagne een lead ontstaat, dan is de tijd voordat er een vestiging van de onderneming in Noord-Nederland wordt gevestigd gemiddeld 1 tot 2 jaar. Het is mede hierdoor niet goed aan te geven of we de indicator gaan halen eind 2018.

Menselijk kapitaal – Speerpunt 4 – overlegstructuur
De overlegstructuur wordt in 2018 opgezet en er wordt gewerkt aan het programma. Naar verwachting zal deze structuur in 2019 volledig operationeel zijn.

Menselijk kapitaal – Startersklimaat
De uitwerking van het startersprogramma vergt meer tijd dan voorzien. Het eerste programma (Bestart) is in 2018 gestart, de overige programma’s starten begin 2019.

Jaarstukken

Wat wilden we bereiken?

Een meer internationale economie zorgt ervoor dat we als provincie Fryslân veerkrachtiger, robuuster en externer georiënteerd zijn en dat bedrijven minder afhankelijk zijn van alleen lokale ontwikkelingen. We hebben de ambitie dat in 2020 10,2% van de Friese bedrijven internationaal actief zal zijn; dit is het gemiddeld Nederlands percentage volgens het CBS in 2015. Belangrijke instrumenten om het bedrijfsleven te ondersteunen zijn de provinciale regelingen handelsmissies & beurzen en exportsubsidies en de oprichting van het International Trade Support als Friese kennisplatform op het terrein van internationaal ondernemen.

De sterke punten van de Friese economie willen wij kernachtig in een acquisitiestrategie verwoorden op twee schaalniveaus. Samen met de F4 gemeenten hebben wij in 2017 de acquisitieprofielen voor Fryslân vastgesteld gericht op het aantrekken van Nederlandse bedrijven. Daarbij is in 2017 één gezamenlijk loket opgericht. In 2018 moet de samenwerking nader vorm krijgen en willen wij de vruchten hiervan plukken. De Vestigingsregeling is een instrument om bedrijven extra te stimuleren om zich in onze provincie te vestigen, waarbij het budget als gevolg van het voorstel ‘de ondernemer centraal’ via de Kadernota 2018 is aangevuld. Om regio Noord aantrekkelijker te maken voor buitenlandse bedrijven nemen wij deel aan de noordelijke acquisitiecampagne Topdutch, waarbij de coördinatie bij de NOM ligt.

Voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat is het van essentieel belang dat ons menselijk kapitaal op competentieniveau goed toegerust is om in te spelen op toekomstige ontwikkelingen. Denk bijvoorbeeld aan de toenemende vraag naar vakspecialisten (o.a. ICT, databeheer). In de ‘Agenda Menselijk Kapitaal’, die ter kennisname aan Provinciale Staten is verstuurd (juli 2017), is de Friese integrale aanpak en inzet van middelen beschreven om de aansluiting van arbeidsmarkt en onderwijs te versterken. In deze agenda zijn de volgende vier speerpunten geformuleerd:
1. Duurzaam inzicht in de ontwikkeling onderwijs-arbeidsmarkt
2. Vergroten human resource kracht in het mkb
3. Stimuleren van de samenwerking tussen mkb (inclusief zorg) en mbo en hbo onderwijsveld
4. Versnelling aanpak technieksectoren alsmede de zorgsector

Voor de Friese start-ups is in 2017 een meerjarenprogramma ontwikkeld met diverse stakeholders. Al deze partijen dragen financieel ook bij om te komen tot een klimaat, waarbij studenten een opleidingstraject volgen. De grootste talenten zullen worden voorbereid op het ondernemerschap. Door de capaciteiten van studenten optimaal te gaan benutten moet het aantal start-ups in Friesland vergroot worden, maar moet dit in kwalitatieve zin tot goede bedrijven leiden.

Om het ondernemerschap verder te bevorderen willen wij het Friese bedrijfsleven zo goed mogelijk ondersteunen door bundeling en vereenvoudiging van onze regelingen en fondsen binnen de Friese Ontwikkelings Maatschappij (FOM). Na besluitvorming door uw Staten in het najaar 2017 zullen verder stappen gezet worden om een volledig en samenhangend pakket aan krediet- en subsidieregelingen en (bestaande) fondsen te bundelen.

