Samenvatting begroting

De begroting 2018

De uitvoering van het coalitieakkoord is in volle gang. We werken hard aan de realisatie van onze ambities voor krachtige gemeenschappen, een toekomstbestendige economie, vanzelfsprekende duurzaamheid, it Frysk eigene, een dynamische omgeving in de mooiste provincie en een modern bestuur. Afgelopen half jaar hebben wij als College van Gedeputeerde Staten met de Provinciale Staten een proces van herijken en bijstellen doorlopen. Dit heeft geresulteerd in een herijking van het coalitieakkoord bij de Kadernota 2018.

Provinciale Staten hebben in deze kadernota voor bijna € 18 mln. aan extra impulsen voor Fryslân opgenomen, onder andere voor het oplossen van knelpunten in de infrastructuur, een transitiefonds voor de landbouw en investeringen in duurzame energie. Er zijn ook voorstellen opgenomen voor de gebiedsontwikkeling Centrale As, weidevogels en de organisatie van de Nationale Bevrijdingsdag 2018. Voor de structurele uitdagingen rond de opcenten motorrijtuigenbelasting en de ambities op het gebied van cultuur, taal en onderwijs zijn vanaf 2020 structureel middelen beschikbaar.

De provincie investeert in Fryslân, maar houdt ook een gezonde financiële positie. Voor de langere termijn sturen wij op een minimale structurele ruimte van € 5 mln. na deze collegeperiode. Aan het einde van de collegeperiode is bovendien een vrij aanwendbare reserve beschikbaar (VAR) van ruim € 100 mln.

Kortom, de provincie investeert en is financieel gezond. De economie trekt weer aan, maar we willen ook verder kijken. Daarom gaan we onderzoeken hoe we bij een volgende economische crisis goed voorbereid zijn. Bij de kadernota 2019 zullen wij met een uitgewerkt voorstel hiervoor komen.

Wat gaan we doen in 2018?

1. Voor krachtige gemeenschappen

Kansenfonds
Iedereen moet mee kunnen doen aan de Friese samenleving. Helaas lukt dat niet altijd. Sommige burgers dreigen om wat voor reden ook buiten de gemeenschap te vallen. Voor hen hebben we het Kansenfonds. Een fonds om de sociale infrastructuur te versterken en te bevorderen. De eerste twee tenders leverden enkele projecten op. Het komende jaar willen we meer projecten ophalen uit de samenleving: we zetten in op acht tot tien.

IMF
We ondersteunen initiatieven uit de Mienskip die inspelen op de leefbaarheid en ‘iedereen doet mee’-gedachte. Dit doen we sinds 2015 vanuit de laagdrempelige subsidieregeling van het Iepen Mienskipsfûns (IMF). In 2018 willen we weer drie aanvraagrondes voor het IMF openen. Totaal is voor die rondes €1,3 mln. beschikbaar.

2. Voor een toekomstbestendige economie

Ondernemer centraal
Onze primaire ambitie is om het Friese midden- en kleinbedrijf (mkb) zoveel mogelijk te ondersteunen en te helpen in het verzilveren van hun ambities. Wij willen alle ondernemers de kans geven om zakelijke kennis in te kopen over export, innovatie en bedrijfsontwikkeling. Onze meerwaarde hiervoor is het bieden van ondernemersvriendelijke regelingen en het borgen van een slimme ondersteuningsstructuur. In 2018 zijn instrumenten als Ondernemersplatform Ynbusiness, International Trade Support (ITS) en de op te richten Friese ontwikkelmaatschappij operationeel. Daarnaast komt er een ondernemers(voucher)-regeling, een mogelijke verlenging van het koplopersproject en instrumenten om de ontwikkeling van circulaire economie aan te jagen.

Circulaire economie
De intensivering op het terrein van circulaire economie zetten wij onverminderd door in 2018. Op basis van de beleidsbrief Circulaire economie gaan we concreter invulling geven aan de ambitie om in Nederland de meest gunstige ontwikkelregio voor circulaire economie te worden.

Top Dutch
Om regio Noord aantrekkelijker te maken voor buitenlandse bedrijven nemen wij deel aan de noordelijke acquisitiecampagne Topdutch, waarbij de coördinatie bij de NOM ligt. De campagne gaat in eerste kwartaal 2018 van start. Deze campagne moet resulteren in meer internationale bedrijven in Noord Nederland.

Recreatie & Toerisme
Fryslân wil meer en meer verschillende bezoekers trekken, die vaker komen en langer blijven. Dát is goed voor de Friese economie en de werkgelegenheid. Om deze groei te realiseren is de beleidsbrief “Gastvrijheidseconomie” vastgesteld. Vanuit deze brief wordt gewerkt aan het vergroten en verbeteren van zichtbaarheid, ondernemerschap en Omgeving, gebieden & infrastructuur. Middelen hier voor zijn onder andere de inzet van Merk Fryslân, LF2018 en het vervolg op de proef met een gratis dagkaart OV voor toeristen.

