6.2 Grondaankopen per beleidsprogramma

Jaarstukken

Binnen de provincie Fryslân zijn diverse programma’s in ontwikkeling waarbij het noodzakelijk is dat de provincie een grondpositie heeft of verkrijgt.
Voor de begroting van de benodigde grond aan- en verkopen voor de verschillende programma’s is gebruik gemaakt van een meerjarenperspectief. Als input voor dit meerjarenperspectief gelden de aankoopstrategieplannen, gronddatabases en grexen die voor ieder project aanwezig zijn. Omdat voor programma 10 geen meerjarenperspectief is opgesteld vanwege het incidentele karakter, is voor dit programma gebruik gemaakt van de transactiegegevens uit het afgelopen jaar.

Programma 2 – Verkeer en vervoer
Het doel van programma 2 is de ontwikkeling van een achttal infrastructurele projecten binnen de provincie Fryslân. In feite hebben die projecten telkens dezelfde doelstelling, namelijk de realisatie van het betreffende infrastructuurproject. Naast de aanleg van infrastructuur wenst de provincie bij de grootschalige c.q. ingrijpende projecten het omliggende gebied een impuls te geven in de vorm van gebiedsontwikkeling en wil de provincie ervoor zorgdragen dat de omliggende gronden goed verkaveld zijn en gebouwen ontsloten. Mede om die reden wordt vaak meer grond aangekocht dan direct voor het betreffende infrastructuurproject nodig is. Deze gronden en opstallen worden later weer ingezet als ruilmiddel voor gebiedsmaatregelen of openbaar verkocht. Bij ieder project hoort een individueel financieel kader.

Van de onderstaande projecten is een samenvatting opgenomen met de stand van zaken per 1 januari 2018.

  • De Centrale A
  • Haak om Leeuwarden
  • N381
  • Harlingen (N31)
  • Knooppunt Joure
  • N357 Hallum-Holwerd (fase 3)
  • N358 Uterwei
  • N369 De Koaten

De Centrale As
Bij het project de Centrale As ligt nog een substantiële opgave voor aan te kopen gronden voor met name de tweede fase gebiedsmaatregelen. Deze gronden zullen veelal via vrijwillige kavelruil worden aangekocht, dan wel via separate grondverwerving. Voor het project (aanleg weg en gebiedsontwikkeling 1e en 2e fase) wordt in totaal circa 1.253 ha aangekocht tegen een aankoopprijs van € 74 miljoen. Van de benodigde gronden is inmiddels 1.165 ha verworven voor een prijs van € 70 miljoen. De uitstaande aankoopopgave heeft een omvang van 89 ha en wordt verwacht in 2019 gerealiseerd te zijn. De resterende opgave betreft hoofdzakelijk gebiedsmaatregelen welke op vrijwillige basis verworven dienen te worden. In een aantal gevallen zal het heroverwegen van de (aankoop)opgaven daarom mogelijk noodzakelijk zijn. De verkoopopgave heeft een omvang van 763 ha en kent een waarde van € 28 miljoen. Hiervan is inmiddels 448 ha verkocht voor een prijs van € 16 miljoen. De uitstaande verkoopopgave is nog 315 ha groot. Verwacht wordt dat in 2019 de helft van deze restgronden verkocht is.

Haak om Leeuwarden
Voor het project De Haak om Leeuwarden is in totaal circa 465 ha grond aangekocht. Alle benodigde gronden voor de Haak zijn inmiddels verworven of in handen van andere overheden. In totaal is € 25 miljoen geïnvesteerd in de aankoop van gronden. De verkoopopgave is 331 ha groot. Hiervan is inmiddels 254 ha verkocht tegen een prijs van € 11 miljoen. De resterende circa 78 ha verwachten we in 2018 en 2019 te verkopen.

