Programma 4: Ekonomy

4.3 Economische structuurversterking

Begroting

Wat willen wij bereiken?

Clustervorming zorgt voor een sterkere en veelzijdige economie waarbij verschillende disciplines worden samengebracht op één plek. Het gaat vooral om het permanent samenbrengen van onderwijs, ondernemers en de overheid met een vloeiende interactie tussen deze partijen. De economische structuur wordt ook sterker en responsiever wanneer organisaties in Fryslân meer verweven en verbonden met elkaar worden. Anders gezegd, we willen de connectiviteit van belangrijke Friese spelers versterken. Dit is des te meer van belang, omdat Fryslân met name een economie is met een relatief lage aanwezigheid van grote economische spelers, waarbij het kleinschalige MKB de dienst uitmaakt.

De specifieke sectoren met toekomstperspectief waarin Fryslân internationaal het verschil in kan maken en kansen te verzilveren heeft, zijn Watertechnologie, Agrofood en HTSM (High Tech Systems & Materials) en Recreatie & Toerisme. Voor laatstgenoemde sector verwijzen wij naar Beleidsveld 4.5. De campusvorming op het terrein van water(technologie), dairy en HTSM wordt verder versterkt via onze faciliterende rol aan respectievelijk Europese Watertechnologiehub (Wetsus), Dairy Campus en Innovatiecluster Drachten. Bij de Watercampus gaat het ook om het instandhouden en uitbouwen van het bijzondere innovatiesysteem. In de Begroting 2018 is in totaal € 1.050.000,- extra beschikbaar gesteld voor de jaren 2018, 2019 en 2020. Het Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020 vormt een belangrijk kader.

In 2018 zal Wetsus met een voorstel komen over de voortzetting van de financiering na 2020 op basis van een verkenning naar o.a. de mogelijkheden voor een sterkere inbedding in de publieke kennisinfrastructuur en een sterkere basis vanuit private partijen. Om het onderzoek te kunnen continueren en assistenten in opleidingen (aio’s) aan te kunnen stellen is uiterlijk voor 1 januari 2019 duidelijkheid nodig. Er zal mogelijk een voorstel hierover worden voorgelegd aan uw Staten.

Voor het thema Agrofood willen wij via de ontwikkeling van Dairy Valley het netwerk van de leden Dutch Dairy Centre voor kennis, onderzoek en ondernemerschap versterken. Belangrijke instrumenten zijn een speciaal ingerichte subsidieregeling voor de leden en het Voedingsapplicatiecentrum FACT. Op deze manier willen wij zoveel mogelijk agri- en zuivelpartijen binden aan Fryslân als kloppend zuivelhart van Nederland. In de Beleidsbrief ‘Nei in duorsume lânbou yn Fryslân’ zijn de beleidsmatige uitgangspunten beschreven.

Binnen HTSM dragen wij bij aan het bijeenbrengen van bedrijvigheid en onderzoek via het Innovatiecluster Drachten en Region of Smart Factories. In 2018 zal de nadruk worden gelegd op de doorontwikkeling van het boeien en binden van personeel, aansluiting van regionale HBO- en universitaire kennisinstellingen, gezamenlijke R&D projecten en ontwikkeling van gedeelde faciliteiten. Per 1 april 2017 waren zestien bedrijven aangesloten.

Ons langetermijndoel is dat deze drie clusters uiteindelijk in de categorie belanden van volwassen clusters van Nederland. Daarnaast houden wij aandacht voor zorgeconomie en het leggen van nieuwe combinaties tussen sectoren (crossovers), waarbij wij de sterktes van onze sterke groeisectoren willen verbinden.

De komst van, en de inhoudelijke thema’s binnen, RUG/Campus Fryslân dienen een impuls te geven aan de kennisontwikkeling binnen de provincie. De (nog te ontwikkelen) masters binnen RUG/Campus Fryslân richten zich op voor Fryslân belangrijke sectoren (zgn. Friese hotspots). Wij willen ervoor zorgen dat de bedrijvigheid en de kennisinstellingen rondom de clusters zich als een vis in de Friese wateren voelen. Een belangrijk netwerk hierbij zijn de vijftien partners die deelnemen aan het Hoger Onderwijsakkoord Fryslân (HOAF). Bijzondere aandacht krijgt het borgen van de ontwikkeling van de doorgaande leerlijn van opleidingen voor de Friese hotspots. De inrichting van de Blokhuispoort is van groot belang om beginnende en creatieve bedrijven ruimte te bieden om te innoveren.

Een optimaal digitaal netwerk is randvoorwaarde voor het verwezenlijken van onze ambitie om de economische structuur in Fryslân te versterken. In de periode tot en met 2020 willen wij maximaal € 35 mln. wegzetten met een achtergestelde lening voor witte gebieden[1]. Daarnaast hebben wij € 12 mln. gereserveerd voor het verstrekken van marktconforme leningen voor grijze gebieden. Via het vrijgeven van tranches willen wij een marktpartij helpen te investeren in de aanleg van het glasvezelnetwerk in de buitengebieden van Fryslân.

Zie voor meer informatie Paragraaf 9 – Grote projecten.