De ruimtelijke component maakt onlosmakelijk deel uit van een goed functionerend vestigingsklimaat. Onze provinciale rol reikt tot het coördineren van de ontwikkeling van bedrijventerreinen (zie programma Grutsk op Fryslân), kantorenmarkt en detailhandel.. Door de toenemende leegstand en demografische en digitale ontwikkelingen willen wij met gemeenten en andere betrokken partijen ook dergelijke afspraken maken om de kantorenmarkt en winkelgebieden in Fryslân beter te laten functioneren. Belangrijke documenten hierbij zijn het landelijk kantorenconvenant en het Friese koopstromenonderzoek van medio 2017.

Het Aanvalsplan Woningmarkt bevindt zich in de afrondende fase, waarbij een impuls is gegeven aan de Friese woningmarkt via verschillende financierings- en subsidieregelingen. Enerzijds is het doel om het banenverlies in de bouw- en installatiesector als gevolg van de economische crisis te versterken, anderzijds is een bijdrage geleverd aan de herstructurering van de woningvoorraad.

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? (doelrealisatie)

Beleidsvelden

Ligt de doelrealisatie op schema?

  • Beleid
    Geen afwijking. Naar verwachting wordt het doel gerealiseerd.
    Tijd
    Geen afwijking, de verwachting is dat het doel binnen de afgesproken tijd is/wordt gerealiseerd.
  • Beleid
    Mogelijk verwachte, maar nog geen zekere afwijking in de inhoudelijke doelrealisatie, waardoor het doel waarschijnlijk niet wordt gehaald.
    Tijd
    Mogelijk verwachte, maar nog geen zekere afwijking in de doelrealisatie binnen de tijd, waardoor het doel waarschijnlijk later wordt gehaald.
  • Beleid
    Het doel wordt (zo goed als) zeker niet bereikt.
    Tijd
    Doelrealisatie binnen de gestelde termijn wordt (zo goed als) zeker niet gerealiseerd.

Zijn de gewenste resultaten gehaald?

  • Beleid
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is gehaald.
    Tijd
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald.
  • Beleid
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald.
    Tijd
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald.
  • Beleid
    Het voorgenomen gewenste resultaat zoals beschreven in de begroting is inhoudelijk niet gehaald.
    Tijd
    Het voorgenomen gewenste resultaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald.

Zijn de kosten binnen het budget gebleven?

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan €50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan €50.000
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan €50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan €50.000).
  Ligt de doelrealisatie op schema? Zijn de gewenste resultaten behaald? Zijn de kosten binnen het budget gebleven?
4.2 Versterking (internationaal) ondernemerschap en vestigingsklimaat

Toelichting:

Het afgelopen jaar is er het nodige gerealiseerd met betrekking tot het versterken van het (internationaal) ondernemerschap en vestigingsklimaat. Zo hebben we ons ingezet als provincie Fryslân voor een internationale economie zodat we veerkrachtiger, robuuster en Zo is onder andere de Friese Ontwikkelingsmaatschappij (FOM) en de International Trade Support (ITS) opgericht en operationeel. Met betrekking tot het vestigingsklimaat is er een Fries Retailaanpak ontwikkeld en ondertekend. In dit document zijn de Friese ambitie, doelen en aan-pak beschreven. De aanpak is bedoeld ter voorkoming van leegstand en het bevorderen van de leefbaarheid in winkelgebieden. De Friese Retailaanpak kan gezien worden als een provincie breed beleidsdocument op het gebied van retail.

Hebben we de gewenste resultaten bereikt?

