2. Infrastructurele projecten

2017 is een belangrijk jaar voor de grote infrastructurele projecten. De planning is dat de nieuwe wegen en knooppunten open zijn voordat LF2018 begint. Dit vraagt inzet en scherpte en staat deels onder druk. Bij de beschrijving in de projecten wordt daar waar dit speelt hierop gewezen.

Over het algemeen verloopt de uitvoering voorspoedig. Wel vraagt een aantal deelprojecten veel aandacht. Daarbij merken we een toenemende mate van claimen van meer­werk. Daarnaast hebben we het beeld dat aannemers moeite hebben de gevraagde kwaliteit te leveren. Dit kan ertoe leiden dat de provincie aannemers, die te veel risico’s nemen in hun uitvoeringswijze, in gebreke moet stellen. Daarmee dwingen wij af dat wij de gevraagde kwaliteit borgen en het bouwproces, binnen de afgesproken kaders van veiligheid en hinder voor de omgeving en weggebruiker, wordt doorlopen. Dit alles legt een groot beslag op de projectorganisaties en kan op termijn leiden tot meerdere juridische procedures. Als het zo ver komt, kan dat ook gevolgen hebben voor tijd en geld. Binnen de marges van de PS-besluiten proberen wij dit te voorkomen.

Bij de infrastructurele projecten werken wij intensief samen met het coördinatiepunt Social Return en de scholen voor middelbaar en hoger onderwijs via het coördinatiepunt FIKS. Door deze samenwerking dragen wij bij aan de sociale doelen en een verbetering van de aansluiting tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid. Deze samenwerking is in 2016 uitgebouwd en heeft eind 2016 tot een provincie brede instemming van de Friese eis voor Social Return geleid. Daarmee functioneren de coördinatiepunten in 2017 zelfvoorzienend.

Bij elk project staat een korte financiële toelichting. De specificatie staat in bijlage IV “Onderhanden investeringen”. Deze specificatie kan afwijken van de in deze paragraaf genoemde bedragen. Dit komt door het doorrekenen naar einde werk, waarbij we rekening houden met prijspeilontwikkelingen.

Algemene projectrisico’s

Nu diverse projecten zijn opengesteld voor het verkeer en de andere projecten volop in uitvoering zijn, constateren we dat het risicoprofiel van de uitvoeringsprojecten kleiner wordt. We weten inmiddels steeds meer. Wel doen zich op de projecten projectspecifieke risico’s voor. Deze worden bij de afzonderlijke projecten benoemd. Programmabreed blijven de volgende algemene projectrisico’s gelden:

  • Faillissementen aannemers – Als een bouwproces loopt en de aannemer gaat failliet, ontstaat een financieel risico omdat een andere aannemer het werk moeten overnemen. Hier zijn altijd meerkosten aan verbonden. In de aanbesteding is hier waar mogelijk rekening mee gehouden via een solvabiliteitstoets en een bankgarantie. Nu de bedrijven herstellen van de crisis kan dit risico zich nog steeds voordoen. Om dit risico te beheersen wordt waar mogelijk enige ruimte gereserveerd in de post onvoorzien. Ook wordt met aannemers bekeken in hoeverre het mogelijk is om binnen de contractvoorwaarden de betalingsregeling zo in te richten dat een aannemer zo weinig mogelijk vooraf hoeft te financieren.
  • Prijsontwikkeling – met prijsontwikkeling is in de budgetten van de projecten rekening gehouden. Vooral in de rijksprojecten wordt de prijscompensatie geregeld via de toegekende IBOI. Deze kan lager liggen dan de werkelijke prijsontwikkeling. In 2016 was de IBOI 0,2% en is ook toegekend.
  • Calamiteiten en kwaliteitsproblemen in het bouwproces – Tijdens de bouw van grote projecten kunnen zich altijd calamiteiten en discussies over de gevraagde kwaliteit voordoen. In principe ligt de verantwoordelijkheid hiervoor bij de aannemer, maar het vraagt in de praktijk altijd een inspanning van ons als opdrachtgever en heeft gevolgen voor tijd en geld. In tijd, doordat projecten hierdoor vertragen. In geld, doordat projectorganisaties langer operationeel blijven en de juridische kosten die gemoeid zijn met de verantwoor­delijkheidsvraag. Door toezicht en controle op de werkplannen en de werkzaamheden, zowel op het terrein van de techniek en de veiligheid, beperken wij het risico.
  • Inleen – De grote projecten zijn qua formatie voor ruim 70% afhankelijk van het inlenen van personeel. De provincie is daardoor deels ook kwalitatief afhankelijk van bij deze mensen aanwezige kennis bij de afronding van projecten en eventuele rechtszaken daarna. Omdat voor ingeleend personeel het werk naar “het einde” loopt, is de noodzaak bij hen om op zoek te gaan naar nieuwe klussen. Dit leidt tot leegloop voordat het project is afgelopen. Dit wordt versterkt door de wens om de inhuur terug te dringen. Tegelijk maakt de nieuwe wetgeving met betrekking tot flexwerk dat de provincie lastig nieuwe afspraken kan maken met deze mensen. Bekeken wordt hoe de cruciale continuïteit in projecten gewaarborgd kan worden gedurende langere tijd, zodat bij claims of garantieaangelegenheden de kennis geborgd is.
  • Buitenlandse werknemers en de wet aanpak schijnconstructies – Vanaf 2015 is het probleem over de wijze waarop buitenlandse werknemers worden betaald zeer actueel geworden in de Friese projecten. Daarnaast is op 15 juli 2015 de Wet Aanpak Schijn­constructies (WAS) van kracht geworden. In deze wet is ook de ketenaansprakelijkheid geregeld en kunnen opdrachtgevers aan­sprakelijk worden gesteld voor nabetaling van niet nagekomen cao-verplichtingen. De reikwijdte van deze wet is nog onduidelijk en is het daarmee een financieel en inhoudelijk risico voor de provincie als opdrachtgever. Diverse acties zijn ingezet om een eerlijke beloning van buitenlandse werknemers te bevorderen. Ook landelijk wordt gewerkt aan structurele oplossingen hiervoor. Provinciale Staten is hierover met verschillende brieven geïnformeerd.
  • Meerwerkclaims – Sinds 2015 is een toename te merken van claims op meerwerk van aannemers in aantal en omvang. Een aanvullend risico is dat de afhandeling van deze claims doorloopt na afronding van het werk of dat claims pas na afronding worden ingediend. Op dat moment is de betreffende projectorganisatie in afbouw of niet meer operationeel. Hierdoor kan de kennis om de claims adequaat af te handelen verdwijnen en verhogen de juridische kosten om adequaat verweer te voeren. Om dit risico te beperken proberen wij met aannemers om de claims voor de afrekening af te wikkelen. In de praktijk blijkt dit geen garantie te bieden. Daarom besteden wij veel aandacht aan de juridische opbouw van de bouwdossiers. Bij mogelijke claims wordt een specifiek claimdossier opgebouwd. Daarnaast zorgen wij voor waarborging van kennis op langere termijn binnen de provinciale projectorganisatie.

Taakstelling

In 2015 is een eerste set aan meevallers gerapporteerd en via de berap in de begroting verwerkt. Indien er meer meevallers binnen de grote infraprojecten ontstaan, dan worden deze eerst gebruikt om de taakstelling op het complete programma 2 te dekken. Overigens wordt de kans op meevallers binnen de grote infraprojecten wel kleiner, omdat veel contracten zijn gegund en in een vergevorderd stadium van uitvoering zijn. Als er ruimte ontstaat is deze ook dikwijls benodigd voor neveneffecten van het project. Hierbij valt te denken aan ‘motie vreemd aan de orde van de dag over geluid langs de N381 en De Centrale As’. Meevallers kunnen nog wel ontstaan, omdat de risicoreservering binnen de projecten minder nodig is.

Specifieke risico’s

Als er bij de projecten nog specifieke risico’s spelen, staan deze vermeld onder het kopje ‘Hoe hebben de risico’s zich ontwikkeld en zijn er nieuwe risico’s bijgekomen?’ bij de afzonderlijke projecten.

1     Bereikbaarheidsprogramma Leeuwarden VrijBaan (programma 2)

Het bereikbaarheidsprogramma Leeuwarden Vrij-Baan is een programma aan infrastructurele werken waar Rijk, provincie en gemeente Leeuwarden samen aan werken. Het betreft meerdere projecten, mogelijk gecombineerd met gebiedsontwikkeling Nieuw Stroomland. De belangrijkste voor de provincie zijn:
a. N31 Haak om Leeuwarden en Westelijke invalsweg
b. Drachtsterweg en omgeving
c. Stationsomgeving (busstation)

1a   N31 Haak om Leeuwarden en Westelijke invalsweg

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van het gewenste resultaat? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten te realiseren?

Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
Er is een kans op overschrijding
Er is een overschrijding
  Beleid Legenda Tijd Legenda Geld Legenda
1a. N31 Haak om Leeuwarden

Welke besluiten hebben Provinciale Staten in 2017 genomen?
Er zijn geen besluiten genomen door Provinciale Staten.