Onder economische structuurversterking verstaan wij ook dat het Friese MKB en de kennisinstellingen beter in staat zijn om de middelen van OP-EFRO te benutten en het verbeteren van het noordelijk economisch ecosysteem. Hierbij gaat het met name om de aansluiting tussen de belangrijke economische spelers binnen de gehele innovatieketen (van idee tot marktlancering) zo optimaal mogelijk te maken. Samen met de provincies Groningen en Drenthe sturen wij aan op een sterkere samenwerking tussen de spelers die een verbindende en uitvoerende rol hebben binnen de innovatieketen (o.a. Noordelijke Innovation Board, NOM, clusterorganisaties[2], IPF). Dit vergt een zorgvuldig proces. Zie ook beleidsveld 4.4.

Welke resultaten willen wij in 2018 behalen?

  • Uiterlijk 31 december 2018 is er duidelijkheid over de lange termijn financiering van Wetsus na 2020.
  • Dairy Valley is opgericht.
  • Minimaal 24 bedrijven zijn aangesloten bij Innovatiecluster Drachten.
  • Per 1 september 2018 zal RUG/Campus Fryslân officieel van start gaan met de opening van de brede bachelor college en ten minste 6 masters.
  • Er worden meer complexe innovatieve projecten (= projecten met een minimale subsidieomvang van € 100.000,-) vanuit het Friese MKB ingediend bij het SNN voor de OP-EFRO middelen op basis van een intensievere projectcoördinatie en -begeleiding van de provincie in samenwerking met YnBusiness. Wij streven hierbij naar ten minste 1 gehonoreerd Fries project voor de open innovatie call. Het gaat om initiatieven die bijdragen een structurele verbetering van het innovatie-ecosysteem en de ontwikkeling van een creatief klimaat waarin meer ideeën kunnen ontstaan, die kunnen uitgroeien tot innovaties met concrete marktkansen en wezenlijke impact voor Noord-Nederland.
  • Wij maken met de cluster-, netwerk- en intermediaire organisaties en de NOM gerichte afspraken over hun rol binnen het noordelijk ecosysteem, nadat de rollen en de onderlinge relaties tussen deze organisaties, in het bijzonder de NOM, in 2017 reeds zijn gedefinieerd. Het resultaat is dat het samenspel tussen de verschillende cluster-, netwerk- en intermediaire organisaties binnen het noordelijk en Friese ecosysteem is verbeterd.

 

[1] In een wit gebied is er geen ‘next generation’ breedbandinternet, in een zwart gebied zijn er twee of meer. Grijze gebieden zitten ertussenin.

[2] De noordelijke clusterorganisaties zijn: Water Alliance, Energy Valley, Healthy Ageing Network Noord-Nederland (HANNN), HTSM-cluster en Greenlincs (beiden maken onderdeel uit van de NOM).

Wat mag het kosten?

Eerste bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 Uiterlijk 31 december 2018 is er duidelijkheid over de lange termijn financiering van Wetsus na 2020.
2 Dairy Valley is opgericht.
3 Minimaal 24 bedrijven zijn aangesloten bij Innovatiecluster Drachten.
4 Per 1 september 2018 zal RUG/Campus Fryslân officieel van start gaan met de opening van de brede bachelor college, en ten minste 6 masters.
5 Er worden meer complexe innovatieve projecten (= projecten met een minimale subsidieomvang van € 100.000,-) vanuit het Friese MKB ingediend bij het SNN voor de OP-EFRO middelen op basis van een intensievere projectcoördinatie en -begeleiding van de provincie in samenwerking met YnBusiness. Wij streven hierbij naar ten minste 1 gehonoreerd Fries project voor de open innovatie call. Het gaat om initiatieven die bijdragen een structurele verbetering van het innovatie-ecosysteem en de ontwikkeling van een creatief klimaat waarin meer ideeën kunnen ontstaan, die kunnen uitgroeien tot innovaties met concrete marktkansen en wezenlijke impact voor Noord-Nederland.
6 Wij maken met de cluster-, netwerk- en intermediaire organisaties en de NOM gerichte afspraken over hun rol binnen het noordelijk ecosysteem, nadat de rollen en de onderlinge relaties tussen deze organisaties, in het bijzonder de NOM, in 2017 reeds zijn gedefinieerd. Het resultaat is dat het samenspel tussen de verschillende cluster-, netwerk- en intermediaire organisaties binnen het noordelijk en Friese ecosysteem is verbeterd.

Toelichting:

1. Wetsus
In maart 2018 is de financiering van Wetsus na 2020 nog niet op meerjarig niveau geborgd. Voor de continuering van het Wetsus programma en om aio’s (assistenten in opleiding) te kunnen aanstellen op vierjarig contract heeft Wetsus in 2018 duidelijkheid nodig op de invulling van haar financiering na 2020. Dit jaar verwachten wij duidelijkheid te krijgen met betrekking tot de provinciale bijdragen aan de continuering van Wetsus na 2020 (afhankelijk uitkomsten besluitvorming kadernota 2019). Wetsus is de mogelijkheden aan het verkennen om meer ingebed te worden in het onderzoekslandschap van Nederland, om daarmee minder afhankelijk te zijn van incidentele publieke middelen. Het is nu niet duidelijk of Wetsus eind 2018 volledig duidelijkheid zal krijgen over de langetermijnfinanciering na 2020 van mogelijke samenwerkingspartijen in het onderzoekslandschap van Nederland.

