Programma 6: Economie, toerisme en recreatie

6.2 Toerisme en recreatie

Wat willen we bereiken?

Bezoekers: meer en diverser, vaker en langer. Dát is goed voor de Friese economie en is de kern van ons beleid.

Ongeacht hun oogmerk, bezoekers dragen bij aan de Friese economie. De redenen voor hun bezoek zijn zeer uiteenlopend: om te recreëren, voor de toeristische beleving, voor de cultuur, voor zakelijke redenen, congressen en business events en voor bezoek aan (studerende) familie of vrienden. Een bezoek kan ééndaags of meerdaags zijn. Iedere bezoeker biedt elke ondernemer in de gastvrijheidssector de kans om omzet te maken. De gewenste groei van bezoekers stelt die ondernemer voor een uitdaging en stelt ook voorwaarden.

De beleidsbrief “Gastvrijheidseconomie” is de basis voor onze inzet op dit beleidsterrein.

Om bezoekers te krijgen en gastvrij te onthalen ligt ónze focus op drie lijnen:

  • Zichtbaarheid;
  • Ondernemerschap;
  • Omgeving, gebieden & infrastructuur.

De waarde van onze beleidsinspanningen willen we kunnen aflezen aan de groei in/van:

  • de omzet in de Gastvrijheidseconomie;
  • het aantal banen in de gastvrijheidsbranche;
  • de ranking van de provincie in de nationale top 12 van de gekozen bestemmingen;
  • de waardering van de bezoekers.

Welke resultaten willen we in 2017 behalen?

Zichtbaarheid

  • De provinciemarketing is gericht op Fryslân en de Wadden, met als accent KH2018.
  • Merk Fryslân beschikt over en werkt aan de hand van een meerjarige provinciale opdracht voor de periode 2017, 2018 en 2019.
  • Internationale Marketing van de Nieuwe Afsluitdijk, het Woudagemaal en Museum Dr8888, als onderdeel van de Holland Branding Strategie (Metrolijnen).
  • Met het Hospitality programma wordt marketing en ondernemerschap gestimuleerd om acties te nemen voor het vergroten van bezoekersaantallen en gastvrijheidsbeleving.
  • Er is een online portal/website die gekoppeld is aan de Koepeldatabase.
  • Een coalition of the willing fungeert als platform voor alle partijen in de mienskip die zich hard willen maken voor provinciemarketing.
  • Er ligt een Plan van Aanpak voor grensoverschrijdende marketing op het grensgebied van Drenthe en Fryslân opgesteld door de regionale partners.

Ondernemerschap

  • De Ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme is in uitvoering: ondernemers, onderwijs en overheden werken samen aan het vergroten van het ondernemend en innovatief vermogen in de gastvrijheidsbranche.
  • De Toerismealliantie – waarin koplopers uit de toeristische branche actief vertegenwoordigd zijn – is operationeel.
  • De branches watersport en verblijfsrecreatie hebben hun eigen visie geformuleerd. Wij stimuleren waar nodig het maken van deze visie (bijv. door overleg of onderzoek). In deze visie wordt duidelijk op welke wijze deze branches willen investeren in hun toekomst.

Omgeving, gebieden & infrastructuur

  • Uitvoering – onder regie van de Marrekrite – is gegeven aan het Actieplan Fiets:
    1. het wegwerken van witte vlekken in wandel- en fietsnetwerken;
    2. de verbinding van netwerken van fietsknooppunten is verbeterd.
  • De uitvoering is gestart van de realisatie van de Elfstedenwandelroute.
  • Cultuur- en Plattelandstoerisme: de beschikbare gelden worden ter beschikking gesteld aan de hand van een met de mienskip gerealiseerde verdeelsystematiek.
  • Er ligt een businesscase voor een OV-kaart voor toeristen. Of en hoe die wordt ingevoerd hangt mede af van het landelijke proces voor een OV-kaart (Ministerie van Economische Zaken).
  • Deelnemer blijven in de gemeenschappelijke regeling Marrekrite, om op basis van behoefte (aard, kwaliteit en ligging) het aanbod van aanlegvoorzieningen in stand te houden.
  • Het Interregprogramma voor de Wadden is in uitvoering.
  • Door actieve projectverwerving wordt 40% van het beschikbare budget van het Investeringskader Waddenfonds tot besteding gebracht in de Friese Waddenregio.
  • Het Friese Meren Project is afgerond (met de laatste lopende projecten bij gemeenten: Bestedingen aan de Wal en Grenzeloos Varen).

Monitoring

Jaarlijks brengen wij een monitoringsrapportage recreatie en toerisme uit. In 2019 voeren wij een evaluatie uit waarin aan de orde is:

  • de effecten van de uitvoering van Beleidsbrief Gastvrijheidseconomie op de mienskip;
  • voor zover dat redelijkerwijs te achterhalen is: de toegevoegde waarde van de beleidsbrief aan de verandering in de Fryske mienskip.De hiervoor benodigde informatie over ontwikkelingen en trends ontsluiten wij via reguliere metingen, thema-onderzoek of deelmetingen en evaluatieonderzoek.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2017
Groei omzet Omzet gastvrijheidseconomie Toename t.o.v. 1-1-16
Groei aantal banen Aantal banen in de gastvrijheidsbranche Toename t.o.v. 1-1-16
Groei ranking provincie in nationale top 12 Ranking van de provincie in de nationale top 12 van de gekozen bestemmingen Toename t.o.v. 1-1-16
Groei waardering bezoekers Waardering van de bezoekers Toename t.o.v. 1-1-16
Bekijk uitgebreide tabellen

Wat mag het kosten?