Wat heeft het gekost?
Project ligt financieel op koers met een projectbudget van € 237 mln. Het project heeft het reguliere percentage onvoorzien om eventuele tegenvallers op te vangen. Tot op dit moment is circa € 171,1 mln. uitgegeven.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?
De resterende werkzaamheden uit het Tracébesluit van de N31 Haak om Leeuwarden worden nog steeds uitgevoerd. Mede in samenwerking met de gemeente Menameradiel voeren we een aantal gebiedsontwikkelingsprojecten uit. Het project Deinum- Boksum nadert zijn voltooiing en voor de overige projecten wordt de planfase afgerond en de contractvorming gestart. Voor de projecten Sloop Zwettebrug en realisatie Fietsbrug Van Harinxmakanaal zijn contracten gegund en start de (voorbereiding van) de realisatie. De realisatie van deze twee projecten worden aan de scope van het project toegevoegd.
De overdracht tussen verschillende overheden onderling is nagenoeg afgerond.

Hoe hebben de genoemde risico’s zich ontwikkeld en zijn er nieuwe risico’s bijgekomen?
De aanpak van de zoute kwelproblematiek wordt via een separate projectmatige aanpak in samenwerking met de belangrijkste stakeholders georganiseerd.
De (gerechtelijke) afhandeling van de planschadeverzoeken loopt nog. Rijkswaterstaat handelt primair deze procedure af, maar wij zijn deels risicodragend. Afronding wordt verwacht in 2017.

1b   Drachtsterweg en omgeving

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van het gewenste resultaat? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten te realiseren?

Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
Er is een kans op overschrijding
Er is een overschrijding
  Beleid Legenda Tijd Legenda Geld Legenda
1b. Drachtsterweg en omgeving

Welke besluiten hebben Provinciale Staten in 2017 genomen?
Er zijn geen besluiten genomen door Provinciale Staten.

Wat heeft het gekost?
Project ligt financieel op koers met een projectbudget van € 86,5 mln. Het project heeft het reguliere percentage onvoorzien om eventuele tegenvallers op te vangen. Tot op dit moment is circa € 63,8 mln. uitgegeven.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?
Het project Drachtsterweg is volop in uitvoering en ligt nog steeds op koers voor ingebruikname voor het autoverkeer in augustus 2017. Er moeten nog veel werkzaamheden worden verricht en de planning staat onder druk, maar de vorderingen zijn duidelijk zichtbaar. Er is blijvend aandacht voor draagvlak en begrip vanuit de projectomgeving.

Hoe hebben de risico’s zich ontwikkeld?
Het project komt langzamerhand in de fase waarbij de grootste constructieve risico’s achter de rug zijn. Uiteraard blijft het project volop in uitvoering, in en bebouwde omgeving. Blijven wordt daarom ingezet op adequaat risicomanagement.

1c   Stationsomgeving (inclusief busstation)

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van het gewenste resultaat? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten te realiseren?

Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
Er is een kans op overschrijding
Er is een overschrijding
  Beleid Legenda Tijd Legenda Geld Legenda
1c. Stationsomgeving (busstation)

Welke besluiten hebben Provinciale Staten in 2017 genomen?
In 2017 zijn geen besluiten door Provinciale Staten over de Stationsomgeving Leeuwarden genomen.

Wat heeft het gekost?
Voor het inrichtingsvoorstel van het stationsgebied is een investeringsraming gemaakt van € 20 mln., met een provinciale bijdrage van € 7,5 mln. Door het vervallen van de subsidie, komt de totale bijdrage ook daadwerkelijk op 7,5 mln. Gemeente, Rijk en Europese Unie betalen het overige deel. Het project heeft het reguliere percentage onvoorzien om eventuele tegenvallers op te vangen. Tot op dit moment is circa € 2.2 mln. uitgegeven.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?
Het nieuwe busstation is volgens planning in gebruik genomen en functioneert volop. Er wordt nog druk gewerkt aan de verder aankleding van het busstation, realisatie ondergrondse fietsenstalling en de verdere herinrichting van de openbare ruimte in het stationsgebied. De planning van afronding werkzaamheden in augustus 2017 staat onder druk. De mogelijke vertraging die ontstaat is met name gericht op de werkzaamheden aan de fietsenstalling. Gemeente Leeuwarden is (als primair opdrachtgever) in overleg met aannemer.