3. Innovatiecluster Drachten
Per 1 maart 2018 zijn er 18 bedrijven aangesloten bij het Innovatiecluster Drachten. Mogelijk halen we 24 bedrijven tegen het einde van het jaar niet. In april 2018 staat een overleg gepland met het Innovatiecluster Drachten over onder meer het behalen van de doelstellingen.

4. RUG/Campus Fryslân
Het uiteindelijke doel in de beschikking is het realiseren van zes masters vóór december 2023. Per 1 september 2018 gaan twee master/tracks van start en één loopt reeds vanaf september 2017. De start van de overige drie masters is doorgeschoven naar september 2019.

5. OP-EFRO middelen
Op 9 februari 2018 hebben wij besloten € 793.000,- als co-financiering te verstrekken aan 6 OP-EFRO projecten die medio november 2017 in de Deskundigencommissie positief zijn beoordeeld. Hiervan zijn twee ‘Friese’ projecten en vier noordelijke projecten, waarbij diverse Friese MKB’ers en kennisinstellingen een aanzienlijke bijdrage leveren. In het eerste kwartaal 2018 zijn 2 OP-EFRO projecten met deelname van het Friese bedrijfsleven positief beoordeeld; 1 Fries project is aangehouden en zal in het tweede kwartaal 2018 nader worden uitgewerkt voor een herdiening. In maart 2018 is 1 Fries project bij SNN ingediend dat terzijnertijd door de deskundigencommissie zal worden beoordeeld.
Samen met SNN hebben wij gesprekken gevoerd met partijen die de intentie hebben om een forse aanvraag te doen voor de open innovation call, maar het is nog onzeker of een dergelijk traject kansrijk is. Wij observeren een lichte stijging, maar blijven de noodzaak van een zorgvuldige begeleiding in het voortraject zien. Op het terrein van projectontwikkeling zijn aanvullende versnellingsmaatregelen in voorbereiding. Verder zijn wij met een aantal partners bezig om een aanvraag voor te bereiden voor het Europees Globaliseringsfonds (EFG), waarbij ingespeeld wordt om ontslagen personeel in de bankensector te ondersteunen.

Gelet op de extra inzet om tot betere projecten te komen, verwachten wij dat er meer vraag zal zijn naar co-financiering. De vraag is dan of het huidige budget voldoende toereikend is. Daarnaast kan dit budget ook worden benut voor cofinanciering van Friese projecten die voortvloeien uit het Waddenfonds, Interreg en andere Europese fondsen.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018 Prognose 2018
Dairy Aantal bedrijven dat gebruik maakt van de subsidieregeling en zich aansluit bij Dairy Valley. Ten minste 30
Aantal gebruikers van het FACT Ten minste 20
Watertechnologie Prestaties samenwerking Water Alliance op het terrein van cluster- en netwerkvorming en NOM op het gebied van business development. 10 inhoudelijke vraagstukken die verder worden begeleid
Ten minste 5 samenwerkings-verbanden met verschillende sectoren
10 leads t.b.v. business development
5 nieuwe ondernemingen die samenwerken met kennis-/onderzoeksinstellingen
HTSM Aantal bedrijven verbonden met Innovatiecluster Drachten Ten minste 24
RUG/Campus Fryslân Aantal masters die gestart zijn of reeds worden gegeven 6
Officiële start bacheloropleiding Gerealiseerd (sept 2018)
Aantal nieuwe promovendi 15
Blokhuispoort Ontwikkeling open innovatieomgeving Operationeel
OP-EFRO Toename kwalitatief goede complexe Friese samenwerkingsprojecten van het MKB met investeringsvolume (minimaal subsidieomvang van € 100.000,-) Ten minste 6

Toelichting:

Dairy Valley – gebruikers FACT
Dit jaar geldt als opstartjaar. We hebben als doel voor het einde van jaar om 6 gebruikers te hebben die de komende jaren uitgebouwd kunnen worden. In de aanvraag voor de 1e fase wordt een zevental bedrijven/gebruikers beschreven.

HTSM
Zie voor de toelichting resultaat resultaat 3 onder Beleidsveld 4.3.

Tweede bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 Uiterlijk 31 december 2018 is er duidelijkheid over de lange termijn financiering van Wetsus na 2020.
2 Dairy Valley is opgericht.
3 Minimaal 24 bedrijven zijn aangesloten bij Innovatiecluster Drachten.
4 Per 1 september 2018 zal RUG/Campus Fryslân officieel van start gaan met de opening van de brede bachelor college, en ten minste 6 masters.
5 Er worden meer complexe innovatieve projecten (= projecten met een minimale subsidieomvang van € 100.000,-) vanuit het Friese MKB ingediend bij het SNN voor de OP-EFRO middelen op basis van een intensievere projectcoördinatie en -begeleiding van de provincie in samenwerking met YnBusiness. Wij streven hierbij naar ten minste 1 gehonoreerd Fries project voor de open innovatie call. Het gaat om initiatieven die bijdragen een structurele verbetering van het innovatie-ecosysteem en de ontwikkeling van een creatief klimaat waarin meer ideeën kunnen ontstaan, die kunnen uitgroeien tot innovaties met concrete marktkansen en wezenlijke impact voor Noord-Nederland.
6 Wij maken met de cluster-, netwerk- en intermediaire organisaties en de NOM gerichte afspraken over hun rol binnen het noordelijk ecosysteem, nadat de rollen en de onderlinge relaties tussen deze organisaties, in het bijzonder de NOM, in 2017 reeds zijn gedefinieerd. Het resultaat is dat het samenspel tussen de verschillende cluster-, netwerk- en intermediaire organisaties binnen het noordelijk en Friese ecosysteem is verbeterd.