  • Bedragen x € 1.000,-
  • Totaal lasten
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Realisatie 2015
  • 22.211
  • 1.299
  • 20.912
  • Begroting 2016
  • 31.287
  • 2.609
  • 28.677
  • Begroting 2017
  • 8.836
  • 178
  • 8.658
  • Begroting 2018
  • 5.722
  • 178
  • 5.544
  • Begroting 2019
  • 4.618
  • 178
  • 4.440
  • Begroting 2020
  • 3.347
  • 178
  • 3.169

Toelichting:

De begrote lasten lopen vanaf 2016 sterk terug door het aflopen van het Friese Merenproject. Vanaf 2020 resteert een structureel budget voor o.a. Gemeenschappelijke Regeling de Marrekrite, Stichting Merk Fryslân en Gastvrij Fryslân.
Door het aflopen van het Friese merenproject dalen ook de begrote tijdelijke baten uit inkomsten derden.

Het onderstaande kadernotavoorstel Icoonproject De Nieuwe Afsluitdijk is in 2017 meegenomen.

Beleidsveld 6.2 baten doorklik

  • Bedragen x € 1.000,-
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Voorzieningen
  • Overlopende Passiva
  • Bedrijfsvoeringskosten
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Deelnemersbijdrage in GR de Marrekrite
  • Friese Meren Project Boarnsterhim
  • Friese Meren Project projecten
  • Friese Meren Project projecten
  • Topattractie subsidie toerisme natuurlijk STINAF
  • Realisatie 2015 Baten
  • 154
  • 154
  • 0
  • 1.090
  • 1.090
  • 0
  • 0
  • 17
  • 38
  • 55
  • 0
  • 1.299
  • 20.912
  • Begr 2016 Baten
  • 178
  • 178
  • 731
  • 0
  • 731
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1.700
  • 1.700
  • 0
  • 2.609
  • 28.677
  • Begr 2017 Baten
  • 178
  • 178
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 178
  • 8.658
  • Begr 2018 Baten
  • 178
  • 178
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 178
  • 5.544
  • Begr 2019 Baten
  • 178
  • 178
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 178
  • 4.440
  • Begr 2020 Baten
  • 178
  • 178
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 178
  • 3.169

Beleidsveld 6.2 lasten doorklik

  • Bedragen x € 1.000,-
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Voorzieningen
  • Overlopende Passiva
  • Bedrijfsvoeringskosten
  • Totaal lasten
  • Deelnemersbijdrage in GR de Marrekrite
  • Gastvrij Fryslan recreatieve basisinfrastructuur
  • Projectontwikkeling & knelpunt toerisme recreatie
  • St Merk Fryslan
  • Voorlichting watersport
  • Friese Meren Project
  • Friese Meren Project Boarnsterhim
  • Friese Meren Project fietspad Swette bijdrage
  • Friese Meren Project Noordelijke Elfsteden Route
  • Friese Meren Project projecten
  • Gastvrij Fryslan
  • Gastvrij Fryslan: OV-kaart voor toeristen
  • Topattractie project Fryslan topattractie
  • Bakkeveen Dunsan
  • Brug Dongeradijk
  • De Nieuwe Afsluitdijk
  • Energiek Noordwolde
  • Gastvrij Fryslan: Cultuurtoerisme
  • Gastvrij Fryslan: Ontwikkeling recreatie en toerisme op het platteland
  • Hart van Joure
  • Herinrichting Lies Terschelling
  • Inzet NUON Beleefcentrum De Nieuwe Afsluitdijk
  • Inzet NUON Stagnerende projecten Recreatie en Toerisme
  • Inzet NUON Toerisme Natuurlijk Fryslan STINAF
  • Masterplan Appelscha
  • Recreatieve voorzieningen Schier
  • Rondje Lauwersmeer
  • Strandovergangen 9 stuks
  • Vaart Dokkumer Ie-Waldfeart
  • Varen naar Stiens
  • Wetterwalden
  • Afwikkeling stoomtrein
  • Friese Meren Project projecten
  • Topattractie subsidie toerisme natuurlijk STINAF
  • Bedrijfsvoeringskosten
  • Realisatie 2015 Lasten
  • 697
  • 583
  • 60
  • 630
  • 0
  • 1.970
  • 2.659
  • 0
  • 7
  • 542
  • 9.477
  • 0
  • 0
  • 54
  • 12.741
  • 688
  • 96
  • 0
  • 266
  • 0
  • 0
  • 123
  • 28
  • 154
  • 271
  • 319
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 186
  • 0
  • 1.350
  • 3.481
  • 502
  • 502
  • 17
  • 38
  • 55
  • 3.463
  • 3.463
  • 22.211
  • Begr 2016 Lasten
  • 747
  • 15
  • 0
  • 651
  • 10
  • 1.423
  • 1.385
  • 300
  • 4
  • 690
  • 15.178
  • 1.600
  • 50
  • 20
  • 19.227
  • 0
  • 144
  • 1.200
  • 264
  • 0
  • 0
  • 82
  • 0
  • 1.347
  • 707
  • 526
  • 835
  • 110
  • 333
  • 179
  • 279
  • 130
  • 400
  • 6.536
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1.700
  • 1.700
  • 2.400
  • 2.400
  • 31.287
  • Begr 2017 Lasten
  • 747
  • 0
  • 0
  • 651
  • 10
  • 1.408
  • 800
  • 0
  • 0
  • 0
  • 504
  • 1.500
  • 600
  • 0
  • 3.404
  • 172
  • 0
  • 950
  • 0
  • 333
  • 333
  • 0
  • 0
  • 1.500
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 3.288
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 735
  • 735
  • 8.836
  • Begr 2018 Lasten
  • 747
  • 0
  • 0
  • 651
  • 10
  • 1.408
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 2.100
  • 800
  • 0
  • 2.900
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 333
  • 333
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 666
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 748
  • 748
  • 5.722
  • Begr 2019 Lasten
  • 747
  • 0
  • 0
  • 651
  • 10
  • 1.408
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1.200
  • 550
  • 0
  • 1.750
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 334
  • 334
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 668
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 792
  • 792
  • 4.618
  • Begr 2020 Lasten
  • 747
  • 1.070
  • 114
  • 651
  • 10
  • 2.592
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 755
  • 755
  • 3.347