Hoe hebben de risico’s zich ontwikkeld?
Het tijdsaspect van de planning blijft een risico. De aannemer is inzichtelijk aan het maken welke consequenties optreden bij uitloop van de werkzaamheden. Het project is als entree één van de belangrijkste faciliterende projecten voor de Culturele Hoofdstad 2018. Alle events worden bereikbaar gemaakt vanuit het station Leeuwarden.

2     N31 Traverse Harlingen (programma 2)

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van het gewenste resultaat? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten te realiseren?

Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
Er is een kans op overschrijding
Er is een overschrijding
  Beleid Legenda Tijd Legenda Geld Legenda
2. N31 Traverse Harlingen

Welke besluiten hebben Provinciale Staten in 2017 genomen?
Het project Harlingen is volop in uitvoering. Er zijn geen besluiten genomen door PS.

Wat heeft het gekost?
Het project ligt financieel op koers met een projectbudget van €150 miljoen, met een ruime marge onvoorzien. Tot op dit moment is circa €74 miljoen uitgegeven. De post onvoorzien is €13 miljoen groot en het risicoprofiel neemt steeds verder af.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?
De aannemer werkt volop aan de bouw en ‘elke week ziet het er in Harlingen anders uit’. De aannemer ligt op schema met de werkzaamheden. Eind maart is het aquaduct ingevaren en geplaatst. Eind oktober gaat het verkeer over van het bestaande tracé op het nieuwe tracé. Dan wordt de bestaand talud weggehaald en wordt de barrière tussen de stadshelften opgeruimd.  Eind van het jaar is de 2x2 uitvoering van de N31 gereed. De afrondende werkzaamheden lopen nog wel door in de eerste weken van 2018. Er is veel aandacht voor de (verkeers-)veiligheid in de omgeving en op het werk zelf.

In de realisatieovereenkomst zijn afspraken gemaakt over mogelijke gebiedsontwikkeling rondom het tracé van de N31. Gezien de voortgang van het werk en het teruglopende risicoprofiel is gewerkt aan een voorstel voor het mogelijk vrij laten vallen van middelen en investeringen ten behoeve van die gebiedsontwikkeling.

Hoe hebben de genoemde risico’s zich ontwikkeld en zijn er nieuwe risico’s bijgekomen?
Contractueel is de aannemer iets meer tijd gegeven om de complexe en technische bouw logistiek goed maar ook veilig uit te kunnen voeren. In de praktijk blijkt de aannemer hier goed mee uit de voeten te kunnen. Het tal uitdagingen van ondergronds en op de postzegel werken neemt af, maar het blijft een complex werk en niet risicovrij. Daarbij is te denken aan: meer lekwater uit de ondergrond dan gewenst, meer hinder voor de omgeving en ongevallen.

3     Verruiming Prinses Margrietkanaal (programma 2)

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van het gewenste resultaat? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten te realiseren?

Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
Er is een kans op overschrijding
Er is een overschrijding
  Beleid Legenda Tijd Legenda Geld Legenda
3. Verruiming Prinses Margrietkanaal

Aan de verruiming van de vaarweg liggen de volgende besluiten van provinciale staten ten grondslag:

  • In 1997 is het Plan van Aanpak Investeringen Fries-Groningse kanalen vastgesteld.
  • In februari 2012 is de overeenkomst vastgesteld met het rijk over overdracht Prinses Margrietkanaal en afkoop Van Harinxmakanaal.
  • In september 2012 is besluitvorming aan Provinciale Staten voorgelegd voor het uitvoeringskrediet voor de brug Burgum en de kanaalverlegging bij het aquaduct in de Centrale As.
  • In september 2013 is het milieueffectrapport (MER) voor Skûlenboarch Westkern beschikbaar gesteld voor openbare kennisgeving. Dit is onderdeel van het Provinciale inpassingplan voor het watergebonden bedrijventerrein aan de noordzijde van het Prinses Margrietkanaal. 

Welke besluiten hebben Provinciale Staten in 2017 genomen?
Provinciale Staten hebben in 2017 geen besluiten genomen.

Wat heeft het gekost?
Het project ligt financieel op koers.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?
Na de overeenkomst met het Rijk over overdracht van het kanaal in februari 2012 voeren wij als provincie voor het Rijk de bruggen uit. Dit doen we door het sterke regionale belang hiervan. De werkzaamheden voor de nieuwbouw van de brug Burgum en de bijbehorende bochtafsnijding liggen op schema. De brug is in het eerste deel van 2017 opgeleverd.