N381
Voor de aanleg van de N381 is ongeveer 398 ha grond aangekocht (inclusief de benodigde hectares voor de verdubbeling van het tracé). Momenteel is al circa 393 ha in eigendom van de provincie, verworven voor een bedrag van circa € 26 miljoen. Voor aankoop van de resterende 5 hectare zijn al onvoorwaardelijke afspraken met de betreffende eigenaren vastgelegd. Tijdens en na de realisatie van het project kan de restgrond worden verkocht. Het gaat hierbij vooralsnog om 199 ha met een verwachte verkoopwaarde van € 9 miljoen. Momenteel is al circa 174 hectare verkocht tegen een prijs van circa € 8 miljoen. Aangezien de verdubbeling van het tracé nog in uitvoering is, wordt verwacht dat de vastgoed gerelateerde zaken van het project niet eerder dan in 2019 afgerond zullen zijn.

Harlingen (N31)
Voor de verbetering van het tracé is in totaal circa 32 ha aan oppervlakte nodig, inclusief de gronden van provincie, rijk en gemeente. Momenteel is van het project reeds 28 ha in eigendom bij de provincie. De uitstaande aankoopopgave betreft nog een opgave van 4 ha verwerving van overheden. De geprognosticeerde aankoopprijs voor de uitstaande aankopen bedraagt € 0,70 miljoen.

Knooppunt Joure
Voor het project Knooppunt Joure wordt circa 100 ha aangekocht met een investering van circa € 6,4 miljoen. Momenteel is al circa 92 ha verworven met een investering van ongeveer € 6 miljoen. Over de resterende 9 ha worden nog afspraken gemaakt met de betrokken overheden. De gronden voor de realisatie van het tracé zijn inmiddels allemaal aangekocht, dit heeft op vrijwillige basis plaatsgevonden.

N357 Hallum-Holwerd (fase 3)
Het project N357 is gestart in 2014. Voor de realisatie van dit project dient ca. 12 ha te worden verworven voor een prijs van € 1 miljoen. De laatste aankopen voor dit project zijn nu in afhandeling, met alle eigenaren is momenteel een akkoord bereikt. Verwacht wordt dat de grondverwervingen voor dit project in het eerste half jaar van 2018 kunnen worden afgerond, waarbij het instrument onteigening uiteindelijk niet ingezet hoeft te worden.

N358 Uterwei
Dit wegenproject is eveneens gestart in 2014. In 2015 is een landbouwbedrijf aangekocht zowel in het belang van de wegreconstructie als ook voor de gebiedsontwikkeling Achtkarspelen-zuid. Van de projectopgave te verwerven gronden van totaal 41 ha is circa 3,6 ha benodigd voor het infrastructurele tracé en wordt 37 ha als restgrond aangekocht, welke ingezet kan worden voor het project en de EHS doelen. Begroot is dat de restgronden tegen een prijs van € 1,72 miljoen weer kunnen worden verkocht. Verwacht wordt dat de kavelruil in het kader van dit project in 2018 gerealiseerd zal zijn.

N369 De Koaten
Voor de herinrichting van deze weg is een relatief kleine oppervlakte grond van een beperkt aantal grondeigenaren nodig. In totaal is de aankoopopgave kleiner dan 1 ha. Eind 2017 is het laatste verwervingsdossier van dit project afgerond, waarmee alle benodigde grond relatief voorspoedig beschikbaar is gekomen is voor de uitvoering van het project. Naar verwachting zullen de laatste vastgoed gerelateerde werkzaamheden voor het project in 2018 afgerond zijn.

Programma 5 – Landelijk Gebied
In het kader van programma 5 is in 2015 een portefeuillestrategie Landelijk gebied opgesteld welke uitgaat van een realisatie van natuurgebieden met prioriteit 1, 2 en 3, zijnde:

  • de Europese verplichtingen (PAS, KRW, N2000);
  • prioritaire provinciale opgave (De Mieden, Beekdal-Linde, Koningsdiep)

Natuurgebieden met prioriteit 4 (overige provinciale ambitie) kunnen niet worden gerealiseerd gelet op de financiële middelen binnen het programma. De aangekochte percelen buiten de EHS worden ingezet als ruilgrond. Wanneer blijkt dat ruilgrond niet meer inzetbaar is voor provinciale doelen zal het worden verkocht.
In 2017 is ingezet op aankoop van 80 ha gronden (prioriteit 1-3) en verkoop van 180 ha agrarische grond buiten de EHS te verkopen vanuit programma 5. In werkelijkheid is er 47 ha EHS grond aangekocht. Daarnaast is er via de SKNL-regeling 87 ha aan de natuur toegevoegd, waardoor de totale opgave is afgenomen met 134 ha.