Kadernota 2017

  • Bedragen x € 1.000,-
  • Lasten
  • De Nieuwe Afsluitdijk icoonproject
  • Totaal lasten
  • 2017
  • 500
  • 500
  • 2018
  • 0
  • 0
  • 2019
  • 0
  • 0
  • 2020
  • 0
  • 0

Eerste bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

  • Ja, dit gaat zeker lukken
  • Niet zeker of dit gaat lukken
  • Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

  • Ja, dit gaat zeker lukken
  • Niet zeker of dit gaat lukken
  • Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Op beleidsveldniveau: verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van de gewenste resultaten? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten van dit beleidsveld te realiseren?

  • Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
  • Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt een onderbesteding verwacht
  • Geld vormt wel een belemmerende factor en/of er wordt een overbesteding verwacht
  Beleid Tijd Geld
1a De provinciemarketing is gericht op Fryslân en de Wadden, met als accent KH2018.
1b Merk Fryslân beschikt over en werkt aan de hand van een meerjarige provinciale opdracht voor de periode 2017, 2018 en 2019.
1c Internationale Marketing van de Nieuwe Afsluitdijk, het Woudagemaal en Museum Dr8888, als onderdeel van de Holland Branding Strategie (Metrolijnen).
1d Met het Hospitality programma wordt marketing en ondernemerschap gestimuleerd om acties te nemen voor het vergroten van bezoekersaantallen en gastvrijheidsbeleving.
1e Er is een online portal/website die gekoppeld is aan de Koepeldatabase.
1f Een coalition of the willing fungeert als platform voor alle partijen in de mienskip die zich hard willen maken voor provinciemarketing.
1g Er ligt een Plan van Aanpak voor grensoverschrijdende marketing op het grensgebied van Drenthe en Fryslân opgesteld door de regionale partners.
2a De Ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme is in uitvoering: ondernemers, onderwijs en overheden werken samen aan het vergroten van het ondernemend en innovatief vermogen in de gastvrijheidsbranche.
2b De Toerismealliantie - waarin koplopers uit de toeristische branche actief vertegenwoordigd zijn – is operationeel.
2c De branches watersport en verblijfsrecreatie hebben hun eigen visie geformuleerd. Wij stimuleren waar nodig het maken van deze visie (bijv. door overleg of onderzoek). In deze visie wordt duidelijk op welke wijze deze branches willen investeren in hun toekomst.
3a Uitvoering – onder regie van de Marrekrite – is gegeven aan het Actieplan Fiets: het wegwerken van witte vlekken in wandel- en fietsnetwerken; de verbinding van metwerken van fietsknooppunten is verbeterd.
3b De uitvoering is gestart van de realisatie van de Elfstedenwandelroute.
3c Cultuur- en Plattelandstoerisme: de beschikbare gelden worden ter beschikking gesteld aan de hand van een met de mienskip gerealiseerde verdeelsystematiek.
3d Er ligt een businesscase voor een OV-kaart voor toeristen. Of en hoe die wordt ingevoerd hangt mede af van het landelijke proces voor een OV-kaart (Ministerie van Economische Zaken).
3e Wij blijven deelnemer in de gemeenschappelijke regeling Marrekrite, om op basis van behoefte (aard, kwaliteit en ligging) het aanbod van aanlegvoorzieningen in stand te houden.
3f Het Interregprogramma voor de Wadden is in uitvoering.
3g Door actieve projectverwerving wordt 40% van het beschikbare budget van het Investeringskader Waddenfonds tot besteding gebracht in de Friese Waddenregio.
3h Het Friese Meren Project is afgerond (met de laatste lopende projecten bij gemeenten: Bestedingen aan de Wal en Grenzeloos Varen).

Toelichting:

Zichtbaarheid (1a t/m 1g)
A: In verband met het accent dat logischerwijze gelegd wordt op de marketing in 2017 rondom LF 2018 zijn extra middelen nodig om een en ander niet ten koste te laten gaan van de reguliere provinciemarketing gericht op Fryslân en de Wadden, waarbij er al rekening mee gehouden is dat er een overlap tussen beiden kan zijn, ook in financiële zin. Door middel van een begrotingwijziging (het naar voren halen van middelen 2018) kan een en ander voorkomen worden.

D en E: Het hospitalityprogramma en de online portal zijn in mei 2017 operationeel. In tijd gezien is afronding iets verlaat. In 2017 zijn meer middelen nodig dan in de begroting opgenomen. Hiervoor is een begrotingswijziging bijgevoegd, waarbij geld uit 2018 naar voren wordt gehaald.

F en G: Deze onderdelen zijn in de tijd naar achteren geschoven, vanwege focus werkzaamheden op organisatie Merk Fryslân en in relatie tot ontwikkelingen rondom LF 2018.