Toelichting:

1. Wetsus
Provinciale Staten hebben op 27 juni ingestemd met de Kadernota 2019 waarin voor de jaren 2021 en 2022 een bedrag van € 2.225.000,- is geraamd. Het is op dit moment nog niet duidelijk of Wetsus eind 2018/ begin 2019 volledig duidelijkheid zal krijgen over de structurele langetermijnfinanciering na 2020 van mogelijke samenwerkingspartijen (versterkte nationale samenwerking). Voor de continuering van het Wetsus programma en om assistenten in opleiding (aio’s) te kunnen aanstellen op vierjarig contract heeft Wetsus in 2018 duidelijkheid nodig over de invulling van haar financiering na 2020. Zie verder toelichting in de paragraaf grote projecten: “12 Europese watertechnologiehub (programma Economie)”.

3. Innovatiecluster Drachten
Er zijn 17 bedrijven aangesloten bij het Innovatiecluster Drachten. De bedrijven zijn erg tevreden en er is een groei merkbaar in het aantal werknemers. Daarnaast is het cluster voornamelijk bezig met het vinden van geschikt personeel. Het is op dit moment nog niet goed aan te geven of er 24 bedrijven zijn aangesloten tegen het einde van het jaar. Een kanttekening hierbij is dat het behalen van het aantal van 24 bedrijven geen doel op zich is en het cluster niet wordt afgerekend op het aantal bedrijven. Er wordt namelijk nauwkeurig bekeken welke bedrijven een toegevoegde waarde hebben voor het cluster alvorens bedrijven zich kunnen aansluiten.

5. OP-EFRO middelen
Op 4 juni 2018 hebben wij besloten om maximaal € 246.823,- beschikbaar te stellen voor 3 EFRO-projecten die al eerder door de deskundigencommissie positief zijn beoordeeld. Het gaat hier om een ‘Fries’ project Polar van een bedrijf uit Gorredijk en twee Drentse projecten, waarbij Friese bedrijven zijn betrokken. Daarnaast is ook een ander Fries project positief beoordeeld, namelijk de proeftuin industrieel bouwen in regio Noordoost-Fryslân. De aanvraag voor het Europees Globaliseringsfonds is inmiddels ingediend, waarbij ontslagen personeel in de bankensector wordt geholpen.

In maart 2018 heeft het DB SNN besloten om € 1,8 mln. beschikbaar te stellen voor het verbeteren van projectontwikkeling. Dit budget wordt bekostigd uit de reserves van SNN. Hiervan wordt € 300.000,- gereserveerd voor een pilot om de uitwerking van complexe projecten/projectideeën met meerdere partijen en grote potentiële impact voor Noord-Nederland naar beslisrijpe voorstellen te versnellen. Gelet op de extra inzet om tot betere projecten te komen, verwachten wij dat er meer vraag zal zijn naar cofinanciering. Dit budget kan ook worden benut voor cofinanciering van Friese projecten die voortvloeien uit het Waddenfonds, Interreg en andere Europese fondsen. De vraag is dan of het huidige budget voldoende toereikend is. We hebben daarom bij de 2e berap een voorstel ingediend voor extra financiering ten faveure van het cofinancieringsbudget.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018 Prognose 2018
Dairy Aantal bedrijven dat gebruik maakt van de subsidieregeling en zich aansluit bij Dairy Valley. Ten minste 30
Aantal gebruikers van het FACT Ten minste 20
Watertechnologie Prestaties samenwerking Water Alliance op het terrein van cluster- en netwerkvorming en NOM op het gebied van business development. 10 inhoudelijke vraagstukken die verder worden begeleid
Ten minste 5 samenwerkings-verbanden met verschillende sectoren
10 leads t.b.v. business development
5 nieuwe ondernemingen die samenwerken met kennis-/onderzoeksinstellingen
HTSM Aantal bedrijven verbonden met Innovatiecluster Drachten Ten minste 24
RUG/Campus Fryslân Aantal masters die gestart zijn of reeds worden gegeven 6
Officiële start bacheloropleiding Gerealiseerd (sept 2018)
Aantal nieuwe promovendi 15
Blokhuispoort Ontwikkeling open innovatieomgeving Operationeel
OP-EFRO Toename kwalitatief goede complexe Friese samenwerkingsprojecten van het MKB met investeringsvolume (minimaal subsidieomvang van € 100.000,-) Ten minste 6

Toelichting:

Diary Valley – aantal bedrijven
Het innen van de toegezegde bijdragen levert vertraging op. Dutch Dairy Center heeft haar commitment aan Dairy Valley toegezegd onder de conditie dat er een subsidieregeling wordt opgezet voor haar DDC-leden om het kennisniveau, export en innovatievermogen te vergroten. Deze subsidieregeling is op 6 juni 2017 door GS vastgesteld. Het totaal beschikbaar provinciale budget is € 75.000 per jaar voor 2017 en 2018. Voorwaarde voor openstelling van de regeling is 50% cofinanciering door DDC, zijnde € 75.000 euro. Dit wordt in tranches van € 25.000 euro beschikbaar gesteld. De eerste twee tranches zijn opengesteld en dit heeft geleid tot 15 subsidieaanvragen. De regeling is later opengesteld dan gepland, in verband met vertraagde binnenkomst van de benodigde cofinanciering vanuit DDC.

Dairy Valley – gebruikers FACT
Dit jaar geldt als opstartjaar. We hebben als doel voor het einde van jaar om 6 gebruikers te hebben die de komende jaren uitgebouwd kunnen worden. In de aanvraag voor de 1e fase wordt een zevental bedrijven/gebruikers beschreven.

HTSM
Zie de toelichting bij resultaat 3 ‘Innovatiecluster Drachten’ van Beleidsveld 4.3.

Jaarstukken

Wat wilden we bereiken?

Clustervorming zorgt voor een sterkere en veelzijdige economie waarbij verschillende disciplines worden samengebracht op één plek. Het gaat vooral om het permanent samenbrengen van onderwijs, ondernemers en de overheid met een vloeiende interactie tussen deze partijen. De economische structuur wordt ook sterker en responsiever wanneer organisaties in Fryslân meer verweven en verbonden met elkaar worden. Anders gezegd, we willen de connectiviteit van belangrijke Friese spelers versterken. Dit is des te meer van belang, omdat Fryslân met name een economie is met een relatief lage aanwezigheid van grote economische spelers, waarbij het kleinschalige MKB de dienst uitmaakt.

De specifieke sectoren met toekomstperspectief waarin Fryslân internationaal het verschil in kan maken en kansen te verzilveren heeft, zijn Watertechnologie, Agrofood en HTSM (High Tech Systems & Materials) en Recreatie & Toerisme. Voor laatstgenoemde sector verwijzen wij naar Beleidsveld 4.5. De campusvorming op het terrein van water(technologie), dairy en HTSM wordt verder versterkt via onze faciliterende rol aan respectievelijk Europese Watertechnologiehub (Wetsus), Dairy Campus en Innovatiecluster Drachten. Bij de Watercampus gaat het ook om het instandhouden en uitbouwen van het bijzondere innovatiesysteem. In de Begroting 2018 is in totaal € 1.050.000,- extra beschikbaar gesteld voor de jaren 2018, 2019 en 2020. Het Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020 vormt een belangrijk kader.

In 2018 zal Wetsus met een voorstel komen over de voortzetting van de financiering na 2020 op basis van een verkenning naar o.a. de mogelijkheden voor een sterkere inbedding in de publieke kennisinfrastructuur en een sterkere basis vanuit private partijen. Om het onderzoek te kunnen continueren en assistenten in opleidingen (aio’s) aan te kunnen stellen is uiterlijk voor 1 januari 2019 duidelijkheid nodig. Er zal mogelijk een voorstel hierover worden voorgelegd aan uw Staten.

Voor het thema Agrofood willen wij via de ontwikkeling van Dairy Valley het netwerk van de leden Dutch Dairy Centre voor kennis, onderzoek en ondernemerschap versterken. Belangrijke instrumenten zijn een speciaal ingerichte subsidieregeling voor de leden en het Voedingsapplicatiecentrum FACT. Op deze manier willen wij zoveel mogelijk agri- en zuivelpartijen binden aan Fryslân als kloppend zuivelhart van Nederland. In de Beleidsbrief ‘Nei in duorsume lânbou yn Fryslân’ zijn de beleidsmatige uitgangspunten beschreven.

Binnen HTSM dragen wij bij aan het bijeenbrengen van bedrijvigheid en onderzoek via het Innovatiecluster Drachten en Region of Smart Factories. In 2018 zal de nadruk worden gelegd op de doorontwikkeling van het boeien en binden van personeel, aansluiting van regionale HBO- en universitaire kennisinstellingen, gezamenlijke R&D projecten en ontwikkeling van gedeelde faciliteiten. Per 1 april 2017 waren zestien bedrijven aangesloten.