Uit de ruimtelijk-economische analyse van de Friese vaarwegen en natte bedrijventerreinen is naar voren gekomen dat een “fly-by” terminal langs het Prinses Margrietkanaal mogelijk kansrijk is. Het watergebonden bedrijventerrein Skûlenboarch- Westkern is een van de mogelijke locaties voor een dergelijke terminal. Vorenstaande zou er toe kunnen leiden dat het ontwerp-PIP en bijbehorend MER voor dit watergebonden bedrijventerrein weer in procedure wordt gebracht.
Van Rijkszijde was in 2016 aangegeven dat er voor de vervanging van de brug Skûlenboarch een financiële oplossing was en dat realisatie op korte termijn zou kunnen starten. Recentelijk is brug Skûlenboarch aangevaren. Hoewel de technische staat van deze brug een spoedige vervanging van de brug wenselijk maakt, is geconstateerd dat na reparatie van de schade, de brug voor een periode van circa 5 jaar weer mee kan. Er gelden dan wel gebruiksbeperkingen.
Deze aanpak van de brug Skûlenboarch heeft de prioritering op programmaniveau doen wijzigen. De middelen die dit jaar met de voorjaarnota van het kabinet beschikbaar komen voor het programma Hoofdvaarweg Lemmer – Delfzijl worden, rekening houdend met urgentie vanuit onderhoudstoestand en belang in het netwerk, besteed voor de realisatie van de Gerrit Krolbrug in Groningen en niet aan de brug Skûlenboarch.

Hoe hebben de genoemde risico’s zich ontwikkeld en zijn er nieuwe risico’s bijgekomen?
Bestuurlijk is enkele jaren geleden al vastgelegd dat uiterlijk in 2017 afspraken worden gemaakt over de termijn van uitvoering van de resterende drie Friese bruggen, zodat oplevering voor 2025 kan plaatsvinden. In het BO-Mirt 2016 is afgesproken dat in het BO-MIRT 2017 inhoudelijke afspraken over de aanpak van de resterende drie bruggen worden gemaakt. Het ministerie heeft recentelijk laten weten dat zij de afronding van het programma in uiterlijk 2025 niet haalbaar acht. Een verdere vertraging tot na 2030 is reëel. Voor beide provincies is dit niet acceptabel en bestuurlijk zal van de Minister worden verlangd dat zij de gemaakte afspraken nakomt. Gezien dit risico is tijd op oranje gezet.

4     N381, Drachten-Drentse grens (programma 2)

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van het gewenste resultaat? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten te realiseren?

Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
Er is een kans op overschrijding
Er is een overschrijding
  Beleid Legenda Tijd Legenda Geld Legenda
4. N381 Drachten-Drentse grens

Welke besluiten hebben Provinciale Staten in 2017 genomen?
Provinciale Staten hebben op 25 januari 2017 een ontwerp verklaring van geen bedenkingen afgegeven voor het afwijken van het provinciaal inpassingsplan (PIP) N381 Drachten – Drentse grens en de bestemmingsplannen Buitengebied 2016 en Donkerbroek-West van de gemeente Ooststellingwerf voor de verdubbeling N381 Donkerbroek – Oosterwolde.

Wat heeft het gekost?
Het project ligt financieel op koers. Het projectbudget van € 198,9 miljoen is toereikend en het project kent een gebruikelijk percentage onvoorzien om eventuele tegenvallers op te vangen. Tot en met maart 2017 is circa € 129,1 miljoen uitgegeven.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?
Bij één wegcontract is nog volop discussie over de kwaliteit van het werk en meerwerkclaims. Voor een groot aantal contracten is het werk al overgedragen naar de beherende partijen. Een aantal kleinere realisatiecontracten van de gebiedsontwikkeling is in een afrondende fase. De twee laatste realisatiecontracten van de gebiedsontwikkeling zijn in concept gereed en worden in het voorjaar van 2017 aanbesteed.

Daarnaast draagt de provincie in het kader van de gebiedsontwikkeling N381 bij aan twee gemeentelijke projecten, te weten Klein Groningen (gemeente Opsterland) en Masterplan Appelscha (gemeente Ooststellingwerf). Beide gemeenten zijn gestart en maken vorderingen, de vraag is echter of de maatregelen dit jaar in zijn geheel afgerond zijn en de bijdragen vanuit de provincie in zijn geheel zijn uitgekeerd. Dit is afgestemd met programma 5 van de provinciale begroting.

Verdubbeling N381 Donkerbroek - Oosterwolde
Alle onderzoeken voor de planologische procedure voor de verdubbeling N381 Donkerbroek – Oosterwolde zijn afgerond. De zienswijzentermijn op de ontwerp-omgevingsvergunning en ontwerp-watervergunning is op 20 maart 2017 afgelopen. De zienswijzen worden in het voorjaar van 2017 beantwoord door het bevoegd gezag. Er is inmiddels met vier van de acht particuliere grondeigenaren overeenstemming bereikt over de grondaankoop. 

