Samenvatting

Jaarstukken

De jaarstukken over 2017 zijn gereed. Met de jaarstukken kijken we terug op 2017. In 2017 hebben we de balans opgemaakt van de uitvoering van het coalitieakkoord. We werken nog volop aan onze ambities voor krachtige gemeenschappen, een toekomstbestendige economie, vanzelfsprekende duurzaamheid, it Frysk eigene, een dynamische omgeving in de mooiste provincie en een modern bestuur. We zijn financieel gezond.

De meeste resultaten liggen op schema of zijn zelfs al behaald. In 2017 hebben we met de tussenbalans ook nog vier gebieden benoemd waarin nog extra impulsen nodig zijn: een push voor leefbaar Fryslân, inzet op een andere economie, het versterken van de duurzame dynamiek en een andere rol invulling: van regisseur naar partner.

Onderstaand stellen we diverse projecten en onderwerpen aan de orde waar we met trots op terugkijken. We behandelen deze thema’s via de ambities uit het coalitieakkoord. We sluiten af met een financiële blik op 2017.

Wat hebben we bereikt in 2017?

1. Voor krachtige gemeenschappen

IMF
Het jaar 2017 was het laatste uitvoeringsjaar van de Beliedsnota Plattelân. Daarom hebben Provinciale Staten in ’17 de Startnotitie Leefbaarheid vastgesteld, waarin ook een relatie gelegd wordt met onder andere ons beleid op het gebied van krimp. Als vervolg hierop zijn wij van plan om in 2018 de Beleidsbrief Leefbaarheid aan de Staten voor te leggen.
In 2017 zijn er maar liefst 546 aanvragen ingediend voor het Iepen Mienskipsfûns (IMF), waarvan wij er 319 hebben kunnen honoreren. Het ging daarbij om projecten op het gebied van onder andere duurzaamheid, leefbaarheid, kansen voor burgers, cultuurhistorie en landschap.

Kansenfonds
Het Kansenfonds kende een wat voorzichtige start, maar begint op stoom te komen. Eind 2017 is er voor bijna een half miljoen euro subsidie gegeven aan projecten die de sociale structuur in Fryslân versterken. De werkconferentie die in september plaatsvond om meer en betere projecten voor het Kansenfonds te krijgen, heeft daar positief aan bijgedragen. Ook in 2018 stellen we een aantal tenders open voor subsidieaanvragen.

2. Voor een toekomstbestendige economie

Watertechnologie
In de kadernota 2018 is €1 miljoen beschikbaar gesteld voor een plus op de uitvoering van het WaterCampus Actieplan voor de periode 2018-2020. Om het wetenschappelijk onderzoek te kunnen continueren, is in 2018 duidelijkheid nodig over de voortzetting van de financiering hiervan na 2020. Om hierop te anticiperen heeft Wetsus een verkenning (laten uitvoeren) naar mogelijke opties voor de financiering vanaf 2021. Wij zijn een lobbytraject gestart (richting Rijk) in samenwerking met de gemeente Leeuwarden. Er zijn nog geen concrete resultaten geboekt.

Gastvrijheidseconomie, recreatie en toerisme
De toeristische sector is ook in 2017 gegroeid. Met de start van de bouw van het Afsluitdijk Wadden Centre, de aanloop naar LF2018 en de start van de Toeristische Alliantie Fryslân is alles gericht op verdere groei van werkgelegenheid en toerisme in Fryslân.

Europa
In 2017 waren we opnieuw succesvol in het verwerven van Europese subsidies. De oorspronkelijke ambitie van het college om in de coalitieperiode 50 Europese projecten te ontwikkelen werd al in 2017 behaald.

Thialf
Thialf is op 27 januari 2017 geopend door ZM Koning Willem Alexander. De bouw heeft plaatsgevonden binnen planning en budget.