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 De FOM en het ITS zijn opgericht en operationeel.
2 Het acquisitieprofiel van Fryslân is verwoord en versterkt. Als gevolg van intensievere samenwerking tussen de Friese gemeenten, de NOM en de provincies worden meer (internationale) bedrijven verworven om zich in Fryslân te vestigen.
3 We hebben afspraken gemaakt over de planning en de programmering van kantoren met de F4-gemeenten waarbij de plancapaciteit meer in lijn wordt gebracht met de verwachte behoefte tot 2020. Dit betekent (1) een planning van nieuwe kantorenlocaties, (2) de wenselijke verlaging van plancapaciteit, (3) de wenselijke intrekking van kantoorbestemmingen en (4) de borging in onze provinciale en gemeentelijke instrumentaria.
4 Op basis van de resultaten en aanbevelingen uit het koopstromenonderzoek worden (door gemeenten) detailhandelsvisies/voorzieningen-spreidingsplannen in de vier Friese anticipeer- en krimpregio’s ontwikkeld.
5 We stellen een noordelijke Retailagenda op in samenwerking met de provincies Groningen en Drenthe.
6 Het Aanvalsplan Woningmarkt en de bijbehorende evaluatie worden afgerond.
7 Resultaat 43 uit de Kadernota 2018: al in 2017 is er een versnellingsagenda Human Capital voor Fryslân en in 2019 zijn diverse projecten in uitvoering (of al uitgevoerd) die tot doel hebben de werking van de arbeidsmarkt te versterken.

Toelichting:

  1. De FOM en het ITS zijn opgericht en operationeel. De FOM heeft kredietfaciliteiten ter ondersteuning van Friese bedrijven met betrekking tot starten, groeien, innoveren en export bevorderen. Tot voor kort werden leningen vanuit de provinciale organisatie verstrekt. Met het oprichten van de FOM en het extern plaatsen borgen we kennis en kwali-teit en aansluiting met de behoeften in de markt. Het ITS biedt met de exportcaroussel een podium voor MKB-ers die de kansen voor export willen uitzoeken.
  2. In 2018 is het acquisitieconvenant “vestigen in Friesland” van start gegaan. Alle convenants partners hebben uitgesproken dat het vertrouwen in het 1e jaar van het convenant is gegroeid en een belangrijke basis is geworden voor de verdere samenwerking. Door de samenwerking is het onderling uitwisselen van ontwikkelingen in acquisitie-processen veel natuurlijker geworden. Hierdoor kan beter worden geanticipeerd op het “shoppen” van bedrijven en kan worden voorkomen dat gemeenten tegen elkaar worden uitgespeeld. In het aantrekken van bedrijven neemt de concurrentie mondiaal steeds meer toe en is het voor Fryslân effectiever om zich als Nederland en daarbinnen als regio Noord-Nederland economisch te profileren. Fryslân wil een intensievere samenwerking met de NOM, Provincie Groningen en Drenthe in de internationale profilering en acquisitie van Noord-Nederland. In 2018 is de 2 jarige marketingcampagne TopDutch van start gegaan. Meer informatie over TopDutch staat beschreven bij de toelichting van de prestatie indicatoren.
  3. Er zijn afspraken gemaakt over de planning en programmering van kantoren met de F4-gemeenten (notitie: ‘’Kantorenmarkt in Fryslân’’). In het verlengde hiervan zijn in 2018 door GS afspraken gemaakt met de gemeenten Smallingerland en Leeuwarden, waar met name sprake was van teveel plancapaciteit, om vraag en aanbod van kantoorruimte meer met elkaar in balans te brengen.
  4. Op 22 november 2018 is de Friese Retailaanpak ondertekend door de Provincie, 16 Friese gemeenten en VNO-NCW/MKB-Noord. In dit document zijn een Friese ambitie, doelen en aanpak beschreven. De Friese Retailaanpak kan worden gezien als een provinciebreed beleidsdocument op het gebied van retail. In plaats van verschillende decentrale/lokale visies, is hiermee dus gekozen voor een centraal, provincie breed beleidsdocument van de Friese Retailaanpak in nauwe samenwerking opgesteld met gemeenten. De aanpak is bedoeld ter voorkoming van leegstand en het bevorderen van de leefbaarheid in winkelgebieden.
  5. In opdracht van de drie noordelijke provincies is er in de tweede helft van 2018 een onderzoek naar leegstand uitgevoerd. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek is er een vervolgopdracht uitgezet om te adviseren over het instrumentarium dat ingezet kan worden om met name de structurele leegstand in krimpgebieden en middelgrote plaatsen aan te pakken. Aangezien de drie provincies ieder al over een eigen retailbeleid beschikken, is gezocht naar de nadrukkelijke toegevoegde waarde van noordelijke inzet op specifieke knelpunten. Om deze reden is er bewust voor gekozen om het provinciale retailbeleid als leidend te blijven zien en te zoeken naar de toegevoegde waarde van noordelijke samenwerking op specifieke onderwerpen.
  6. De laatste lening zal naar verwachting in Q2/3 2019 worden verstrekt. De lening is al akkoord. Er zal geen tussentijdse evaluatie meer plaatsvinden. Wel is er een tussentijds rapport beschikbaar.
  7. De versnellingsagenda Human Capital is in samenwerking met de partijen van het Innovatiepact Fryslân (ondernemers, onderwijs en overheden) opgesteld. Bij de uitwerking is nadrukkelijk gekeken naar de witte vlekken in Fryslân. Deze analyse heeft geleid tot vier speerpunten: Duurzaam inzicht in de ontwikkelingen onderwijs en arbeidsmarkt, Vergroten HR-kracht MKB, Het stimuleren van de samenwerking tussen MKB, bedrijfsleven (inclusief zorg) en MBO- en HBO-onderwijsveld en versnelling aanpak technieksectoren alsmede de zorg. De versnellingsagenda is in uitvoering het arbeidsmarktdashboard is inmiddels online bij de MBO-regeling speerpunten 2 zijn 2 aanvragen gehonoreerd en 1 aanvraag op energietransitie en andere op wendbaar vakmanschap binnen speerpunt 2 zijn ruim 40 HR-vouchers verstrekt. Bij speerpunt 4 willen we ernaartoe dat we een goede overlegstructuur krijgen voor de techniek en de zorgsector.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018 Realisatie 2018
Ondernemerschap Oprichting FOM Officiële opening eerste halfjaar Operationeel tweede halfjaar Gerealiseerd
In 2017 en 2018 worden alle Friese ondernemersverenigingen door de provincie bezocht (MKB Tour). Ten minste 15 19
Internationaal ondernemerschap International Trade Support Opgericht Opgericht
Toename aandeel exporterende bedrijven (situatie 2016: 8%) 8,5% In 2017 is het aantal exporterende bedrijven gestegen 8,33 %
Ingediende aanvragen voor de regelingen handelsmissies & beurzen en exportsubsidies. Volledig benut Volledig benut Nov. 2018 is bedrag opgehoogd
Vestigingsklimaat Aantal nationale bedrijven naar Fryslân met behulp van Friese acquisitiestrategie 5 - 10 8
Campagne Topdutch Start kwartaal 1 2018 Gerealiseerd
Aantal internationale bedrijven naar Noord-Nederland met behulp van Topdutch campagne 3 1
Programmering kantoren Regionale kantorenprogrammeringsplannen met F4 gemeenten Afspraken zijn gemaakt Resultaat is inmiddels afgerond. Convenant is per 1/1/2018 gesloten
Retail Noordelijke retailagenda Gerealiseerd Gerealiseerd
Aantal gemeentelijke detailhandelvisies 4 0
Menselijk kapitaal: Speerpunt 1 Een operationeel arbeidsmarkt dashboard Gereed Gereed
Speerpunt 2 Aantal bedrijven hebben een (strategisch) human resource plan Ten minste 25 40
Speerpunt 3 Aantal nieuwe samenwerkingsverbanden Ten minste 4 2
Speerpunt 4 Goed werkende overlegstructuur met daarin trekkers/aanjagers, inclusief een programma en activiteitenplan Operationeel Gestart
Menselijk kapitaal Goed functionerend startersklimaat in Fryslân met deelname van business consultants op basis van het programma sterk ondernemerschap. Toename aantal starters vanuit de kennisinstellingen t.o.v. 2016 en 2017. Nog niet gestart
Toename aantal kwalitatieve starters dat doorgroeit naar volwaardige bedrijven t.o.v. 2016 en 2017. Gerealiseerd
Aantal opgestelde en gedragen meerjarige uitvoeringsplannen /coalities dat gedragen wordt - inhoudelijk en financieel - door wisselende partners binnen IPF Gerealiseerd
Aanvalsplan Woningmarkt Evaluatie en uitvoering Afgerond Gestart

Toelichting:

Campagne TopDutch
In 2018 is het merk TopDutch doorontwikkeld en uitgewerkt in basismiddelen. Dit zien we ook terug in de inspanningen die zijn gedaan met betrekking tot positionering, merkstrategie, het communicatieconcept, de campagnestrategie, de uitvoering van campagnes, de endorsement en de brandingprojecten. Het merk en de ontwikkelde basismiddelen vormen met elkaar het basis-concept voor de TopDutch branding campagne. Vanaf april tot en met eind november 2018 is er een conflictsituatie ontstaan tussen de drie initiatiefnemers en de opdrachtnemer. Eind November 2018 hebben twee intiatiefnemers de samenwerking opgezegd. Ook kostte de ontwikkeling van Noord Nederlandse proposities meer tijd dan verwacht. Dit heeft een vertraging tot gevolg gehad. Er is één campagne (groene chemie) ontwikkeld en in uitvoering gebracht. De opdrachtnemer heeft in het 4e kwartaal de organisatie op orde gebracht. Wij sturen met zorg op een succesvolle uitvoering van de resterende campagnes.

Internationale acquisitiecampagnes zijn doorgaans lange trajecten waar Nederland concurreert met andere internationale regio’s. Als er naar aanleiding van de campagne een lead ontstaat, dan is de tijd voordat er een vestiging van de onderneming in Noord-Nederland wordt gevestigd gemiddeld 1 tot 2 jaar.

Startersklimaat
De uitwerking van het startersprogramma Sterk Fries Ondernemerschap vergt Innovatiepact Fryslan (IPF) meer tijd dan voorzien. Het eerste programma (Bestart) is in 2018 vooruitlopend op de rest van het programma gestart. De overige programma’s starten in 2019.

Aantal gemeentelijke detailhandelvisies
In plaats van een aantal nieuwe gemeentelijke detailhandelsvisies, is een ‘’Friese Retailaan-pak 2018-2020’’ opgesteld en breed bestuurlijk ondertekend door de Provincie Fryslân, de gemeenten op het Friese vaste land en VNO-NCW/MKB Noord. In deze aanpak zijn ambitie, doelen en een aanpak geformuleerd. Er is dus gekozen voor een andere, Friesland brede invulling in plaats van een lokale gemeentelijke. Het cijfer 0 wil niet zeggen dat er niets gebeurd is, maar er is juist een ander en beter resultaat gehaald dan de geschetste doelwaarde.

Wat heeft het gekost?

Bekijk uitgebreide tabel

  • Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
  • Lasten
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Reserves
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Mutatie reserves
  • Mutatie tijdelijke budgetten
  • Resultaat van lasten en baten
  • Realisatie 2017
  • 4
  • 2.924
  • 1.051
  • 3.980
  • 6
  • 6
  • 3.974
  • -1.170
  • -157
  • 2.647
  • Begroting 2018 na wijziging
  • 13
  • 3.142
  • 4.668
  • 7.823
  • 3
  • 3
  • 7.821
  • -12.984
  • -1.328
  • -6.492
  • Rekening 2018
  • 19
  • 2.453
  • 1.396
  • 3.868
  • 3
  • 3
  • 3.864
  • -1.896
  • -728
  • 1.240
  • Saldo begroting en rekening
  • -6
  • 689
  • 3.272
  • 3.956
  • 0
  • 0
  • 3.956
  • -11.088
  • -600
  • -7.732

Toelichting:

Per saldo is er een resultaat van – € 7,7 mln. in dit beleidsveld. In dit saldo zit een overbeste-ding van € 7,8 mln. dat is ontstaan doordat er niet meer beschikt is over de reserve NUON om daarmee de beklemde reserve Nuon te vormen ter dekking van de uitgezette revolveren-de middelen. Dit conform de notitie vereenvoudiging financieel beleid waarin is opgenomen dat de beklemde reserve komt te vervallen in 2018. In het programma algemene dekkings-middelen is de vrijval van de totale beklemde reserve opgenomen inclusief deze vervallen beschikking over de reserve.
Per saldo is er een onderbesteding op de structurele en tijdelijke budgetten van € 83.000.

Structurele budgetten
Er is voor € 6.000 meer uitgegeven aan de bedrijvencontactdagen.

Tijdelijke budgetten
De tijdelijke budgetten geven een vrijval van € 89.000, veroorzaakt door onderbesteding op het budget MKB faciliteren.