Hoe hebben de genoemde risico’s zich ontwikkeld en zijn er nieuwe risico’s bijgekomen?

  • In het contract N381 Drachten – Nanningaweg blijkt de aannemer moeite te hebben om de gevraagde kwaliteit te leveren en wordt flink wat meerwerk geclaimd. Gesprekken hierover lopen op directieniveau. De weg is in gebruik genomen, zodat de gesprekken op directieniveau geen invloed hebben op het verkeer op de weg. Wel hebben deze gesprekken gevolgen voor de formele oplevering van het contract;
  • Aan de ruimtelijke procedures hangen risico’s. Belanghebbenden kunnen namelijk zienswijzen indienen en/of beroep instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van Staten doet uitspraak inzake de eventuele beroepen. Deze uitspraak kan leiden tot (deels) vernietiging van het besluit en vormt daarom een risico ten aanzien van het aspect tijd;
  • Een aantal nutsbedrijven blijft het oneens met de provinciale regeling ten aanzien van het verleggen van kabels en leidingen. Ook hier kunnen juridische procedures niet worden uitgesloten.

 

5     De Centrale As (programma 2) 

5a   De weg

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van het gewenste resultaat? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten te realiseren?

Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
Er is een kans op overschrijding
Er is een overschrijding
  Beleid Legenda Tijd Legenda Geld Legenda
5a. De Centrale As – aanleg weg

Welke besluiten hebben Provinciale Staten in 2017 genomen?
Er zijn geen besluiten genomen.

Wat heeft het gekost?
De realisatie van De Sintrale As ligt financieel op koers. Het percentage onvoorzien is gering.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?
De Sintrale As is in 2016 opengesteld. Medio 2017 willen we de financiële afwikkeling van de contracten afronden. Op dit moment zijn er met name rond het contract Midden 2 nog een aantal aspecten die daarvoor aandacht vragen. Het gaat dan om een aantal aanpassingen bij het aquaduct in Burgum en in het noordelijkste deel van De Sintrale As. Hierbij zijn door de desbetreffende aannemers voorstellen gedaan voor verbeteringen die dit kwartaal zijn getoetst en in de komende maanden worden uitgevoerd.

Hoe hebben de risico’s zich ontwikkeld?
Rond het aquaduct hebben zich een aantal risico’s voorgedaan die maken dat daar nu een tijdelijk 70 kilometer regime is op De Sintrale As ter hoogte van het aquaduct. In combinatie met een aantal fysieke maatregelen is hiermee een veilige situatie geborgd voor zowel de omgeving als de weggebruiker. De verwachting is dat eind april een situatie is bereikt waarbij het tijdelijk snelheidsregime verwijderd kan worden. Dezelfde situatie doet zich voor in het noordelijk deel van De Sintrale As, waar eveneens vanuit veiligheidsoverwegingen een 70 kilometer-regime is ingesteld. Ook deze situatie is naar verwachting eind april verleden tijd.

5b   De gebiedsontwikkeling fase 1 en 2

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van het gewenste resultaat? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten te realiseren?

Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
Er is een kans op overschrijding
Er is een overschrijding
  Beleid Legenda Tijd Legenda Geld Legenda
5b. De Centrale As – gebiedsontwikkeling fase 1 en 2

Welke besluiten hebben Provinciale Staten in 2017 genomen?
Er zijn geen besluiten genomen.

Wat heeft het gekost?
De 1ste fase van de gebiedsontwikkeling is financieel geïntegreerd in het wegenproject De Centrale As. Vanuit de integrale aanpak blijkt dat de 1ste fase gebiedsontwikkeling op koers ligt. Aangezien er nog financiële opgaven liggen in de 2de fase, werken we aan een financiële strategie. Hierin leggen we tevens een procespad voor aan Provinciale Staten om te komen tot een volledige financiële dekking van de totale gebiedsontwikkeling De Centrale As.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?
Met het openstellen van de Sintrale As in 2016 zijn ook een aantal maatregelen uit de gebiedsontwikkeling in gebruik genomen en afgerond. Een aantal andere maatregelen die meegenomen waren in de wegencontracten worden in het eerste halfjaar van 2017 verder afgerond. Voor de overige maatregelen waar de grondverwerving al is gerealiseerd is in 2016 gestart met de uitvoering. Deze maatregelen worden in de eerste helft van 2017 opgeleverd. Voor een aantal maatregelen loopt de verwerving nog volop. Voor een aantal maatregelen geldt dat de grondverwerving niet zal gaan lukken. Een aantal maatregelen zullen dan waarschijnlijk ook niet doorgaan. 