Ons langetermijndoel is dat deze drie clusters uiteindelijk in de categorie belanden van volwassen clusters van Nederland. Daarnaast houden wij aandacht voor zorgeconomie en het leggen van nieuwe combinaties tussen sectoren (crossovers), waarbij wij de sterktes van onze sterke groeisectoren willen verbinden.
De komst van, en de inhoudelijke thema’s binnen, RUG/Campus Fryslân dienen een impuls te geven aan de kennisontwikkeling binnen de provincie. De (nog te ontwikkelen) masters binnen RUG/Campus Fryslân richten zich op voor Fryslân belangrijke sectoren (zgn. Friese hotspots). Wij willen ervoor zorgen dat de bedrijvigheid en de kennisinstellingen rondom de clusters zich als een vis in de Friese wateren voelen. Een belangrijk netwerk hierbij zijn de vijftien partners die deelnemen aan het Hoger Onderwijsakkoord Fryslân (HOAF). Bijzondere aandacht krijgt het borgen van de ontwikkeling van de doorgaande leerlijn van opleidingen voor de Friese hotspots. De inrichting van de Blokhuispoort is van groot belang om beginnende en creatieve bedrijven ruimte te bieden om te innoveren.

Een optimaal digitaal netwerk is randvoorwaarde voor het verwezenlijken van onze ambitie om de economische structuur in Fryslân te versterken. In de periode tot en met 2020 willen wij maximaal € 35 mln. wegzetten met een achtergestelde lening voor witte gebieden . Daarnaast hebben wij € 12 mln. gereserveerd voor het verstrekken van marktconforme leningen voor grijze gebieden. Via het vrijgeven van tranches willen wij een marktpartij helpen te investeren in de aanleg van het glasvezelnetwerk in de buitengebieden van Fryslân.

Zie voor meer informatie Paragraaf 9 – Grote projecten.

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? (doelrealisatie)

Beleidsvelden

Ligt de doelrealisatie op schema?

  • Beleid
    Geen afwijking. Naar verwachting wordt het doel gerealiseerd.
    Tijd
    Geen afwijking, de verwachting is dat het doel binnen de afgesproken tijd is/wordt gerealiseerd.
  • Beleid
    Mogelijk verwachte, maar nog geen zekere afwijking in de inhoudelijke doelrealisatie, waardoor het doel waarschijnlijk niet wordt gehaald.
    Tijd
    Mogelijk verwachte, maar nog geen zekere afwijking in de doelrealisatie binnen de tijd, waardoor het doel waarschijnlijk later wordt gehaald.
  • Beleid
    Het doel wordt (zo goed als) zeker niet bereikt.
    Tijd
    Doelrealisatie binnen de gestelde termijn wordt (zo goed als) zeker niet gerealiseerd.

Zijn de gewenste resultaten gehaald?

  • Beleid
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is gehaald.
    Tijd
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald.
  • Beleid
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald.
    Tijd
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald.
  • Beleid
    Het voorgenomen gewenste resultaat zoals beschreven in de begroting is inhoudelijk niet gehaald.
    Tijd
    Het voorgenomen gewenste resultaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald.

Zijn de kosten binnen het budget gebleven?

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan €50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan €50.000
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan €50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan €50.000).
  Ligt de doelrealisatie op schema? Zijn de gewenste resultaten behaald? Zijn de kosten binnen het budget gebleven?
4.3 Economische structuurversterking

Toelichting:

Het afgelopen jaar hebben wij het nodige weten te realiseren. Zo is er per 1 september RUG/Campus Fryslân officieel van start gegaan met de opening van de brede bachelor col-lege en is dit jaar Dairy Valley opgericht. Ook het Innovatiecluster Drachten (ICD) heeft zich verder uitgebreid en ontwikkeld tot een bruisende kennis- en innovatie infrastructuur.

Hebben we de gewenste resultaten bereikt?

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 Uiterlijk 31 december 2018 is er duidelijkheid over de lange termijn financiering van Wetsus na 2020.
2 Dairy Valley is opgericht.
3 Minimaal 24 bedrijven zijn aangesloten bij Innovatiecluster Drachten.
4 Per 1 september 2018 zal RUG/Campus Fryslân officieel van start gaan met de opening van de brede bachelor college, en ten minste 6 masters.
5 Er worden meer complexe innovatieve projecten (= projecten met een minimale subsidieomvang van € 100.000,-) vanuit het Friese MKB ingediend bij het SNN voor de OP-EFRO middelen op basis van een intensievere projectcoördinatie en -begeleiding van de provincie in samenwerking met YnBusiness. Wij streven hierbij naar ten minste 1 gehonoreerd Fries project voor de open innovatie call. Het gaat om initiatieven die bijdragen een structurele verbetering van het innovatie-ecosysteem en de ontwikkeling van een creatief klimaat waarin meer ideeën kunnen ontstaan, die kunnen uitgroeien tot innovaties met concrete marktkansen en wezenlijke impact voor Noord-Nederland.
6 Wij maken met de cluster-, netwerk- en intermediaire organisaties en de NOM gerichte afspraken over hun rol binnen het noordelijk ecosysteem, nadat de rollen en de onderlinge relaties tussen deze organisaties, in het bijzonder de NOM, in 2017 reeds zijn gedefinieerd. Het resultaat is dat het samenspel tussen de verschillende cluster-, netwerk- en intermediaire organisaties binnen het noordelijk en Friese ecosysteem is verbeterd.

