Programma 3: Omgeving

3.3 Water en Milieu

Begroting

Water

Wat willen we bereiken?

We willen ervoor zorgen dat Fryslân een provincie is en blijft met veilige, gezonde, toekomstbestendige en veerkrachtige watersystemen[i] die duurzaam gebruikt worden. Daarbij gaat het om watersystemen waarin economische en ecologische ontwikkelingen met elkaar in evenwicht zijn. De provincie richt zich met haar beleid op de toekomst, zodat wij in Fryslân op tijd klaar zijn voor de stijgende zeespiegel, klimaatverandering en bodemdaling. Dit doen we voor een belangrijk deel in landelijk verband via de Deltaprogramma’s en het Hoogwaterbeschermingsprogramma.
In ons beleid onderscheiden we drie thema’s: waterveiligheid, voldoende water en schoon water.

Waterveiligheid

Ons doel is dat de inwoners van Fryslân en de Friese economie goed beschermd zijn tegen overstromingen en wateroverlast. We willen Fryslân zo inrichten dat het risico op wateroverlast of een overstroming zo klein mogelijk is, en dat als dit zich toch voordoet, de gevolgen beperkt zijn. Hiervoor is het nodig dat de waterkeringen (bijvoorbeeld boezemkaden en sluizen) voldoen aan de veiligheidsnormen, en dat er gebieden zo ingericht zijn dat ze wateroverlast kunnen helpen voorkomen.

Onze verantwoordelijkheid ligt (vooral) bij de regionale waterkeringen. Deze beschermen tegen binnenwater uit meren, kleine rivieren en kanalen. Wij stellen de veiligheidsnormen vast. In 2027 moeten alle regionale waterkeringen aan de veiligheidsnormen voldoen. Om dit te halen moest vanaf 2016 in totaal nog 400 km boezemkaden op hoogte worden gebracht, waarvan 200 km in de periode 2016-2021. Wetterskip Fryslân versterkt en onderhoudt deze waterkeringen Bij de versterking van de regionale waterkeringen worden andere functies (natuur, recreatie, landschap) integraal meegenomen en waar mogelijk wordt ‘werk met werk’ gemaakt.

Ook willen we ervoor zorgen dat ons grondgebied zo is ingericht dat wateroverlast wordt voorkomen. Hierbij richten we ons eerst op het vasthouden van water, daarna op bergen en als laatste op afvoeren.

Voor de primaire waterkeringen (Noordzee, de Waddenzee, de grote rivieren en het IJssel- en Markermeer) is het rijk verantwoordelijk. Deze moeten in 2050 voldoen aan de veiligheidsnormen. Met het rijk en andere partners werken wij aan de totstandkoming van een gebiedsagenda IJsselmeergebied. Deze agenda bestaat uit een richtinggevend perspectief voor 2050 en een uitvoeringsagenda. In 2018 is de gebiedsagenda gereed.

Welke resultaten willen we in 2018 behalen?

  • We zien erop toe dat er 30 km regionale boezemkaden op hoogte worden gebracht en waar mogelijk natuurvriendelijk zijn ingericht of andere functies integraal zijn meegenomen.
  • We zien erop toe dat 150 ha is ingericht ter voorkomen van wateroverlast.
  • We werken mee aan de opleveren van de Gebiedsagenda IJsselmeergebied.

 

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018
Boezemkaden Km kaden dat op hoogte is gebracht 30
Wateroverlast Aantal hectares ingericht om wateroverlast te voorkomen 150

Wat willen we bereiken?

Voldoende water

Ons doel is dat het grond- en oppervlaktewatersysteem zo is ingericht dat de verschillende functies en gebruikers van water zo optimaal mogelijk bediend worden, nu en in de toekomst. Hierbij spelen we in op de regionale verschillen:

  • in het verziltingsgebied noordelijk Zeekleigebied willen we de verzilting tegen gaan en het zoete water optimaal benutten via project Spaarwater (samen met provincies Groningen en Drenthe)
  • in het ‘feangreidegebiet’ geven we uitvoering aan de veenweidevisie om de gevolgen van maaivelddaling en de afbraak van veen op te vangen of tegen te gaan
  • op de hogere zandgronden stimuleren we verschillende partijen zoals boeren, het Wetterskip, gebiedscollectieven en natuurbeheerders om maatregelen te treffen om meer (grond)water vast te houden.

