Paragraaf 8: VTH

Jaarstukken

De provincie Fryslân heeft bevoegdheid voor verschillende terreinen waar sprake is van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Dat doet de provincie vanuit het VTH-kader, een landelijk kader met nadere provinciale invulling. Voor Gedeputeerde Staten voert de FUMO de meeste VTH-taken uit. De Omgevingsdienst Groningen (ODG) is voor Noord-Nederland aangewezen als Brzo-uitvoeringsdienst en daarmee verantwoordelijk voor de uitvoering van de Brzo-taken bij de 11 Brzo-bedrijven waarvoor de provincie Fryslân bevoegd gezag is.

Er zijn ook VTH-taken die worden door de provincie zelf uitgevoerd, zoals het verlenen van vergunningen voor de Wet natuurbescherming en de taken met betrekking tot provinciale wegen en vaarwegen. Het vastgestelde provinciale VTH-kader bevat de daarbij te hanteren beleidsuitgangspunten.

64 grote industriële/afval bedrijven (peildatum 1 januari 2017 voor begroting 2018), bodemsaneringen, ketens van grond, gevaarlijke stoffen, asbest, vuurwerkevenementen, externe veiligheid en zonering rondom risicovolle activiteiten, natuurregels, zwemwater, vaarwegen en wegen. Dit in het kader van verschillende rijkswetten en provinciale verordeningen.

De provincie toetst, of laat de FUMO of ODG dat in opdracht namens de provincie doen, dat bedrijven en burgers hun werkzaamheden en activiteiten zodanig uitvoeren, dat zij aan de daarvoor gestelde normen in het omgevingsrecht voldoen. Met het uitoefenen van de vergunningverlening en de toezicht- en handhavingstaken draagt de provincie bij aan een schone en veilige provincie.

Vergunningverlening
De provincie verleent op basis van het wettelijke VTH-kader vergunningen, behandelt meldingen en zorgt voor het actueel houden van de dossiers. Er wordt daarbij, vanuit de één loketgedachte, samengewerkt met andere overheden, vooral met de Friese gemeenten en Wetterskip Fryslân. De provincie implementeert veranderingen in wetgeving voortvarend, omdat die vaak versoepelingen voor bedrijven bevatten (bv. minder administratieve lasten, kortere en afgestemde procedures e.a.)

Toezicht en handhaving
De intensiteit van het toezicht van de provincie wordt bepaald door de mix van het risico van een activiteit en het naleefgedrag van een bedrijf of doelgroep. Wij zetten veel capaciteit in als de risico’s hoog zijn en/of het naleefgedrag niet goed is. Bedrijven of activiteiten met lagere risico’s en een goed naleefgedrag controleren we minder vaak. De reikwijdte van deze beleidslijn is gericht op alle VTH-taken van de provincie. De activiteiten waarvoor de provincie is aangewezen als bevoegd gezag, worden gecontroleerd op basis van het jaarprogramma VTH.

Beleidskaders
Het kader en programma heeft een relatie met de volgende programma’s uit de programmabegroting: Verkeer en vervoer, Water, Milieu en Landelijk gebied. Hierbij voert de provincie een deel zelf uit en wordt het andere deel uitgevoerd door de FUMO. De prioriteiten en aanpak daarvan worden vastgesteld op grond van probleemanalyses. De operationele afstemming vindt organisatie-breed plaats (inclusief de FUMO) in het RTO (Ronde Tafel Overleg). De provinciale handhavingstaak op het terrein van de ruimtelijke ordening is geen eerstelijnstoezichtstaak, maar richt zich vooral op provinciale belangen.

VTH-coördinatie en samenwerking
Wij werken veel samen met andere partijen, vanwege hun bevoegdheid of betrokkenheid in hetzelfde project of gebied. Dit met als doel om elkaar te versterken en om naar de samenleving “de mienskip” als een partij te acteren. Voorbeelden hiervan zijn:

  • De noordelijke samenwerking met de provincies Drenthe en Groningen, Nationale Politie en OM;
  • De samenwerking binnen het waddengebied en de hoofdvaarwegen;
  • Het gezamenlijk komen tot meerjarige handhavingsplannen en jaarlijkse samenwerkingsprogramma’s bij de Natura2000-gebieden.

Ook zorgen wij voor periodiek overleg en afstemming tussen bestuursrechtelijke en strafrechtelijke partners. Hier voorziet het provinciale VTH-overleg Fryslân in.

Wat wilden wij bereiken?

Samen met burgers en bedrijven en uitvoeringsdiensten werken wij aan een schoner, mooier en productiever Fryslân. Vanuit dat streven hebben we in het Uitvoeringsprogramma VTH 2018, in het kader van verschillende rijkswetten en provinciale verordeningen, prioriteiten gesteld en toezicht gehouden of burgers en bedrijven zich aan de regels houden.

Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2018?

1. Integrale aanpak VTH taken
Conform ons beleid zetten wij provincie-breed in op integrale vergunningverlening, toezicht en handhaving in goede samenwerking met onze partners. Een belangrijk deel van de uitvoering gebeurd door de FUMO en de ODG. Dat vraagt continu goed opdrachtgeverschap, coördinatie en samenwerking met de uitvoerende afdelingen bij de provincie. Integraliteit brengt ook met zich mee dat in de organisatie meer aandacht heeft voor de één loket-gedachte en het casemanagement.