Toelichting:

  1. De financiering van het wetenschappelijke innovatieprogramma van Wetsus vanuit REP middelen eindigt per 2021. Lobby heeft er toe geleid dat er onder andere vanuit een door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) georganiseerde ronde tafelcon-ferentie over de toekomst van Wetsus, duidelijk is geworden dat het belang van Wetsus zeer breed wordt onderkend door verschillende ministeries, de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen (KNAW), de regio, bedrijven en universiteiten. Het ministerie van EZK heeft daarom in de tweede helft van 2018 een Expertgroep Watertechnologie ingesteld, welke in 2019 advies uit moet brengen aan staatssecretaris Keijzer over duurzame financiering van Wetsus vanaf 2021.
  2. Dairy Valley is opgericht. Deelnemende partijen zijn het onderwijs (van MBO naar WO), de bedrijven (die o.a. aangesloten zijn bij de Dutch Dairy Centre) en de overheid: provincie Fryslân en de F4 gemeenten. Via Dutch Dairy Centre zijn inmiddels meer dan 40 bedrijven aangesloten bij Dairy Valley. In de uitvoering is licht vooruitgelopen op de plannen van 2018, waardoor er een overschrijding van de kosten heeft plaatsgevonden. Zie ook bij de toelichting op de financiën onder 3.2. De subsidieregeling Dutch Dairy Centre die we samen met de bedrijven uit de landbouwsector in het leven hebben geroepen, blijkt in de praktijk niet te lopen zoals gedacht. Van de beschikbare middelen is minder dan de helft gebruikt. De regeling wordt daarom in overleg met de bedrijven in 2019 aangepast.
  3. Voor Noord-Nederland is het van grote betekenis dat er een impactvolle en attractieve innovatieve factor in Drachten beschikbaar is met internationaal acterende bedrijven als kennisbron en kennispartner. Dit heeft geleid tot het Innovatiecluster Drachten (ICD).
    De doelstelling van het ICD betreft het creëren van een bruisende kennis- en innovatie infrastructuur, door samenwerking tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen, opleidingsinstituten en overheden in Noord-Nederland. De gestarte samenwerking tussen de bedrijven alsmede de behaalde resultaten zijn conform de verwachtingen. Inmiddels werken er circa 3.800 mensen bij de 18 aangesloten bedrijven, waarvan ruim 1500 aan innovatieprocessen. De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) heeft zich aangesloten bij het ICD. Eind 2020 verwacht ICD tussen de 20-24 aangesloten bedrijven te hebben.
  4. Per 1 september 2018 is de RUG/Campus Fryslân officieel van start gegaan met de opening van het University College met de brede bachelor opleiding. Er zijn 3 ‘oude’ UCF masters (instroom stabiel) + 3 nieuwe master/tracks gerealiseerd
  5. In 2018 hebben wij aan 7 complexe OP-EFRO projecten co-financiering verstrekt die wij samen met SNN hebben begeleid. De situatie is qua aantallen projecten vergelijkbaar met 2017. Er bevinden zich twee potentiële projecten vanuit Fryslân voor de Open Innovation Call in de voorbereidende fase, maar tot op heden zijn de plannen nog niet beslisrijp. De bestedingsnorm qua voortgang van toekenningen van EFRO middelen is door SNN net gehaald. Om tot meer en betere omvangrijke innovatie-aanvragen te komen van het noordelijk mkb hebben wij samen met SNN en de provincies Groningen en Drenthe besloten om budget van € 300.000,- beschikbaar te stellen voor een experiment. Indieners van kansrijke aanvragen kunnen in aanmerking komen voor ontwikkelbudget op basis van een pitch. In 2018 is aan 14 initiatieven budget beschikbaar gesteld met een subsidieomvang van ca. € 267.000,-. Daarvan zijn 6 afkomstig uit Fryslân. In 2019 moet blijken of deze aanpak succes heeft.

    In bijgevoegde afbeelding is de verdeling van de EFRO middelen per provincie inzichtelijk gemaakt over de periode 2015-2018. De middelen worden toegerekend aan 1 provincie als 70% of meer van die kosten in één provincie worden gemaakt. De provincie Fryslân blijft achter. Een belangrijke reden dat er in verhouding meer geld in Groningen terecht komt heeft te maken met het feit dat de impact die RUG en UMCG hebben qua project-ontwikkeling. Het organiserend vermogen in Fryslân is – als gevolg van relatief weinig grote organisaties – een blijvend aandachtspunt.
  6. Met de cluster-, netwerk- en intermediaire organisaties en de NOM zijn gerichte afspraken over hun rol binnen het noordelijk ecosysteem gemaakt. Jaarlijks worden de doelstellingen door de NOM in haar jaarplan neergezet.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018 Realisatie 2018
Dairy Aantal bedrijven dat gebruik maakt van de subsidieregeling en zich aansluit bij Dairy Valley. Ten minste 30 Lid zijn er via Dutch Dairy Centre ca 40, subsidie hebben 4 bedrijven ontvangen
Aantal gebruikers van het FACT Ten minste 20 Gerealiseerd
Watertechnologie Prestaties samenwerking Water Alliance op het terrein van cluster- en netwerkvorming en NOM op het gebied van business development. 10 inhoudelijke vraagstukken die verder worden begeleid Gerealiseerd
Ten minste 5 samenwerkings-verbanden met verschillende sectoren Gerealiseerd
10 leads t.b.v. business development Gerealiseerd
5 nieuwe ondernemingen die samenwerken met kennis-/onderzoeksinstellingen Gerealiseerd
HTSM Aantal bedrijven verbonden met Innovatiecluster Drachten Ten minste 24 18
RUG/Campus Fryslân Aantal masters die gestart zijn of reeds worden gegeven 6 6
Officiële start bacheloropleiding Gerealiseerd (sept 2018) Gerealiseerd (1 sept 2018)
Aantal nieuwe promovendi 15 14
Blokhuispoort Ontwikkeling open innovatieomgeving Operationeel Operationeel
OP-EFRO Toename kwalitatief goede complexe Friese samenwerkingsprojecten van het MKB met investeringsvolume (minimaal subsidieomvang van € 100.000,-) Ten minste 6 7