We richten ons met de bestrijding van de verdroging vooral op de Natura 2000 gebieden met een grondwateropgave vanuit de Kaderrichtlijn Water (KRW). Deze moeten gereed zijn in 2027. Verdrogingsbestrijding kan op verschillende manieren worden uitgevoerd: bijvoorbeeld door: het minder diep maken of dempen van sloten, het aanleggen van zogenaamde “kwelschermen” of de manier van ontwatering aanpassen (bijvoorbeeld door een andere type drainage).

Welke resultaten willen we in 2018 behalen?

  • We geven uitvoering aan het geactualiseerde uitvoeringsprogramma van de veenweidevisie.
  • We treffen maatregelen om de verdroging te bestrijden voor 250 ha in de Natura 2000 gebieden.
  • In 2018 presenteren wij de resultaten van het onderzoek naar een duurzame toekomstige drinkwatervoorziening dat we samen met Vitens en Wetterskip Fryslân uitvoeren. Op basis van de resultaten van deze studie zullen wij in samenwerking met Vitens een nieuwe productielocatie gaan zoeken ter compensatie van een productieverlaging bij Terwisscha.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018
Uitvoering Veenweidevisie actieve gebiedsprocessen gericht op behoud veenweidewaarden in kansrijke gebieden 3
aantal innovatieprojecten 6
Besparen en vasthouden zoet water Aantal uitgevoerde projecten 3
Verdroging Aantal hectares waarvoor maatregelen zijn uitgevoerd 250 ha
Grondwater Onderzoek toekomstige drinkwater voorziening Besluitvorming PS

Wat willen we bereiken?

Schoon water

Ons doel is dat de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater voldoet aan de normen. Daarmee zorgen we voor gezonde ecosystemen en kan het grond- en oppervlaktewater veilig gebruikt worden door burgers en voor economische activiteiten. Vervuiling wordt voorkomen. Om dit te bereiken blijven we de waterketen versterken. Dit doen we via het Fries Bestuursakkoord Waterketen 2.0 samen met Wetterskip, Vitens en de gemeenten.

De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) verplicht lidstaten maatregelen te treffen om waterkwaliteitsdoelen te halen. De doelen moeten in 2027 gehaald zijn. Hierbij gaat het zowel over grond- als oppervlaktewater. In het 4e Waterhuishoudingsplan is een maatregelenpakket opgenomen om aan de KRW-doelstellingen te voldoen.

Het gaat om inrichtingsmaatregelen die Wetterskip Fryslân uitvoert of die we meenemen in natuurinrichtingsprojecten. Daarnaast werken we samen met LTO en het Wetterskip KRW-aan het Deltaprogramma Agrarisch Waterbeheer (DAW). Dit programma bestaat uit een aantal werkpakketten gericht op vermindering toevoer naar het oppervlaktewater van fosfaat en stikstof. In 2016 hebben we een bestuurlijke overeenkomst ondertekend met LTO en Wetterskip over de inzet van elk van de partners in dit programma.

Met Vitens geven we uitvoering aan de maatregelen in de uitvoeringsprogramma’s gebiedsdossiers drinkwaterwinningen. Met het provinciale meetnet controleren wij de ontwikkelingen in de kwaliteit van het grondwater.

Welke resultaten willen we in 2018 behalen?

  • In 2018 gaan we verder met de uitvoering van het maatregelenpakket KRW volgens planning
  • In 2018 dragen we in ieder geval bij aan (de ontwikkeling van) twee DAW-projecten.
  • Bij de 48 bestaande zwemwaterlocaties in oppervlaktewater zien wij er op toe dat de aangewezen zwemplaatsen voldoen aan de eisen, dat de beheerders de noodzakelijke maatregelen uitvoeren en dat actuele informatie over de toestand van het zwemwater beschikbaar is.
  • We geven uitvoering aan 12 maatregelen uit het uitvoeringsprogramma gebiedsdossiers drinkwaterwinningen.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018
KRW doelen Aantal uitgevoerde projecten DAW 2
Km. oever dat natuurvriendelijk is ingericht
Aantal gerealiseerde vispassages en maalkommen
Km. beekherstel
Zwemwaterlocaties Aantal zwemwaterlocaties met predicaat voldoende 48
Drinkwaterwinning Aantal maatregelen uit het uitvoeringsprogramma gebiedsdossiers drinkwaterwinningen 12
Het aantal projecten dat in uitvoering is genomen 4

Verplichte indicatoren in het kader van het BBV

Onderwerp Indicatoren 2014 2015 2016 2017
Waterkwaliteit (oppervlaktewater)
% waterlichamen met een goede ecologische kwaliteit 0% 0% 0% nnb

Milieu

Wat willen we bereiken?