Ondernemerschap (2a t/m 2c)
B: De toerismealliantie is in mei 2017 operationeel en bemenst. Het achterlopen op de planning is een gevolg van het feit dat de focus is gelegd op het samenstellen en uitvoeren van de korte termijnagenda van de Ontwikkelagenda.

C: De eerste contacten zijn gelegd met de brancheorganisaties, maar visievorming vergt een langdurig traject. Najaar 2017 zullen vervolgstappen plaatsvinden.

Omgeving, gebieden & infrastructuur (3a t/m 3h)
C: De middelen voor cultuur- en plattelandstoerisme staan beschikbaar aan de mienskip. Via Streekwurk vindt invulling en budgettering plaats. Voortgang in de tijd gezien is vertraagd vanwege afstemming en coördinatie op gebiedsniveau.

D: Onlangs hebben wij besloten om voor de OV toeristenkaart een eerste pilot in 2017 te houden. Vervolgens wordt een tweede pilot voorbereid voor 2018. Om dit kunnen realiseren is er een verschuiving van het bestedingsritme nodig. Hiervoor is een begrotingswijziging toegevoegd.

G: Projectverwerving Waddenfonds: Begin 2017 is het investeringskader vastgesteld en dit kader vormt de basis voor het uitvoeringsprogramma, welke voorjaar 2017 zal verschijnen. Beide onderwerpen vormen het uitgangspunt voor actieve projectverwerving.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2017 Prognose 2017
Groei omzet Omzet gastvrijheidseconomie Toename t.o.v. 1-1-2016
Groei aantal banen Aantal banen in de gastvrijheidsbranche Toename t.o.v. 1-1-2016
Groei ranking provincie in nationale top 12 Ranking van de provincie in de nationale top 12 van de gekozen bestemmingen Toename t.o.v. 1-1-2016
Groei waardering bezoekers Waardering van de bezoekers Toename t.o.v. 1-1-2016

Toelichting:

Het geven van een prognose is lastig. In de jaarrapportage over 2016 is beschreven dat de “Gastvrijheidsbranche” in Fryslân zich goed heeft ontwikkeld. Vele aspecten beïnvloeden de resultaten voor deze sector, bijvoorbeeld weersomstandigheden en internationale ontwikkel-ontwikkelingen. Minimale verwachting voor 2017 is dat de indicatoren zich handhaven op het goede niveau van 2016.

In de eerste helft van 2017 brengen wij de jaarlijkse monitoringsrapportage recreatie en toerisme uit met de kwantitieve cijfers. In 2019 voeren wij een evaluatie van ons beleid uit.

Tweede bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

  • Ja, dit gaat zeker lukken
  • Niet zeker of dit gaat lukken
  • Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

  • Ja, dit gaat zeker lukken
  • Niet zeker of dit gaat lukken
  • Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Op beleidsveldniveau: verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van de gewenste resultaten? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten van dit beleidsveld te realiseren?

  • Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
  • Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt een onderbesteding verwacht
  • Geld vormt wel een belemmerende factor en/of er wordt een overbesteding verwacht
  Beleid Tijd Geld
1a De provinciemarketing is gericht op Fryslân en de Wadden, met als accent KH2018.
1b Merk Fryslân beschikt over en werkt aan de hand van een meerjarige provinciale opdracht voor de periode 2017, 2018 en 2019.
1c Internationale Marketing van de Nieuwe Afsluitdijk, het Woudagemaal en Museum Dr8888, als onderdeel van de Holland Branding Strategie (Metrolijnen).
1d Met het Hospitality programma wordt marketing en ondernemerschap gestimuleerd om acties te nemen voor het vergroten van bezoekersaantallen en gastvrijheidsbeleving.
1e Er is een online portal/website die gekoppeld is aan de Koepeldatabase.
1f Een coalition of the willing fungeert als platform voor alle partijen in de mienskip die zich hard willen maken voor provinciemarketing.
1g Er ligt een Plan van Aanpak voor grensoverschrijdende marketing op het grensgebied van Drenthe en Fryslân opgesteld door de regionale partners.
2a De Ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme is in uitvoering: ondernemers, onderwijs en overheden werken samen aan het vergroten van het ondernemend en innovatief vermogen in de gastvrijheidsbranche.
2b De Toerismealliantie - waarin koplopers uit de toeristische branche actief vertegenwoordigd zijn – is operationeel.
2c De branches watersport en verblijfsrecreatie hebben hun eigen visie geformuleerd. Wij stimuleren waar nodig het maken van deze visie (bijv. door overleg of onderzoek). In deze visie wordt duidelijk op welke wijze deze branches willen investeren in hun toekomst.
3a Uitvoering – onder regie van de Marrekrite – is gegeven aan het Actieplan Fiets: - het wegwerken van witte vlekken in wandel- en fietsnetwerken; - de verbinding van metwerken van fietsknooppunten is verbeterd.
3b De uitvoering is gestart van de realisatie van de Elfstedenwandelroute.
3c Cultuur- en Plattelandstoerisme: de beschikbare gelden worden ter beschikking gesteld aan de hand van een met de mienskip gerealiseerde verdeelsystematiek.
3d Er ligt een businesscase voor een OV-kaart voor toeristen. Of en hoe die wordt ingevoerd hangt mede af van het landelijke proces voor een OV-kaart (Ministerie van Economische Zaken).
3e Wij blijven deelnemer in de gemeenschappelijke regeling Marrekrite, om op basis van behoefte (aard, kwaliteit en ligging) het aanbod van aanlegvoorzieningen in stand te houden.
3f Het Interregprogramma voor de Wadden is in uitvoering.
3g Door actieve projectverwerving wordt 40% van het beschikbare budget van het Investeringskader Waddenfonds tot besteding gebracht in de Friese Waddenregio.
3h Het Friese Meren Project is afgerond (met de laatste lopende projecten bij gemeenten: Bestedingen aan de Wal en Grenzeloos Varen).