Wielerronde
In 2017 is door Mulier Instituut, voor sociaal wetenschappelijk-sportonderzoek, een haalbaarheidsonderzoek verricht naar het binnenhalen van een wielereronde in de periode 2019-2025. De resultaten worden januari 2018 voorgelegd aan Gedeputeerde Staten.

Circulaire Economie
Circulaire economie biedt kansen voor Europa en ook voor Fryslân. Niet alleen omdat het banen schept voor mensen en kansen creëert  voor ondernemers, maar ook omdat we werken aan een betere en schonere wereld. In juni 2017 stelde PS de ambitie vast met de Startnotitie Circulaire Economie. Fryslân werd in 2017 ‘Nationaal Kampioen Circulaire Economie’: we wonnen een prijs voor de meest circulaire regio van Nederland. In oktober 2017 vond het Congres Circulaire Economie Noord Nederland plaats, waar een zaal met ruim 500 geïnteresseerden liet zien dat de ambitie van het Noorden groot is.

Handelsmissies
In 2017 dienden maar liefst 17 initiatiefnemers een idee voor een inkomende handelsmissie in 2018 bij ons in. Vijf hiervan, de prijswinnaars, zijn inmiddels volop aan de slag met de voorbereiding hiervan. Naast deze vijf is ook een inkomende handelsmissie uit China in voorbereiding. Deze vindt plaats rond de General Assembly in april 2018. In 2017 was er vanuit China één inkomende missie uit de provincie Heilongjiang. Met deze provincie is een vriendschapsovereenkomst getekend. Ook was er een uitgaande missie naar deze Chinese provincie.

3. Voor vanzelfsprekende duurzaamheid

Duurzaam openbaar vervoer
We hebben er in 2017 naar gestreefd de kwaliteit en de beschikbaarheid van de OV-infrastructuur in Fryslân in stand te houden en te verbeteren, en zijn daar volgens ons goed in geslaagd. Zo hebben we in 2017 vier OV-plushaltes kunnen realiseren langs sterke lijnen in het landelijk gebied.
Samen met de (ANNO)-gemeenten hebben we op 28 november 2017 de aanbesteding van de Mobiliteitscentrale kunnen gunnen aan Connexxion Taxi Services B.V., onder de naam “Jobinder”. Het Mobiliteitsbureau, de Mobiliteitscentrale en Vervoer in Noordoost Fryslân zijn vanaf 8 januari 2018 operationeel.

Duurzame woningen
De verduurzaming van de Friese woningmarkt is een belangrijke stap in de Friese energietransitie, op weg naar een duurzame provincie. Met de Fryske Deal willen we in eerste instantie 3000 huurwoningen energieneutraal maken. Samen met woningbouwcorporaties werken we op constructieve wijze aan de realisatie daarvan. Daarnaast maken we werk van het verduurzamen van particuliere woningen. Met NOM-subsidies stimuleren we eigenaren om maatregelen te nemen. Het Europese Refurb project draagt daar ook goed aan bij. We zijn op weg, maar hebben nog wel een paar flinke stappen te zetten.

4. Voor een vitaal Frysk eigene

Leeuwarden-Fryslân 2018
In 2017 werkten Stichting LF2018, provincie Fryslân en de gemeente Leeuwarden toe naar het Culturele Hoofdstadjaar. De provincie en de gemeente besloten in juni extra financiële inzet te leveren voor de marketing, het dekkingstekort van LF2018 en het legacyprogramma. In oktober presenteerde LF2018 zich met haar programma aan een bomvol Gouverneursplein in Leeuwarden. Deze presentatie werkte als eerste vliegwiel voor de verkoop van tickets. Er is hard toegewerkt naar de opening op 27 januari 2018, die, met de kennis van nu, alleen op zaterdag al 45.000 bezoekers trok. En de zaterdag erop weer ruim 35.000. De provinciale projecten 11Fountains en Lân fan taal liggen op schema. Eind december is het bezoekerscentrum OBE, dat samen met de Prinsentuin het kloppend hart van het festival vormt, opgeleverd.