Reserves
Het betreft hier het programma Wurkje foar Fryslân. Bij het project stimulering integraal on-dernemen is € 150.000 te weinig gemuteerd naar de reserve. Dit komt doordat bij het project Dairy valley bij het beleidsveld 3.2 € 150.000 teveel gemuteerd is in de reserve. Gesaldeerd vallen beide posten tegen elkaar weg.

  • GS budgetautorisatie
  • Lasten
  • Bedrijvencontactdagen voor Friesland
  • Structurele budgetten
  • De ondernemer centraal
  • Doefonds
  • Efro-Ez projecten
  • EU Bancaire sector
  • Koopstromenonderzoek
  • MKB faciliteren/begeleiden
  • Ondernemersportaal YNBusiness
  • Vestingsregeling
  • Tijdelijke budgetten
  • Inzet NUON Agrofood: Stimuleren onderzoeksfaciliteiten
  • Inzet NUON Agrofood: Stimuleren projecten marketing en exportactiviteiten
  • Inzet NUON A-ware Food Group
  • Inzet NUON Budgetfinanciering incidentele projecten
  • Inzet NUON Chinabeleid 2018-2020
  • Inzet NUON CIV Healthy Ageing
  • Inzet NUON Expeditie Fryslan/infodagen wonen
  • Inzet NUON Experimenteel en ondernemend leren FC
  • Inzet NUON Herbestemmingsregeling bestaande panden
  • Inzet NUON IBF handelsmissies en beursdeelname
  • Inzet NUON Internationale handelsmissies
  • Inzet NUON Ondersteuning ontwikkeling ondernemers
  • Inzet NUON Pastiel werkt
  • Inzet NUON Servicepunt techniek F-Top
  • Inzet NUON St International Trade Support
  • Inzet NUON Stimuleren MKB: Stimuleren internationaal ondernemen
  • Inzet NUON Stimulering handelsmissies en beurzen activiteiten
  • Inzet NUON Talint foar Fryslan II
  • Inzet NUON Van der Meulen Hallum
  • Inzet NUON Werkloosheidsbestrijding
  • Inzet NUON WTC General Assembly
  • Reserves
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Inzet NUON IBF handelsmissies en beursdeelname
  • Inzet NUON Ondersteuning ontwikkeling ondernemers
  • Inzet NUON Renovatieregeling goedkope koopwoningen
  • Reserves
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Realisatie 2017
  • 4
  • 4
  • 0
  • 1.500
  • 967
  • 0
  • 69
  • 289
  • 0
  • 100
  • 2.924
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 103
  • 300
  • 134
  • 336
  • 0
  • 0
  • 100
  • 0
  • 0
  • 33
  • 0
  • 10
  • 35
  • 1.051
  • 3.980
  • 0
  • 6
  • 0
  • 6
  • 6
  • 3.974
  • Begroting 2018
  • 13
  • 13
  • 200
  • 0
  • 1.500
  • 33
  • 0
  • 354
  • 327
  • 728
  • 3.142
  • 695
  • -60
  • 100
  • 0
  • 50
  • 383
  • 315
  • 226
  • 35
  • 0
  • 64
  • 596
  • 42
  • 717
  • 185
  • 895
  • 218
  • 0
  • 40
  • 109
  • 60
  • 4.668
  • 7.823
  • 3
  • 0
  • 0
  • 3
  • 3
  • 7.821
  • Rekening 2018
  • 19
  • 19
  • 0
  • 0
  • 1.500
  • 33
  • 0
  • 265
  • 327
  • 328
  • 2.453
  • 0
  • 0
  • 100
  • 0
  • 22
  • 0
  • 0
  • 226
  • 13
  • 0
  • -16
  • 218
  • 0
  • 212
  • 185
  • 0
  • 377
  • 0
  • 39
  • -19
  • 38
  • 1.396
  • 3.868
  • 3
  • 0
  • 0
  • 3
  • 3
  • 3.864
  • Saldo 2018
  • -6
  • -6
  • 200
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 89
  • 0
  • 400
  • 689
  • 695
  • -60
  • 0
  • 0
  • 28
  • 383
  • 315
  • 0
  • 22
  • 0
  • 79
  • 377
  • 42
  • 504
  • 0
  • 895
  • -160
  • 0
  • 2
  • 128
  • 22
  • 3.272
  • 3.956
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 3.956
Print deze pagina