Toelichting:

Zichtbaarheid.
1f en 1g:  Deze zijn in de tijd naar achteren geschoven vanwege focus werkzaamheden op organisatie Merk Fryslân en in relatie tot ontwikkelingen rondom LF 2018. Ook zijn nog geen middelen gereserveerd.

Merk Fryslan biedt inmiddels via de koepeldatabase én afstemming via de regioaanjagers alle ondernemers/stakeholders de mogelijkheid te participeren in de marketing, waardoor een coalition of the willing is ontstaan. Extra middelen zijn niet nodig, ook via de Toerismealliantie wordt gewerkt aan benutten van ‘coalition of the willing’.

Ondernemerschap.
2c: Visievorming vergt een langdurig traject, maar is van belang. Wij hebben contacten gelegd met de brancheorganisatie/ toerismealliantie over de gewenste richting. Najaar 2017 zullen vervolgstappen plaatsvinden;

Omgeving, gebieden & infrastructuur.
3c: Cultuur- en Plattelandstoerisme – De middelen voor deze onderwerpen staan beschikbaar aan de mienskip. Via Streekwurk vindt invulling en budgettering plaats. Voortgang in de tijd gezien is vertraagd vanwege afstemming en coördinatie op gebiedsniveau. Wel constateren we verschillen qua voortgang. In de regio Wadden bijvoorbeeld verlopen stappen richting besteding voorspoedig, terwijl in andere regio’s de voortgang trager verloopt.
3g: Projectverwerving Waddenfonds – Begin 2017 is het investeringskader vastgesteld en dit kader vormt de basis voor het uitvoeringsprogramma. We streven daar binnen goede projecten na, en dus geen percentage meer.
3h: Fries Meren Project – Voor het laatste kwartaal 2017 zijn er nog 15 projecten in uitvoering waarbij er nog kritische aspecten meespelen in het laatste tijdsbestek (bezwaarprocedures, aanbestedingen, materiaalleveringen).
De meeste gemeentelijke projecten liggen met de uitvoering op koers, daarna zal uit de financiële afrekening nog blijken of alle gemaakte kosten subsidiabel waren binnen de REP voorwaarden.
Bij een tweetal projecten, Reidmarroute en Easterskar, is er al duidelijkheid over de vertraging in de tijd door externe factoren (waterkabel en kavelruiltraject) en dit heeft gevolgen voor de besteding van de budgetten. Deze projecten zijn qua uitvoering wel klaar voor het vaarseizoen 2018, maar niet voor de afsluiting van het kalenderjaar 2017.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2017 Prognose 2017
Groei omzet Omzet gastvrijheidseconomie Toename t.o.v. 1-1-2016
Groei aantal banen Aantal banen in de gastvrijheidsbranche Toename t.o.v. 1-1-2016
Groei ranking provincie in nationale top 12 Ranking van de provincie in de nationale top 12 van de gekozen bestemmingen Toename t.o.v. 1-1-2016
Groei waardering bezoekers Waardering van de bezoekers Toename t.o.v. 1-1-2016

Toelichting:

Het geven van een prognose is lastig. In de jaarrapportage over 2016 is beschreven dat de “Gastvrijheidsbranche” in Fryslân zich goed heeft ontwikkeld. Vele aspecten beïnvloeden de resultaten voor deze sector, bijvoorbeeld weersomstandigheden en internationale ontwikkelontwikkelingen. Minimale verwachting voor 2017 is dat de indicatoren zich handhaven op het niveau van 2016.

Jaarstukken

Wat wilden we bereiken?

Bezoekers: meer en diverser, vaker en langer. Dát is goed voor de Friese economie en is de kern van ons beleid.

Ongeacht hun oogmerk, bezoekers dragen bij aan de Friese economie. De redenen voor hun bezoek zijn zeer uiteenlopend: om te recreëren, voor de toeristische beleving, voor de cultuur, voor zakelijke redenen, congressen en business events en voor bezoek aan (studerende) familie of vrienden. Een bezoek kan ééndaags of meerdaags zijn. Iedere bezoeker biedt elke ondernemer in de gastvrijheidssector de kans om omzet te maken. De gewenste groei van bezoekers stelt die ondernemer voor een uitdaging en stelt ook voorwaarden.

De beleidsbrief “Gastvrijheidseconomie” is de basis voor onze inzet op dit beleidsterrein.

Om bezoekers te krijgen en gastvrij te onthalen ligt ónze focus op drie lijnen:

  • Zichtbaarheid;
  • Ondernemerschap;
  • Omgeving, gebieden & infrastructuur.

De waarde van onze beleidsinspanningen willen we kunnen aflezen aan de groei in/van:

  • de omzet in de Gastvrijheidseconomie;
  • het aantal banen in de gastvrijheidsbranche;
  • de ranking van de provincie in de nationale top 12 van de gekozen bestemmingen;
  • de waardering van de bezoekers.

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Beleidsvelden

Ligt de doelrealisatie op schema?