Hoofddoelstelling van ons milieubeleid is “een verantwoord gebruik van het fysieke leefmilieu, zodat dit gebruik oneindig kan voortduren” om dat te bereiken is het nodig om belangrijke stappen te zetten die leiden naar een Fries leefmilieu waarin in 2030 alle schadelijke onttrekkingen en toevoegingen zijn uitgebannen.

Deze hoofddoelstelling heeft haar oorsprong in het Frysk Miljeuplan 2015-2016 en is nog steeds actueel. In 2019 treedt de nieuwe Omgevingswet in werking. Op basis van deze wet moeten provincies verplicht een Omgevingsvisie vaststellen. Al het strategisch beleid uit de plannen voor de fysieke leefomgeving wordt in deze nieuwe Omgevingsvisie opgenomen. Dat geldt dus ook voor het strategisch deel van het milieubeleid. Er worden onder het regime van de Omgevingswet geen aparte plannen voor delen van de fysieke leefomgeving meer opgesteld.

Het milieubeleid wordt via twee sporen uitgevoerd. De eerste is Slim Milieubeheer en het tweede is Samen bouwen aan een schone, eerlijke en gezonde samenleving. Bij de behandeling van de beleidsbrief Milieu in juni 2017 hebben Provinciale Staten bij motie gevraagd om een nieuw provinciaal milieubeleid op te stellen. Wij bekijken momenteel hoe we deze motie op kunnen pakken en komen daar zo snel mogelijk bij Provinciale Staten op terug.

Slim Milieubeheer

Dit spoor bevat de wettelijke milieutaken. Met de uitwerking van dit spoor willen we bereiken dat het fysieke leefmilieu in Fryslân voldoet aan alle geldende wettelijke normen. Sommige wettelijke normen zijn uitgewerkt in bestuurlijke afspraken. Deze afspraken komen we na. De nadruk in dit spoor ligt op vergunningverlening, toezicht en handhaving. De bestaande milieuknelpunten moeten worden teruggebracht en tegelijkertijd moet worden voorkomen dat nieuwe knelpunten ontstaan. De uitvoering van de wettelijke taken ligt primair bij de FUMO.   Uit de monitoringsrapportage Frysk Miljeuprogramma 2015-2016 blijkt dat het aantal knelpunten de afgelopen periode weer verder teruggebracht is.

Welke resultaten willen we in 2018 behalen?

  • Uitbrengen van een jaarlijkse monitoringsrapportage met daarin een verslag van de voortgang van de uitvoering van de programma’s (voortgangsmeting) en het meten van de effecten van de uitvoering van de programma’s (effectmeting).
  • Uitvoeren van geluidisolatie bij woningen in het gebied Twijzel/Kootstertille (N355/N369) met behulp van een subsidie van het Rijk. Dit als onderdeel van het Actieplan Geluid 2013-2017.
  • Opstellen van het Actieplan Geluid 2018-2022.
  • De provincie verzorgt het (bestuurlijk) voorzitterschap en het secretariaat van het ambtelijk en bestuurlijk VTH-overleg.
  • De provincie zorgt voor een jaarlijks programma en coördineert de samenwerking;
  • De provincie neemt het initiatief tot het twee maal per jaar houden van het bestuurlijk overleg. Hieraan voorafgaande wordt het ambtelijk VTH overleg gehouden.
  • De taken ten aanzien van vergunningverlening, toezicht en handhaving die behoren tot dit beleidsveld worden uitgevoerd door de Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO). Een aantal taken is nog bij de provincie belegd, waaronder de vergunningverlening in het kader van de Natuurbeschermingswet.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018
Monitoring Frysk Miljeuplan Monitoring Beleidsbrief Milieu op de spoor 1 Slim Milieubeheer en spoor 2 Bouwen aan een schone, eerlijke en gezonde samenleving. Monitoringsrapportage over 2017 is gereed
Beoordelen sanerings- en nazorgplannen Worden besluiten op tijd afgegeven -
Toezicht en Handhaving Zoals beschreven in de DVO en nader ingevuld door het jaarlijkse VTH progamma. 100%
Aanpak locaties met verspreiding en ecologie Doelstelling bodemconvenant (Uitgewerkt in Friese Uitvoeringsagenda 2017-2020) -
Wet milieubeheer, externe veiligheid Uitvoeren Impuls Omgevingsveiligheid 2015-2018 -
Risicokaart actueel houden -
Actieplan Geluid Uitvoeren Actieplan Geluid 2013 - 2017 Gereed
Opstellen Actieplan Geluid 2018-2022 Gereed
VTH overleg Aantal keren dat het (bestuurlijk) overleg wordt gehouden 2x
Uitvoeringsprogramma Het opstellen van het uitvoeringsprogramma Vastgesteld programma
Afgeven vergunningen, ontheffingen, enz. Tijdigheid >95%
Toezicht en Handhaving Overtredingen worden opgepakt en waar de eerste aanschrijving niet het gewenste effect heeft, wordt handhavend opgetreden >90%
Verbeteren naleefgedrag >85%
Specialistisch advies Tijdigheid >95%