Afsluitdijk Wadden Center (AWC)
Bij Kornwerderzand wordt het Afsluitdijk Wadden Center gerealiseerd. Het AWC wordt een (interactieve) totaalbeleving waar toeristen en andere bezoekers kennis maken met Kornwerderzand, de Afsluitdijk en het Waddengebied. Met het AWC en de ontwikkeling van De Afsluitdijk als toeristische trekpleister kan Fryslân meeprofiteren van de sterke groei in internationaal toerisme. Hiervoor is de Afsluitdijk opgenomen als icoon in de waterlandlijn van het Nationaal Bureau voor Toerisme.  Deze ontwikkelingen leiden tot meer werkgelegenheid in de regio. Het AWC wordt geopend in maart 2018.

Waddenfonds
In 2017 is het investeringskader Waddenfonds vastgesteld. Met actieve projectverwerving zet Fryslân in om een substantieel deel van het beschikbare budget van het Investeringskader tot besteding te brengen in de Friese Waddenregio.

Watertechnologie
Voor 1 januari 2019 moet er duidelijkheid zijn over de voortzetting van de financiering na 2020 van Wetsus op basis van een verkenning naar o.a. de mogelijkheden voor een sterkere inbedding in de publieke kennisinfrastructuur en een sterkere basis vanuit private partijen. In 2018 komt Wetsus met een voorstel over de voortzetting van de financiering na 2020.

3. Voor vanzelfsprekende duurzaamheid

Onze ambities op het gebied van duurzame energie zijn hoog. In 2020 willen we al 16% van onze energie duurzaam opwekken. In 2050 moet Fryslân helemaal energieneutraal zijn. Er gebeurt veel in Fryslân, maar om die doelstellingen te halen, moeten we de komende jaren nog wel flink aan de bak.

Regionale Energiestrategie
Om sneller en effectiever resultaat te kunnen halen, moeten we samenwerken met andere partijen in Fryslân. Dat doen we in de Regionale Energiestrategie. Daarin werken we met andere overheden, bedrijven en maatschappelijke instellingen aan een provincie brede strategie. Die moet in 2018 duidelijk zijn.

Fryske Deal
Duurzame energie gaat niet alleen over het duurzaam opwekken van energie. Minstens zo belangrijk is energie besparen. In de Fryske deal brengen we opwekken en besparen samen in de ambitie om de Friese woningvoorraad energieneutraal te maken. Drieduizend woningen in eerste instantie, daarna volgen nog meer woningen. Dat doen we samen met bouwers, woningcorporaties en gemeenten.

Zonne-energie
De opwekking van energie uit zon is volop in ontwikkeling. De initiatieven voor zonnevelden nemen in hoog tempo toe. Via de zogenaamde sinnetafels willen we waarborgen dat die initiatieven met draagvlak in de samenleving tot stand komen. Ook zon-op-dak biedt nog veel perspectief. Daarom komen we in 2018 met een vervolg op de succesvolle regeling ‘asbest eraf, zon erop’. Die regeling geldt voor daken op boerderijen en stallen, maar ook op MKB-bedrijven.

Duurzame OV
Duurzaam openbaar vervoer vatten we tweeledig op. Enerzijds gaat het over het inzetten van groene en/of hernieuwbare brandstof. Anderzijds gaat het om het toekomstbestendig maken van het openbaar vervoer op het platteland. Om dit laatste te bereiken strekken we buslijnen waar mogelijk (minder omrijdbewegingen) en realiseren we vier OV-plushaltes. Dit zijn OV-haltes met extra voorzieningen. Deze zijn vooral bedoeld om in het landelijk gebied gemakkelijk de overstap tussen het OV en andere vormen van vervoer, zoals de fiets en taxi, mogelijk te maken. Verder zorgen we er in 2018 voor dat reizigers eenvoudig over concessiegrenzen heen kunnen reizen, zodat je bijvoorbeeld niet eerst bij de ene vervoerder hoeft uit te checken om vervolgens bij de andere in te checken. Dit kan bijvoorbeeld met een Noordelijke OV-trajectkaart.

4. Voor een vitaal Frysk eigene

LF2018
In 2018 is het zover, het Culturele Hoofdstad jaar!

De Stichting Kulturele Haadstêd 2018 is verantwoordelijk voor de uitvoering van het culturele programma in 2018 volgens het bidbook. De gemeente Leeuwarden en de provincie ondersteunen de stichting hierbij. We onderhouden een goede samenwerking met de gemeente Leeuwarden en de stichting Kulturele Haadstêd 2018 op het gebied van het facilitaire programma, waaronder marketing en monitoring en evaluatie.

De overheden zorgen voor inbedding van de 32 lange termijn doelen uit het bidbook en de doorontwikkeling van een legacy-aanpak. De provincie heeft in 2017 de uitvoering van het project 11 Fountains van de Stichting overgenomen. Met de gemeenten zijn afspraken gemaakt rondom beheer, onderhoud en marketing van de fonteinen in 2018 en daarna.