Hoe hebben de risico’s zich ontwikkeld?
Het grootste risico voor de gebiedsontwikkeling is de grondverwerving, omdat deze op basis van vrijwilligheid gaat. Zoals eerder aangegeven zullen waarschijnlijk een achttal maatregelen van fase 1 niet uitgevoerd kunnen worden vanwege het niet kunnen verkrijgen van de juiste grondposities. Bekeken wordt wat de (beleidsmatige) gevolgen zullen zijn.

5c  Kansen in Kernen

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van het gewenste resultaat? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten te realiseren?

Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
Er is een kans op overschrijding
Er is een overschrijding
  Beleid Legenda Tijd Legenda Geld Legenda
5c. De Centrale As –Kansen in Kernen

Welke besluiten hebben Provinciale Staten in 2017 genomen?
Geen

Wat heeft het gekost?
Kansen in Kernen ligt financieel op koers. De bijdrage wordt via subsidies beschikbaar gesteld aan de betrokken gemeenten.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?
De herinrichting van KIK Garyp is in juni 2016 opgeleverd.
In De Falom is de uitvoering in september gestart. In de overige vier dorpen zijn in 2016 de voorbereidingen gestart. KIK Burgum en KIK Damwâld bevinden zich in de fase van Definitief Ontwerp. Voor KIK Hurdegaryp-doarp is het Voorlopig Ontwerp gereed. Voor KIK Hurdegaryp-stationskwartier is het plan van aanpak vastgesteld. Voor Feanwâlden is een Schetsontwerp gereed. 

Hoe hebben de risico’s zich ontwikkeld?
In de bestuursovereenkomst De Centrale As (2007) en de basisafspraken Kansen in kernen (2014) is vastgelegd dat de beide gemeenten projectverantwoordelijke zijn en daarmee risicodragend. De provincie faciliteert, zowel financieel als in menskracht.  De procesmanager Kansen in Kernen van de provincie treedt op als regisseur en borgt de provinciale belangen. Risico is dat de provincie hiermee indirect stuurt op het project. Dit risico is en wordt beheerst door het instellen van een kern­team dat de provincie voorzit, én een gezamenlijke financiële beheersing.

6     Investeringsagenda Drachten-Heerenveen (programma 2)

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van het gewenste resultaat? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten te realiseren?

Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
Er is een kans op overschrijding
Er is een overschrijding
  Beleid Legenda Tijd Legenda Geld Legenda
6. Investeringsagenda Drachten-Heerenveen

Welke besluiten hebben Provinciale Staten in 2017 genomen?
Er zijn in 2017 nog geen besluiten genomen. Wel is besluitvorming voorbereid met betrekking tot Vaarweg Drachten, als vervolg op besluitvorming door de Staten in februari 2016. De Staten hebben destijds onder andere gevraagd om een brede ruimtelijke-economische analyse uit te voeren naar autonome ontwikkelingen binnen de beroepsvaart, en een brede regionale visie te ontwikkelen op vaarwegen en natte bedrijventerreinen in Fryslân. Ook is gevraagd om het toekomstperspectief van de Hege Warren onderdeel uit te laten maken van de planstudie door een integraal gebiedsproces uit te voeren.

Binnenkort ontvangt u de jaarlijkse informerende collegebrief over de Investeringsagenda. In deze brief gaan wij uitgebreider in op de afzonderlijke projecten.

Wat heeft het gekost?
Het programma Investeringsagenda Drachten Heerenveen ligt financieel op koers. Als gevolg van besluitvorming in Provinciale Staten (d.d. 25 november 2015) is het budget in 2015 verminderd met € 5 mln. De provinciale bijdrage is teruggebracht van € 75,9 mln naar € 70,9 mln.

Wat hebben we in 2017 bereikt en gerealiseerd? 

Gemeente Heerenveen
De herinrichting van het openbaar terrein rond Thialf wordt in de eerste helft van 2017 afgerond. In mei vinden door ProRail de laatste werkzaamheden plaats aan de verbetering van de overweg Rotstergaastweg. Voor het busstation Heerenveen wordt momenteel het definitieve ontwerp verder uitgewerkt. Inmiddels is besloten dat er geen nieuwe fietsenstalling op maaiveldniveau wordt gerealiseerd: de huidige fietsenstalling van NS biedt nog voldoende restcapaciteit. Tevens is met de gemeente overeenstemming bereikt over een locatie voor de nieuwe wachtruimte voor buschauffeurs. Naar verwachting zal eind 2017 worden gestart met de realisatie van het nieuwe busstation.