  • Beleid
    Geen afwijking. Naar verwachting wordt het doel gerealiseerd.
    Tijd
    Geen afwijking, de verwachting is dat het doel binnen de afgesproken tijd is/wordt gerealiseerd.
  • Beleid
    Mogelijk verwachte, maar nog geen zekere afwijking in de inhoudelijke doelrealisatie, waardoor het doel waarschijnlijk niet wordt gehaald.
    Tijd
    Mogelijk verwachte, maar nog geen zekere afwijking in de doelrealisatie binnen de tijd, waardoor het doel waarschijnlijk later wordt gehaald.
  • Beleid
    Het doel wordt (zo goed als) zeker niet bereikt.
    Tijd
    Doelrealisatie binnen de gestelde termijn wordt (zo goed als) zeker niet gerealiseerd.

Zijn de gewenste resultaten gehaald?

  • Beleid
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is gehaald.
    Tijd
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald.
  • Beleid
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald.
    Tijd
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald.
  • Beleid
    Het voorgenomen gewenste resultaat zoals beschreven in de begroting is inhoudelijk niet gehaald.
    Tijd
    Het voorgenomen gewenste resultaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald.

Zijn de kosten binnen het budget gebleven?

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan €50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan €50.000
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan €50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan €50.000).
  Ligt de doelrealisatie op schema? Zijn de gewenste resultaten behaald? Zijn de kosten binnen het budget gebleven?
6.2 Toerisme en recreatie

Toelichting:

Het Plan van Aanpak voor grensoverschrijdende marketing op het grensgebied van Drenthe en Fryslân is in 2017 nog niet gereed gekomen, maar bij de regionale partners bestaat veel enthousiasme om hier gezamenlijk invulling aan te geven. De Ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme is in 2017 voorbereid en zal naar verwachting in het voorjaar van 2018 verschijnen. Wij zijn nog bezig met het ontwikkelen van een visie voor de watersport. De Waddeneilanden en Zuidoost Fryslân, lopen qua plannen en uitvoering voorop voor wat betreft het cultuur- en plattelandstoerisme. De overige streken waren in 2017 nog niet zo ver. In 2017 hebben we wel de kaders voor besteding van de Waddenfondsmiddelen vastgesteld, en  de interprovinciale organisatie is ingericht, zodat we in 2018 kunnen beginnen met een versnelde uitvoering. Het grootste deel van het Friese Merenproject is afgerond, maar enkele onderdelen van het project lopen nog door in 2018.

Hebben we de gewenste resultaten bereikt?

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1. Zichtbaarheid
1a) De provinciemarketing is gericht op Fryslân en de Wadden, met als accent KH2018.
1b) Merk Fryslân beschikt over en werkt aan de hand van een meerjarige provinciale opdracht voor de periode 2017, 2018 en 2019.
1c) Internationale Marketing van de Nieuwe Afsluitdijk, het Woudagemaal en Museum Dr8888, als onderdeel van de Holland Branding Strategie (Metrolijnen).
1d) Met het Hospitality programma wordt marketing en ondernemerschap gestimuleerd om acties te nemen voor het vergroten van bezoekersaantallen en gastvrijheidsbeleving.
1e) Er is een online portal/website die gekoppeld is aan de Koepeldatabase.
1f) Een coalition of the willing fungeert als platform voor alle partijen in de mienskip die zich hard willen maken voor provinciemarketing.
1g) Er ligt een Plan van Aanpak voor grensoverschrijdende marketing op het grensgebied van Drenthe en Fryslân opgesteld door de regionale partners.
2. Ondernemerschap
2a) De Ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme is in uitvoering: ondernemers, onderwijs en overheden werken samen aan het vergroten van het ondernemend en innovatief vermogen in de gastvrijheidsbranche.
2b) De Toerismealliantie - waarin koplopers uit de toeristische branche actief vertegenwoordigd zijn – is operationeel.
2c) De branches watersport en verblijfsrecreatie hebben hun eigen visie geformuleerd. Wij stimuleren waar nodig het maken van deze visie (bijv. door overleg of onderzoek). In deze visie wordt duidelijk op welke wijze deze branches willen investeren in hun toekomst.
3. Omgeving, gebieden & infrastructuur
3a) Uitvoering – onder regie van de Marrekrite – is gegeven aan het Actieplan Fiets: - het wegwerken van witte vlekken in wandel- en fietsnetwerken;- de verbinding van metwerken van fietsknooppunten is verbeterd.
3b) De uitvoering is gestart van de realisatie van de Elfstedenwandelroute.
3c) Cultuur- en Plattelandstoerisme: de beschikbare gelden worden ter beschikking gesteld aan de hand van een met de mienskip gerealiseerde verdeelsystematiek.
3d) Er ligt een businesscase voor een OV-kaart voor toeristen. Of en hoe die wordt ingevoerd hangt mede af van het landelijke proces voor een OV-kaart (Ministerie van Economische Zaken).
3e) Wij blijven deelnemer in de gemeenschappelijke regeling Marrekrite, om op basis van behoefte (aard, kwaliteit en ligging) het aanbod van aanlegvoorzieningen in stand te houden.
3f) Het Interregprogramma voor de Wadden is in uitvoering.
3g) Door actieve projectverwerving wordt 40% van het beschikbare budget van het Investeringskader Waddenfonds tot besteding gebracht in de Friese Waddenregio.
3h) Het Friese Meren Project is afgerond (met de laatste lopende projecten bij gemeenten: Bestedingen aan de Wal en Grenzeloos Varen).