Cultuur, taal, onderwijs
In 2017 is een kader ontwikkeld waarbinnen de heroriëntatie van de culturele basisinfrastructuur met het culturele veld verder vorm kan worden gegeven. In de aanloop naar LF2018 hebben al de eerste evenementen plaatsgevonden. Daarbij is met name de tentoonstelling Alma Tadema in het Fries Museum een groot succes gebleken. Lân fan taal dient als een sprekend voorbeeld van een integrale benadering, waarin alle beleidsvelden van programma 8 met elkaar verbonden worden. Met de uitvoering van het Taalplan Frysk is van alle scholen in het basis- en voorgezet onderwijs bekend op welke wijze en niveau het vak Fries wordt onderwezen. Aan de hand van deze nulmeting kunnen scholen de juiste ondersteuning krijgen om op termijn alle kerndoelen voor het vak Fries te kunnen halen. In juni 2017 is gedeputeerde Poepjes gekozen als de nieuwe voorzitter van het Network for the Promotion of Linguistic Diversity. Vanuit die leidende rol en positie verstevigt de provincie haar rol op het terrein van de beleidsmatige en praktische samenwerking in Europa ten aanzien van het minderheidstalenbeleid.

5. Voor een dynamische omgeving in de mooiste provincie

Natuur en landbouw
We hebben ons in 2017 ingespannen ons om de balans tussen economie, landbouw, natuur en landschap te herstellen. We hebben in 2017 onder andere het onderzoek naar de tekorten op de geplande Europese en Friese natuuropgave opgeleverd (BMC-onderzoek). In 2017 hebben we meer EHS-hectares kunnen verwerven dan oorspronkelijk begroot, maar de inrichting bleef iets achter. In 2017 hebben Provinciale Staten de Beleidsbrief Duurzame Landbouw vastgesteld. Een meer specifiek uitvoeringsprogramma volgt in 2018. De verwachte hoeveelheid hectares voor kavelruil bleef wat achter bij de verwachting, wat vooral veroorzaakt werd door onzekerheid over derogatie en de fosfaatdiscussie.

Infrastructuur
Het jaar 2017 was belangrijk voor de grote infrastructurele projecten. De planning was erop gericht om de projecten open te stellen én zoveel mogelijk af te ronden voor LF2018 begon. Dit is grotendeels gelukt. Het Drachtsterweg aquaduct is volgens de nieuwe planning in  augustus 2017 in gebruik genomen. In december ging het volledig vernieuwde stationsgebied van Leeuwarden open. Op 19 december kon het verkeer over de nieuwe N31 inclusief het aquaduct en de nieuwe centrale aansluiting in Harlingen. In oktober is het nieuwe knooppunt Joure gefaseerd in gebruik genomen. De files voor de rotonde zijn hiermee verleden tijd. De nieuwe aansluiting ter plekke van het oude verkeersplein is vertraagd. Het afdekken met folie van het talud vraagt meer tijd en werk dan voorzien. Het aantal verkeersslachtoffers wil nog niet dalen, terwijl de infrastructuur grotendeels op orde is. De oorzaken hiervoor zijn te vinden in de leeftijdsopbouw van de verkeersdeelnemers en b.v. het gebruik van de mobiele telefoon in het verkeer. Om alle provinciale oeverconstructies op onderhoudsniveau 7 te krijgen is meer budget benodigd dan nu beschikbaar is. Bij de actualisatie van de onderhoudsbeleidskaders in 2018/2019 wordt de strategie om op de lange termijn invulling te geven aan het gewenste onderhoudsniveau, opgenomen. Het merendeel van de kleinere infrastructurele projecten is klaar binnen de gestelde termijn, uitgezonderd enkele projecten uit het RYP waarvoor de aankoop van grond nodig is.