Samen bouwen aan een schone, eerlijke en gezonde samenleving

Wat willen we bereiken?

We werken, samen met de Mienskip, een bouwsteen milieu uit voor de Omgevingsvisie. Dit vindt plaats binnen de Friese Aanpak, zoals die is afgesproken met de VFG en Wetterskip Fryslân. Daarnaast wordt binnen dit spoor aan vijf thema’s gewerkt: Fair Trade/Global Goals, Eetbaar Fryslân, Friese Grondstoffenagenda, MVO-duurzame zorg en Duurzaam Door.

We willen de volgende doelen realiseren:

  • Het maken van een bouwsteen milieu als onderdeel van de Omgevingsvisie. Friese Grondstoffenagenda: Friese burgers en bedrijven produceren minder afval en gebruiken minder energie door hoogwaardig terugbrengen van gebruikte grondstoffen in de keten.
  • Fairtrade/Millennium: Friese consumenten en ondernemers komen in beweging voor Fairtrade en Millennium waarden, nog meer Fairtrade overheden en een procentuele toename van verkoop van Fair Trade producten
  • Eetbaar Fryslân: De Friese consumenten eten meer regionaal verantwoord geproduceerd voedsel.
  • MVO-duurzame zorg: we willen stimuleren dat Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en duurzaamheid een onlosmakelijke onderdeel worden van de langdurige strategie van de zorginstellingen van de zorginstanties in onze provincie.
  • Duurzaam Door is een landelijk kennisprogramma. Middels dit kennisprogramma willen wij met de inzet van een sociaal instrumentarium werken aan de versterking van competenties en vaardigheden bij jongeren, burgers, ambtenaren en bedrijven met betrekking tot duurzame ontwikkeling.

Welke resultaten willen we in 2018 behalen?

  • We maken, samen met de Mienskip een bouwsteen milieu voor de Omgevingsvisie;
  • We gaan bedrijven en instellingen bij elkaar brengen die willen werken aan projecten voorverantwoord grondstofgebruik en streven naar een circulaire economie met nieuwe verdienmodellen. Deze activiteiten vinden plaats onder de noemer van de Friese Grondstoffenagenda;
  • We stimuleren en ondersteunen Friese gemeenten (en de consumenten en ondernemers daarin) om de titel van Fairtrade Gemeente te behalen c.q. te behouden.
  • We ondersteunen vernieuwende ketens van initiatiefnemers (van producent tot consument) bij het opstellen van een business case (bijvoorbeeld in de vorm van procesondersteuning of participatie in pilots) op het gebied van regionaal voedsel.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2018
Milieuplan/Omgevingsvisie Bouwsteen is klaar Bouwsteen Milieu gereed
De Friese Grondstoffenagenda Aantal opgeleverde haalbare business-cases 3
Fairtrade Fryslân Vergroten van het aantal gemeenten dat actief bezig is met Fairtrade, respectievelijk in het bezit is van de titel Fairtrade Gemeente. Toename
MVO in de zorg Aantal zorginstellingen met actief duurzaamheidsbeleid Toename
Duurzaam Door Nog te bepalen
Eetbare stad Aantal gerealiseerde vernieuwende business-cases 2

Wat mag het kosten?