Toelichting:

1. 2017 vormde het jaar dat vele plannen in uitvoering zijn genomen. Merk Fryslân heeft de accenten in de marketing conform meerjarige afspraken ingevuld. De organisatie is verhuisd en geïntegreerd met de marketingorganisatie LF 2018. Het hospitalityprogramma is met uitvoerende partners samengesteld en operationeel.

1g. Het plan van aanpak voor een grensoverschrijdende marketing is nog niet samengesteld. Wel zijn met regionaal partners gesprekken gevoerd en er bestaat enthousiasme om hier gezamenlijk invulling aan te geven.

2a en b. De Toerisme Alliantie Fryslân is in 2017 opgericht. In de TAF vindt een nauwe samenwerking plaats tussen overheid, ondernemers en onderwijs. Qua werkzaamheden heeft de focus gelegen op het tot stand brengen van een korte termijn kennisagenda in verband met cursusaanbod in relatie tot LF 2018, cursusaanbod had bijvoorbeeld betrekking op stimulering online marketing en bevordering meertaligheid. Voorjaar 2018 verschijnt een lange termijn agenda.

2c. Wij zijn met verschillende partners in gesprek voor het ontwikkelen van een visie voor de watersport, waarbij wij ook de resultaten van de informatiebijeenkomst over de resultaten van het Fries Merenproject inbrengen. Het blijkt dat het integrale belang van waterrecreatie voor zowel de stakeholders als voor de water gerelateerde provinciale vraagstukken vraagt om een bredere visie op het Friese watergebied en meer regie op de visievorming.

3c. De invulling van een programma voor Cultuur- en Plattelandstoerisme vindt plaats via de Streekagenda’s. De Waddeneilanden en Zuidoost Fryslân, lopen qua plannen en uitvoering voorop. De overige drie gebieden maken plannen voor 2018 en 2019 qua besteding van de middelen.

3g. In 2017 zijn de kaders voor besteding van de Waddenfondsmiddelen vastgesteld, terwijl ook de interprovinciale organisatie is ingericht. In 2018 moet dit leiden tot een versnelde uitvoering.

3h. Het Friese Merenproject is een groot meerjarenprogramma geweest. Het grootste deel van het programma is afgerond, maar enkele onderdelen hiervan lopen nog door. Provinciale Staten behandelen in april 2018 de startnotitie evaluatie.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2017 Realisatie 2017
Groei omzet Omzet gastvrijheidseconomie Toename t.o.v. 1-1-16 4% groei
Groei aantal banen Aantal banen in de gastvrijheidsbranche Toename t.o.v. 1-1-16 1,1% groei
Groei ranking provincie in nationale top 12 Ranking van de provincie in de nationale top 12 van de gekozen bestemmingen Toename t.o.v. 1-1-16 Gelijk gebleven
Groei waardering bezoekers Waardering van de bezoekers Toename t.o.v. 1-1-16 Gelijk gebleven

Toelichting:

Groei omzet: Als indicator voor de omzet van de Friese Gastvrijheidssector worden de bestedingen in de verblijfsrecreatie gebruikt. Berekeningen op basis van voorlopige cijfers van het NBTC-NIPO en het CBS geven aan dat deze bestedingen zijn gestegen van € 476 mln. naar € 494 mln. Deze groei komt vooral door een toename van het aantal buitenlandse bezoekers, de bestedingen van de binnenlandse bezoekers zijn vrijwel gelijk gebleven.

Groei aantal banen: Het aantal banen in de sector recreatie en toerisme is met ruim 200 gestegen naar 20.350. Deze toename van 1,1% is vrijwel gelijk aan de groei van het totaal aantal banen in de Friese economie.

Groei ranking provincie in nationale top 12: Het marktaandeel van Fryslân bij de binnenlandse vakanties is op basis van het aantal toeristische overnachtingen ongeveer 8,1%. In 2016 was dit 7,9% en Fryslân stond daarmee toen op de 8ste plaats in de ranking. Naar verwachting is deze ranking ongewijzigd, maar de cijfers van alle andere provincies zijn op dit moment nog niet bekend.

Groei waardering bezoekers: Binnenlandse vakantiegangers in Fryslân waarderen deze vakantie met een 8,4. Dit cijfer is sinds 2014 ongewijzigd gebleven en net als eerdere jaren scoort Fryslân daarmee boven het landelijke gemiddelde van 8,3.

Wat heeft het gekost?

Bekijk uitgebreide tabel

  • Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
  • Lasten
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Overlopende passiva
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Overlopende passiva
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Mutatie reserves
  • Mutatie tijdelijke budgetten
  • Resultaat van lasten en baten
  • Realisatie 2016
  • 1.311
  • 8.050
  • 7.528
  • 1.700
  • 18.589
  • 112
  • 80
  • 3.047
  • 1.700
  • 4.938
  • 13.651
  • -2.186
  • -6.659
  • 4.806
  • Begroting 2017 na wijziging
  • 1.408
  • 12.698
  • 6.682
  • 0
  • 20.789
  • 178
  • 731
  • 2.499
  • 0
  • 3.408
  • 17.381
  • -3.479
  • -9.050
  • 4.852
  • Rekening 2017
  • 1.396
  • 6.131
  • 5.548
  • 4
  • 13.079
  • 174
  • 715
  • 2.865
  • 4
  • 3.758
  • 9.321
  • -1.978
  • -2.690
  • 4.653
  • Saldo begroting en rekening
  • 12
  • 6.567
  • 1.134
  • -4
  • 7.710
  • 4
  • 16
  • -366
  • -4
  • -350
  • 8.060
  • -1.501
  • -6.360
  • 199

Toelichting:

Per saldo is er een resultaat van € 199.000 in dit beleidsveld.