Fiets- en wandelpaden
Fryslân is een watersportprovincie. Maar de provincie zet ook in op fietsen en wandelen: voor de recreant en toerist, voor de woon-werkforens en voor de fietssporter en wandelaar. Een goed netwerk van fiets- en wandelpaden is daarvoor belangrijk. Met het actieplan Fiets hebben we een flinke kwaliteitsslag gemaakt in het netwerk van paden en fietsknooppunten.

Water
In 2017 is op verschillende vlakken vooruitgang geboekt. De risico’s op wateroverlast zijn kleiner geworden door de uitbreiding van de waterbergingscapaciteit, met name in de Friese Boezem. Ook zijn maatregelen uitgevoerd voor het Uitvoeringsprogramma Veenweidevisie 2018-2019. Daarnaast is een traject ingezet waarbij gekeken wordt naar de aanpak van de veenweideproblematiek na 2019. We onderzoeken wat de gevolgen zijn van klimaatverandering, daling van het veenweidegebied en de zeespiegelstijging op het Friese grondwatersysteem. Met betrekking tot de Kaderrichtlijn Water (KRW) zijn eveneens in 2017 veel maatregelen uitgevoerd zoals beekherstelprojecten, het realiseren van vispassages en het aanleggen van natuurvriendelijke oevers. Het herstel van de Regionale Waterkeringen (boezemkaden) verloopt minder snel dan gepland.

Breedband
De tenderprocedure voor het verstrekken van de achtergestelde lening startte op 3 mei 2017. Kabelnoord kwam hierbij als winnende inschrijver naar voren. Op 3 oktober 2017 is hierop een verleningsbesluit genomen. De provincie werkt aan een financieringsovereenkomst met Kabelnoord. Voor de totale financiering is ongeveer € 60 miljoen aan aanvullende financiering nodig van banken. Op 3 april 2018 moet de leningsovereenkomst zijn afgesloten. Daarna kan Kabelnoord starten met de aanleg van het netwerk.

6. Voor een modern provinciaal bestuur

Beperken regeldruk
2017 is eerste volledige jaar voor het Klanten Contact Centrum. Door de klanten is het centrum gewaardeerd met een 7,2. Gewerkt wordt aan verdere uitbreiding van de dienstverlening. Een startnotitie “Minder beleid en regels” is in voorbereiding.

Van onderop
Als eerste Nederlandse provincie stelden Provinciale Staten in 2017 beleid vast op het “Rjocht om út te daagjen”. Tot een nieuw succes kwam het in 2017 nog niet.

Onze organisatie
Als een organisatie van de toekomst werken we opgaven gestuurd en zijn we flexibeler door te werken met pools. In 2017 heeft de organisatieontwikkeling vorm gekregen. Medewerkers werken vanuit pools of vanuit een ‘continu proces’ aan opdrachten en opgaven. Ook is begonnen de ambtelijke organisatie en de inhuur te laten krimpen. In 2017 hebben we de kosten van de externe inhuur omlaag gebracht van € 20,0 miljoen bij de 2e bestuursrapportage naar € 18,0 miljoen.

Hoe is het in 2017 financieel gegaan?

Baten
Als provincie ontvangen wij geld van het Rijk en hebben we eigen inkomsten. Van het Rijk krijgen we een algemene uitkering uit het Provinciefonds en verschillende decentralisatieuitkeringen (bijvoorbeeld voor RSP-projecten RSP Regionaal Economisch Pakket en Waddenfonds). Daarnaast ontvangen bij bijdragen via het SNN voor mobiliteitsprojecten verkeer en vervoer. Eigen inkomsten zijn bijvoorbeeld de opcenten motorrijtuigenbelasting.