Bekijk uitgebreide tabel

B2018 – exploitatie 3.3

  • Bedragen x € 1.000,-
  • Totaal lasten
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Realisatie 2016
  • 15.348
  • 1.846
  • 13.502
  • Begroting 2017
  • 18.290
  • 1.178
  • 17.111
  • Begroting 2018
  • 19.533
  • 1.178
  • 18.355
  • Begroting 2019
  • 24.280
  • 929
  • 23.350
  • Begroting 2020
  • 15.713
  • 929
  • 14.784
  • Begroting 2021
  • 8.603
  • 929
  • 7.674

Toelichting:

De lasten die oplopen tot en met 2019 wordt voornamelijk veroorzaakt door het kasritme van het budget Kaderrichtlijn Water POP3 (incl. Cofinanciering POP3 water) van € 2,4 mln. – € 4,5 mln. De lasten bestaan voornamelijk voor milieu uit de budgetten Bodemsaneringsprogramma 2016-2020, De Saiter en de Provinciale bijdrage uitvoering taken FUMO en voor water uit de budgetten Oevers en kadenprojecten en Veenweidevisie.

Het verschil in baten na 2018 wordt veroorzaakt door het aflopen van het milieu FUOV programma Omgevingsveiligheid 2015-2018 van € 249.000 in 2017 en in 2018.

B2018 – doorklik 3.3

  • Specificatie Exploitatie - bedragen x € 1.000
  • Lasten
  • Structurele budgetten
  • GS autorisatie
  • Beschikking bodemsanering (algemeen)
  • Bijdrage uitvoering BRZO taken FUMO
  • Bijdrage uitvoering taken FUMO
  • Bodeminformatiebeheer
  • COVM/Vliegbasis Leeuwarden
  • Duurzaam Peilbeheer
  • Friese Milieu Federatie
  • IPO activiteiten
  • LMA (Landelijk Meldpunt Afvalstoffen)
  • Milieubeleidsplan
  • Mutaties onvoorzien
  • Oppervlakte waterkwaliteit
  • Primaire waterkeringen
  • Waterhuishoudingsplan
  • Wet uitvoering WABO
  • Bodemsaneringsprogramma 2010-2015
  • Bodemsaneringsprogramma 2016-2020
  • Cofinaciering water POP3
  • De Saiter
  • Deltaprogramma zoetwater
  • Duurzaam Door
  • Erfafspoeling
  • Externe Veiligheid
  • Fries Uitvoeringsprogramma Omgevingsveiligheid 2015-2018 (FUOV)
  • Geluidsmeetnet vliegbasis Leeuwarden
  • Implementatie Wabo
  • Innovatieve Waterketen
  • Kaderrichtlijn water POP 3 water
  • Luchtkwaliteitsonderzoek Harlingen
  • MIRT koppelkansen IJsselmeer
  • Real 2016
  • 12
  • 109
  • 5.935
  • 0
  • 5
  • 63
  • 374
  • 51
  • 184
  • 312
  • -35
  • 19
  • 63
  • 221
  • 505
  • 7.817
  • 2.997
  • 88
  • 116
  • 100
  • 194
  • 23
  • 270
  • 179
  • 73
  • 62
  • 30
  • 557
  • Begr 2017
  • 83
  • 350
  • 6.213
  • 42
  • 4
  • 63
  • 374
  • 48
  • 387
  • 26
  • 62
  • 262
  • 231
  • 8.145
  • 687
  • 464
  • 120
  • 109
  • 600
  • 426
  • 1.842
  • 219
  • 100
  • Begr 2018
  • 12
  • 353
  • 6.169
  • 43
  • 4
  • 64
  • 377
  • 49
  • 386
  • 26
  • 62
  • 261
  • 31
  • 7.837
  • 2.687
  • 410
  • 154
  • 549
  • 2.700
  • 30
  • Begr 2019
  • 12
  • 353
  • 6.168
  • 43
  • 4
  • 64
  • 377
  • 49
  • 386
  • 26
  • 62
  • 267
  • 31
  • 7.841
  • 5.142
  • 1.990
  • 105
  • 4.450
  • Begr 2020
  • 12
  • 353
  • 6.029
  • 43
  • 4
  • 64
  • 377
  • 49
  • 386
  • 26
  • 62
  • 519
  • 31
  • 7.983
  • 5.142
  • 1.968
  • Begr 2021
  • 12
  • 353
  • 6.029
  • 43
  • 4
  • 64
  • 377
  • 49
  • 386
  • 26
  • 62
  • 519
  • 31
  • 7.983
Print deze pagina