Overzicht: Investeringskrediet Grond (IKG)

Programma 6 – Economie, toerisme en recreatie
Waddenglas
De provincie neemt alleen financieel deel in dit project en heeft geen grondposities.

Programma 8 – Terpenproject
Het terpenproject is een gezamenlijk project van provincie en rijk. Beoogd wordt om prioritaire terpgronden veilig te stellen door middel van aankopen/ en of beperkingen in gebruik. Inmiddels zijn drie terpen aangekocht  met een oppervlak van 8 hectare. Deze opgave wordt met name meegenomen in de wettelijke ruilverkaveling Harlingen-Franekeradeel.

Programma 10 – Overig vastgoedbezit

Naast eigendommen voor de uitvoering van de beleidsprogramma’s is er sprake van regulier eigendom, dat actief door de Afdeling Vastgoed wordt beheerd. Het gaat bijvoorbeeld om:

  • brug- en sluiswachterswoningen;
  • huisvesting (steunpunten) voor weg- en waterbeheer door de hele provincie;
  • provinciale wegen en provinciaal water inclusief de Friese meren, met  het verhuren of in gebruik geven  van oeverstroken, woonbootligplaatsen, steigers en het verlenen van visrechten en jachtrechten;
  • een aantal busstations;
  • gronddepots.

Daarnaast vallen onder dit programma de restpercelen die verkocht kunnen worden, omdat ze niet meer benodigd zijn voor het provinciale doel en die ook het onderhoud en de veiligheid van provinciale eigendommen niet in de weg staan

In 2014 is het uitvoeringskader grondprijzen vastgesteld, zodat in de provincie een uniforme prijsstelling voor het gebruik van provinciale eigendommen kan worden gehanteerd. Het uitvoeringskader wordt in 2018 geëvalueerd.

Het project onrechtmatig gebruik is vanaf half 2016 operationeel en er zijn in 2017 goede stappen gemaakt. Het gaat hierbij veelal om  situaties waarbij wel gebruik wordt gemaakt van provinciaal eigendom, maar waarvoor geen contract is afgesloten en geen vergoeding wordt betaald. Met de gebruiker worden afspraken gemaakt en vastgelegd in een contract. Duidelijk is geworden dat hoewel het vaak gaat om het gebruik van kleine stukken eigendom, de gebruikers ervan het vaak al vele jaren gebruiken en behoefte hebben aan persoonlijk contact waardoor het sluiten van contracten relatief veel tijd / inzet vergt.

In de zomer van 2017 is een aanbesteding geweest met als doel het revitaliseren van het busstation Dokkum. Het pand is een aantal jaar geleden in eigendom gekomen van de provincie maar voldoet niet aan de huidige wensen en eisen. Het doel van de revitalisering is om het pand te moderniseren en een goed binnenklimaat te realiseren.. Hierbij is veel aandacht voor duurzaamheid en isolatie. Het gebouw wordt een  zgn ‘nul op de meter’ gebouw. Dat wil zeggen het volledige gebouw gebonden energieverbruik (verlichting, verwarmings- en ventilatiesysteem) van het busstation Dokkum wordt gecompenseerd door de duurzaam opgewekte energie van de zonnepanelen op het dak en daarmee kan het gebouw voortaan ook zonder gasaansluiting.

In  2017 zijn er tevens 5 opstallen en een voormalig steunpunt verkocht.
De overige opstallen worden nog aangehouden in verband met projectdoelstellingen. Bij beëindiging van deze projecten kan definitief bepaald worden welke woningen eveneens verkocht kunnen worden.

Print deze pagina