  • Inkomsten
  • Provinciale heffingen
  • Algemene uitkering (Provinciefonds)
  • Dividenden
  • Verkeer en Vervoer
  • Overige algemene dekkingsmiddelen
  • Overige baten
  • Totaal
  • Bedr. X € 1.000
  • 53.971
  • 290.077
  • 15.787
  • 189.588
  • 30.933
  • 37.629
  • 617.985

Lasten
Als provincie geven wij middelen uit voor de uitvoering van veel verschillende taken en activiteiten. Voor een deel zijn dat wettelijke taken, zoals bijvoorbeeld op het gebied van Verkeer en Vervoer, Milieu, Natuur en de Friese taal. Wij investeren daarnaast ook in ‘autonome’ taken, zoals bijvoorbeeld Economie, Onderwijs en Sport. Wij hebben dit in de provinciale begroting verdeeld in onderstaande programma’s.

  • Uitgaven
  • Bestuur en veiligheid
  • Verkeer en vervoer
  • Wetter
  • Milieu
  • Landelijk gebied
  • Econ., toer. en recreatie
  • Sociaal beleid en zorg
  • Kultuer, taal en ûnderwiis
  • Ruimte en wonen
  • Bedrijfsvoering
  • Algemene dekkingsmiddelen
  • Totaal
  • Bedr. X € 1.000
  • 6.969
  • 259.780
  • 3.195
  • 9.604
  • 77.849
  • 68.218
  • 5.618
  • 40.219
  • 6.600
  • 76.562
  • 2.653
  • 557.267

Het verschil tussen baten en lasten wordt gedekt door de mutaties in de reserves. Het resterend saldo betreft het rekeningresultaat (lichten we hieronder toe in het jaarrekeningresultaat).

Jaarrekeningresultaat
We hebben in 2017 een positief resultaat gerealiseerd van € 37,2 mln.
Ten opzichte van het al verwachte begrotingssaldo 2017 is het uiteindelijke rekeningsaldo nog € 13,9 mln. hoger uitgevallen. Het gaat hierbij om vrijval van (eindige) tijdelijke budgetten van € 2,0 mln. Hoger rendement (boekwinst) obligatieportefeuille € 5,9 mln., hogere opbrengst opcenten motorrijtuigenbelasting € 0,6 mln. En verder eenmalige meevallers binnen begrotingsprogramma’s van € 5,4 mln. (o.a. vrijval crediteuren, afwikkeling debiteuren, vrijval verplichtingen en wachtgeld voormalig personeel). Hiernaast zijn er naast de tegenvaller op het provinciefonds (lagere uitkering provinciefonds 2016) nog enige relatief kleine en mee- en tegenvallers. Het resultaat is op de balans (zie hierna) verantwoord als nog te bestemmen resultaat en wordt toegevoegd aan de vrij aanwendbare reserve (VAR). Het besteedbaar deel van de VAR bedraagt daarmee aan het einde van de coalitieperiode (2019) € 139,5 mln.

Balans
In de balans staan de provinciale bezittingen (activa) en het vermogen (passiva).

  • Activa
  • Bijdragen aan activa derden
  • Vaste activa (vnl. geactiveerde investeringen en bedrijfsgebouwen)
  • Financiële vaste activa (vnl. belegd Nuon-vermogen)
  • Voorraden (vnl. grond)
  • Kortlopende vorderingen
  • Liquide middelen
  • Overlopende activa
  • Totaal
  • Passiva
  • Reserves
  • Nog te bestemmen jaarrekeningresultaat 2017
  • Voorzieningen
  • Overlopende passiva (vnl. voorsch. van overheden)
  • Kortlopende schulden
  • Vaste schuld
  • Totaal
  • Stand op 31-12-2017
  • 25.062
  • 312.007
  • 761.224
  • 939
  • 231.391
  • 3.044
  • 19.422
  • 1.353.089
  • Stand op 31-12-2017
  • 1.123.537
  • 37.180
  • 16.594
  • 98.042
  • 77.584
  • 152
  • 1.353.089

De samenstelling van het vermogen (de passiva) geeft aan hoe de provinciale bezittingen (activa) zijn gefinancierd. Te zien is dat deze bezittingen voornamelijk zijn gefinancierd door de reserves, het zogenoemde eigen vermogen.

Print deze pagina