Frysk eigene
We willen onze inspanningen op het terrein van het vitaal Fries eigene, samengebald in ons beleid op het gebied van Fries en meertaligheid, onderwijs, erfgoed en cultuur in Fryslân, verstevigen. Dat willen wij doen door het experiment te stimuleren en creativiteit van mensen te bevorderen. Samen met het Rijk hebben wij een zorgplicht ten aanzien van het behoud en de bevordering van de Friese taal. Daarom voeren wij het ‘Deltaplan Fries’ uit.
Wij blijven investeren in een sterke culturele basisinfrastructuur, door toonaangevende instellingen in Fryslân structureel te subsidiëren. Wij richten ons om die reden ook op een laagdrempelig aanbod van cultuuruitingen, cultuureducatie en amateurkunst in Fryslân voor alle leeftijdsgroepen. Die benadering hanteren wij samen met de gemeente Leeuwarden ook bij de uitwerking van het programma Leeuwarden-Fryslân 2018.

5. Voor een dynamische omgeving in de mooiste provincie

Infrastructuur
In 2018 ronden we de grote infrastructurele projecten af. Het knooppunt Joure, het aquaduct Drachtsterweg en de N31 traverse Harlingen zijn opengesteld voor het verkeer. Met daarbij de openstelling van de Haak om Leeuwarden, De Centrale As en de N381 is het hoofdwegennet in Fryslân op orde. De investeringsagenda Drachten Heerenveen en de verdubbeling van de N381 tot Oosterwolde lopen nog door.

In 2018 hebben we bijzondere aandacht voor de uitvoering van de traverse Lemmer en het Risikoferleegjend Yfrastructuer Programma. We maken afspraken met politie Eenheid Noord Nederland en het Openbaar Ministerie over verkeershandhaving op provinciale wegen en de communicatie daarover. Daarbij zetten we expliciet in op ‘afleiding in het verkeer’. Wij verhogen het onderhoudsniveau van de provinciale wegen van een 6 naar een 7.

Breedband
In de periode tot en met 2020 verstrekken wij maximaal € 35 mln. voor een achtergestelde lening aan een marktpartij, voor de aanleg van glasvezel in de witte gebieden van Fryslân.

Water
Wij beschermen de regionale waterkeringen tegen binnenwater uit meren, kleine rivieren en kanalen. In 2027 moeten alle regionale waterkeringen aan de veiligheidsnormen voldoen.
Wij geven uitvoering aan het geactualiseerde uitvoeringsprogramma van de veenweidevisie. In 2018 presenteren wij de resultaten van het onderzoek naar een duurzame toekomstige drinkwatervoorziening dat we samen met Vitens en Wetterskip Fryslân uitvoeren. Wij gaan in 2018 verder met de uitvoering van het maatregelenpakket Kaderrichtlijn Water.

Transitiefonds Leefbare Fysieke Omgeving
Met het Transitiefonds Leefbare Fysieke Omgeving willen we een aanjaagfonds creëren voor gemeenten en woningcorporaties. Maar ook voor zorgpartijen, aannemers, makelaars, banken en particulieren in Fryslân. Waarbij we deze partijen ondersteunen en inspireren. We dragen met dit fonds bij aan de leefbaarheid van zowel het Friese platteland als de Friese steden. Dit gebeurt o.a. door het saneren van ‘rotte kiezen’ (leegstaande verpauperde panden) en door gemeenten te helpen bij hun keuzes over waar maatschappelijke voorzieningen nog haalbaar zijn. Of door te adviseren over het bundelen van voorzieningen. Ook kan het gaan om woningen bij de tijd helpen te brengen en levensloopbestendig te maken. Het fonds bevat € 3 mln.

Landbouw
Er komt een transitiefonds voor de Landbouw. Binnen dit fonds benoemen we pilotgebieden. Waarbij we volledige grondgebondenheid en extensivering van de landbouw stimuleren. En waarbij er aandacht is voor de biodiversiteit van het landelijk gebied en er ruimte wordt geboden aan de weidevogels. We zetten een stimuleringsprogramma op voor agrarische bedrijven om over te schakelen naar een duurzamer bedrijfssysteem (biologisch en/of natuurinclusief). Daarnaast stellen we met betrokkenen uit de agrarische sector een transitieagenda op. Dit fonds bevat € 3 mln. Verder willen we in 2018 meerdere projecten van Living Lab Natuurinclusieve Landbouw (voor de ontwikkeling van nieuwe economische verdienmodellen op de boerderij) vooruit helpen.

6. Voor een modern provinciaal bestuur

Right to challenge
Op basis van de beleidsbrief ‘recht om uit te dagen’ gaan we in 2018 op een aantal terreinen actief mogelijkheden voorbereiden om ons ‘uit te dagen’ en onder de aandacht brengen. Daarbij denken we onder andere aan groenvoorziening rondom de provinciale wegen binnen de kleine kernen.

Organisatie van de toekomst
De provinciale organisatie heeft de slag gemaakt naar opgavengestuurd werken. De uitdagingen voor de organisatie zijn groot. De organisatie wordt de komende jaren kleiner en de inhuur wordt fors teruggebracht. Een flexibele inzet van medewerkers en het maximaal gebruik van maken van talenten zijn voorbeelden hoe gedwongen ontslagen kunnen worden voorkomen èn de inzet voor de inhoudelijke opgaven van Fryslân optimaal zal zijn.

Print deze pagina