2. Wet verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving
Op 14 april 2016 is de Wet verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving, als wijziging van de Wabo, in werking getreden. Formeel is hiermee uitvoering gegeven aan de “package deal” die het Rijk, IPO en de VNG in juni 2009 hebben gesloten. Als uitvloeisel hiervan volgde op 1 juli 2017 een Algemene Maatregel van Bestuur (het zogenaamde Besluit VTH), waarin het basistakenpakket en de proceseisen voor de VTH-taken zijn opgenomen. De doorwerking van deze regeling naar de praktijk van het VTH domein is eind 2017 verder uitgewerkt in bijvoorbeeld het VTH programma 2018. Daarnaast is op basis van deze nieuwe wetgeving nieuw VTH beleid nodig. In 2018 is dit VTH beleid grotendeels opgesteld. Naar verwachting zal het nieuwe VTH beleid in het eerste kwartaal van 2019 vastgesteld worden.

3. Wet natuurbescherming
De Wet Natuurbescherming vervangt vanaf 1 januari 2017 drie wetten; de Natuurbeschermingswet 1998, de Boswet en de Flora- en Faunawet. De implementatie is goed verlopen. Het is een nieuwe wet waar we steeds beter mee leren werken en die nog communicatie richting de klant en andere overheden vergt. Het VTH werk in het kader van deze nieuwe wet valt ook onder de proceseisen van het Besluit VTH. Als eerste stap daarin heeft de provincie een nieuwe VTH risicoanalyse Wet natuurbescherming uitgewerkt waarop de prioriteiten de komende jaren gebaseerd worden voor zowel de eigen taakuitvoering als ook in de samenwerking met andere instanties.

4. Kwaliteit in het VTH-domein
In 2016 is door PS de Verordening Kwaliteit VTH vastgesteld. Deze verordening is van toepassing op de uitvoering en handhaving van de betrokken wetten door of in opdracht van Gedeputeerde Staten. In aansluiting daarop heeft GS de Kwaliteitscriteria VTH-taken (inclusief Kaders en uitgangspunten Frysk peil F1) vastgesteld op 9 mei 2017. De vastgestelde kwaliteitscriteria voor vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn gebaseerd op de in landelijke samenwerking ontwikkelde criteria. In samenwerking met de Friese gemeenten zijn de Friese criteria Frysk peil F1 tot stand gekomen. Alle door of in opdracht van GS uitgevoerde VTH-taken moeten op 1 januari 2018 voldoen aan de vastgestelde kwaliteitscriteria. In de Verordening Kwaliteit VTH is de horizontale verantwoording van GS aan PS vastgelegd. GS moet jaarlijks PS informeren over de naleving van de criteria. De FUMO heeft in het AB van 19 oktober 2018 gerapporteerd over de voortgang en het (tussentijds) resultaat. Hieruit blijkt dat niet op alle deskundigheidsgebieden volledig wordt voldaan aan de criteria. In dit resultaat zijn de gegevens van ingehuurde medewerkers nog niet verwerkt, wat wel positieve invloed zal hebben op het resultaat. Met het resultaat is de opleiding- en scholingsbehoefte in beeld en kan gericht aan verdere verbetering worden gewerkt.
In het VTH-overleg Fryslân zijn afspraken gemaakt voor het uitvoeren van een nulmeting. Alle Friese gemeenten hebben gekozen voor uitvoering door één bureau, terwijl de FUMO heeft gekozen voor een ander bureau. Op de fusiegemeenten na hebben alle organisaties de nulmeting laten uitvoeren. Gemeenten zijn vervolgens gestart met ontwikkel- en verbeterplannen VTH of zijn die aan het voorbereiden. Alle taken van de provincie waarop de kwaliteitscriteria van toepassing zijn ondergebracht bij de FUMO.

5. Majeure risicobedrijven
De Noordelijke Rekenkamer (NRK) heeft onderzoek gedaan naar de wijze waarop VTH- taken worden uitgevoerd bij majeure risicobedrijven (behorende tot de Richtlijn Industriële Emissies 4 en Besluit risico zware ongevallen) waarvan de provincie het bevoegd gezag is. Hierbij zijn door de NRK een aantal aanbevelingen geformuleerd. Vanaf 1 juli 2017 (Besluit Omgevingsrecht (Bor)) is de Omgevingsdienst Groningen (ODG) eindverantwoordelijk voor de uitvoering van de Wabo-Brzo taken bij de Brzo/RIE-4 bedrijven in Noord-Nederland. Hiervan zijn 11 Friese bedrijven. Het project Samenwerking Uniformering Kwaliteitsborging (SUK) is in noordelijk verband volgens planning uitgevoerd. Daarbij is zo veel mogelijk aangesloten bij landelijke projecten. In juli 2018 is de productie- en kwaliteitsnorm Noordelijke maat vastgesteld. Vanaf 2019 zal volgens deze norm gewerkt worden door ODG. Er is hiervoor budget beschikbaar in de provinciale begroting, door ontrafeling van de Brzo taken uit het budget voor de bijdrage FUMO. Er is gewerkt aan een Samenwerkingsovereenkomst tussen de provincie en ODG. Er wordt naar gestreefd om deze overeenkomst begin 2019 vast te laten stellen.

6. Landelijk (IPO) en vanuit de samenwerking VTH-overleg Fryslân is 2018 onder andere (verder) gewerkt aan:

  • Afvalstoffenproblematiek (IPO).
  • Zeer zorgwekkende stoffen (IPO).
  • Energiebesparing en VTH (IPO).
  • Professioneel opdrachtgeverschap, waaronder Brzo-monitoring (IPO).
  • Versterken van de Omgevingsdiensten door goed opdrachtgeverschap (IPO).
  • Ontwikkeling coördinatietaak en groene regietaak provincies (IPO).
  • Professionaliseren uitvoering toezicht Wet natuurbescherming (IPO).
  • Omgevingsanalyse (VTH-overleg).
  • Samenwerking toezicht Natura 2000-gebieden (VTH-overleg)
  • Aanpak asbestdaken verbod (VTH-overleg).
Print deze pagina