Tijdelijke budgetten
De lagere lasten van € 6.567.000 betreffen voor € 6.360.000 verplichtingen die in latere jaren tot uitbesteding komen. Daarnaast is er vrijval van € 92.000 bij Gastvrij Fryslân, doordat opdrachten in 2018 tot uitvoering komen en € 30.000 bij het Fries Meren Project. Bij de OV-kaart voor toeristen bleek € 25.000 niet nodig die wel geraamd was voor de subsidieaanvraag. Daarnaast is er een restbudget van de vorige beleidsnota Fryslân Topattractie vrijgevallen ad. € 22.000.

Reserves
De reserves betreffen Beleefcentrum en Icoonproject de Nieuwe Afsluitdijk, Gebiedsbudgetten m.b.t. recreatie en toerisme en NUON-projecten gericht op recreatie en toerisme.

  • GS budgetautorisatie 2017
  • Lasten
  • Deelnemersbijdrage in GR de Marrekrite
  • Gastvrij Fryslan recreatieve basisinfrastructuur
  • St Merk Fryslan
  • Voorlichting watersport
  • Structurele budgetten
  • Friese Meren Project
  • Friese Meren Project Boarnsterhim
  • Friese Meren Project Fietspad Swette bijdrage
  • Friese Meren Project Mitigatie Easterskar
  • Friese Meren Project Noordelijke Elfsteden Route
  • Friese Meren Project projecten
  • Gastvrij Fryslan
  • Gastvrij Fryslan: OV-kaart voor toeristen
  • Interreg projecten
  • Sense of Place
  • Tall Ship Races
  • Topattractie project Fryslan topattractie
  • Tijdelijke budgetten
  • Bakkeveen Dunsan
  • Brug Dongeradijk
  • De Nieuwe Afsluitdijk
  • Energiek Noordwolde
  • Gastvrij Fryslan: Ontwikkeling recreatie en cultuurtoerisme
  • Gastvrij Fryslan: Ontwikkeling recreatie en toerisme op het platteland
  • Hart van Joure
  • Inzet NUON Beleefcentrum De Nieuwe Afsluitdijk
  • Inzet NUON Stagnerende projecten Recreatie en Toerisme
  • Inzet NUON Stagnerende projecten vuilwater
  • Inzet NUON Toerisme Natuurlijk Fryslan STINAF
  • Masterplan Appelscha
  • Recreatieve voorzieningen Schier
  • Strandovergangen 9 stuks
  • Vaart Dokkumer Ie-Waldfeart
  • Varen naar Stiens
  • Wetterwalden
  • Reserves
  • Friese Meren Project projecten
  • Topattractie subsidie toerisme natuurlijk STINAF
  • Overlopende Passiva
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Deelnemersbijdrage in GR de Marrekrite
  • Structurele budgetten
  • Friese Meren Project Boarnsterhim
  • Friese Meren Project Noordelijke Elfsteden Route
  • Friese Meren Project projecten
  • Sense of Place
  • Tijdelijke budgetten
  • De Nieuwe Afsluitdijk
  • Reserves
  • Friese Meren Project projecten
  • Topattractie subsidie toerisme natuurlijk STINAF
  • Overlopende Passiva
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Realisatie 2016
  • 655
  • 15
  • 638
  • 3
  • 1.311
  • 838
  • 260
  • 6
  • 331
  • 5.097
  • 1.395
  • 24
  • 81
  • 20
  • 8.050
  • 72
  • 144
  • 3.187
  • 267
  • 5
  • 1.347
  • 82
  • 97
  • 524
  • 760
  • 76
  • 159
  • 279
  • 128
  • 400
  • 7.528
  • 1.700
  • 1.700
  • 18.589
  • 112
  • 112
  • 1
  • 79
  • 80
  • 3.047
  • 3.047
  • 1.700
  • 1.700
  • 4.938
  • 13.651
  • Begroting 2017
  • 747
  • 651
  • 10
  • 1.408
  • 180
  • 140
  • -2
  • 150
  • 9.559
  • 1.547
  • 600
  • 17
  • -2
  • 500
  • 10
  • 12.698
  • 100
  • 3.288
  • 1.183
  • 82
  • 1.500
  • 46
  • 482
  • 2
  • 6.682
  • 20.789
  • 178
  • 178
  • 731
  • 731
  • 2.499
  • 2.499
  • 3.408
  • 17.381
  • Besteding 2017
  • 745
  • 651
  • 1.396
  • 119
  • 80
  • -2
  • 2
  • 3.491
  • 1.382
  • 575
  • -5
  • 500
  • -12
  • 6.131
  • 61
  • 3.337
  • 231
  • 1.500
  • 418
  • 5.548
  • 4
  • 4
  • 13.079
  • 174
  • 174
  • 692
  • 23
  • 715
  • 2.865
  • 2.865
  • 4
  • 4
  • 3.758
  • 9.321
  • Saldo 2017
  • 2
  • 10
  • 12
  • 61
  • 60
  • 0
  • 150
  • -2
  • 6.067
  • 165
  • 25
  • 17
  • 3
  • 22
  • 6.567
  • 39
  • -50
  • 952
  • 82
  • 46
  • 64
  • 2
  • 1.134
  • -4
  • -4
  • 7.710
  • 4
  • 4
  • 40
  • -23
  • 16
  • -366
  • -366
  • -4
  • -4
  • -350
  • 8.060
Print deze pagina