Toelichting:

HTSM
Het Innovatiecluster Drachten (ICD) wil in 2020 tussen de 20-24 bedrijven aangesloten hebben. Hierbij mag het aantal geen doel op zich zijn maar is de kwaliteit van het cluster belang.

Wat heeft het gekost?

Bekijk uitgebreide tabel

  • Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
  • Lasten
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Mutatie reserves
  • Mutatie tijdelijke budgetten
  • Resultaat van lasten en baten
  • Realisatie 2017
  • 0
  • 7.764
  • 586
  • 8.351
  • 0
  • 188
  • 188
  • 8.163
  • -586
  • 1.568
  • 9.145
  • Begroting 2018 na wijziging
  • 0
  • 16.949
  • 1.250
  • 18.199
  • 0
  • 2.570
  • 2.570
  • 15.629
  • -1.250
  • -6.542
  • 7.836
  • Rekening 2018
  • 0
  • 8.531
  • 1.250
  • 9.781
  • 0
  • 2.165
  • 2.165
  • 7.616
  • -1.250
  • 1.096
  • 7.461
  • Saldo begroting en rekening
  • 0
  • 8.418
  • 0
  • 8.418
  • 0
  • 405
  • 405
  • 8.013
  • 0
  • -7.638
  • 375

Toelichting:

Per saldo is er een resultaat van € 375.000 in dit beleidsveld.

Tijdelijke budgetten
De tijdelijke budgetten geven een vrijval van € 375.000. Deze vrijval wordt veroorzaakt door onderbesteding op de budgetten IKW werkbudget (€ 57.000), budget Arbeidsmarkt en onder-wijs (€ 150.000) ,vrijval op de subsidieregeling verstrekt aan UCF (€ 167.000).
De baten geven een lagere ontvangst ten opzichte van de begroting. De rente op de verstrek-te geldlening voor Breedband is voor 2018 lager dan begroot door korte vertraging in de uit-vraag van de geldlening. In de lasten is dit ook gecorrigeerd, derhalve ontstaat hier geen re-sultaat

  • GS budgetautorisatie
  • Lasten
  • Arbeidsmarkt/onderwijs en kennisinstellingen/bedrijfsleven
  • Be-Start
  • Breedband
  • Convenant A7 en Westergozone projecten
  • Convenant Westergozone
  • Efro-Ez projecten
  • Innovatiecluster Drachten
  • Investeringskader Waddengebied
  • RSP REP
  • RUG Campus Fryslan
  • Uitwerking pilot Grijs
  • University Campus Fryslan
  • Tijdelijke budgetten
  • Inzet NUON Cruise Port Harlingen
  • Inzet NUON EcoMunityPark
  • Inzet NUON Watertechnologie Water Alliance
  • Reserves
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Arbeidsmarkt/onderwijs en kennisinstellingen/bedrijfsleven
  • Breedband
  • RSP REP
  • University Campus Fryslan
  • Tijdelijke budgetten
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Realisatie 2017
  • 380
  • 0
  • 70
  • 210
  • 27
  • 0
  • 715
  • 0
  • 3.210
  • 2.260
  • 0
  • 892
  • 7.764
  • 586
  • 0
  • 0
  • 586
  • 8.351
  • 0
  • 70
  • 0
  • 117
  • 188
  • 188
  • 8.163
  • Begroting 2018
  • 1.465
  • 129
  • 570
  • 0
  • 138
  • 80
  • 2.334
  • 250
  • 2.754
  • 5.906
  • 200
  • 3.123
  • 16.949
  • 147
  • 1.000
  • 103
  • 1.250
  • 18.199
  • 2.000
  • 570
  • 0
  • 0
  • 2.570
  • 2.570
  • 15.629
  • Rekening 2018
  • 1.287
  • 103
  • 165
  • 0
  • 137
  • 0
  • 1.173
  • 193
  • 2.505
  • 2.366
  • 200
  • 401
  • 8.531
  • 147
  • 1.000
  • 103
  • 1.250
  • 9.781
  • 2.000
  • 165
  • 0
  • 0
  • 2.165
  • 2.165
  • 7.616
  • Saldo 2018
  • 178
  • 26
  • 405
  • 0
  • 0
  • 80
  • 1.161
  • 57
  • 249
  • 3.540
  • 0
  • 2.722
  • 8.418
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 8.418
  • 0
  • 405
  • 0
  • 0
  • 405
  • 405
  • 8.013
Print deze pagina