In maart 2017 heeft de Stuurgroep Bereikbaarheid Heerenveen het definitieve ontwerp vastgesteld voor het project Bereikbaarheid Gebiedsontwikkeling Heerenveen. Op basis van ontvangen opmerkingen en suggesties tijdens de inspraak is de eind 2015 vastgestelde voorkeursvariant verder geoptimaliseerd. Het definitieve ontwerp heeft voldoende oplossend vermogen en kan binnen het taakstellend budget worden gerealiseerd. De gemeente Heerenveen is inmiddels gestart met de voorbereiding van de bijbehorende planologische procedures. Eind 2018 zal worden gestart met de realisatie van het project. In de Samenwerkingsovereenkomst Investeringsagenda Drachten Heerenveen (IDH) is vastgelegd dat de provincie op verzoek van de gemeente opdrachtgever is van het project. De gemeente heeft echter eind 2016 aangegeven het opdrachtgeverschap over te willen nemen (inclusief eventuele financiële risico’s). Redenen hiervoor zijn de verbeterde financiële positie van de gemeente en het voorkomen van onnodig ingewikkelde samenwerkingsstructuren tussen gemeente en provincie. Omdat hiermee word afgeweken van de samenwerkingsovereenkomst vindt hierover nog nader bestuurlijke besluitvorming plaats, die momenteel wordt voorbereid.

Gemeente Smallingerland
In 2016 is door de gemeente gestart met de realisatie van een aantal deelprojecten: Transferium Noord, Transferium Oost, herinrichting Ureterpvallaat en verbetering ontsluiting binnenhaven Drachten. Deze projecten zijn vrijwel afgerond. Dit jaar zal worden gestart met de herinrichting van de Splitting en reconstructie van de het huidige busstation aan het Van Knobelsdorffplein. Voor beide projecten wordt op korte termijn een subidiebeschikking afgegeven.

In 2016 zijn met de gemeente Smallingerland afspraken gemaakt over een gezamenlijke projectaanpak voor de projecten uit de Investeringsagenda die zich aan de westkant van Drachten bevinden. Het betreft de projecten Vaarweg Drachten en Oostelijke Poort Friese Meren (met de deelprojecten Oudega aan het Water en Waterfront Drachten).
De voorbereidingen voor het deelproject Oudega aan het Water verlopen moeizaam. De gemeente heeft moeite om tot een subsidieaanvraag en een goede grondaankoop-strategie te komen. Dit is aanleiding geweest om begin 2017 in overleg te treden met de gemeente over de voortgang. Ambtelijk is besloten om de samenwerking binnen het project te intensiveren, en om gezamenlijk verantwoordelijk te worden voor de realisatie. Hiermee wordt de provincie mede-opdrachtgever van het project. In de samenwerkingsovereenkomst IDH is echter vastgelegd dat de gemeente opdrachtgever is voor het project Oostelijke Poort Friese Meren. Formele bestuurlijke besluitvorming om af te kunnen wijken van de samenwerkingsovereenkomst wordt voorbereid. Tevens wordt een samenwerkingsovereenkomst opgesteld waarin nadere afspraken tussen de gemeente en de provincie worden vastgelegd.

Een van de deelprojecten van Bereikbaarheid Drachten OV is de realisatie van een parallelstructuur ten zuiden van de A7. Uit het verkeersmodel van de gemeente is echter gebleken dat deze structuur te weinig oplossend vermogen heeft. De gemeente heeft aangegeven het bijbehorende budget (€ 7 mln) anders in te willen zetten. De gemeente wil twee bestaande rotondes in de Noorder- en Zuiderhogeweg opwaarderen tot een turboronde. Dit leidt tot een betere doorstroming van het (bus)vervoer. Deze aanpassingen kosten circa € 2 mln en passen binnen de scope van het project. De overige € 5 mln wil te gemeente besteden aan een grootscheepse verbouwing van zwembad De Welle. Dit verzoek beschouwen wij als een scope-wijziging die uiteindelijk aan uw Staten ter besluitvorming zal worden voorgelegd.

Hoe hebben de risico’s zich ontwikkeld?
Beide gemeenten aangegeven dat de twee grootste projecten (Oostelijke Poort Merengebied en Bereikbaarheid Heerenveen) vertraagd zijn in de voorbereiding, waardoor beide projecten niet voor 1 januari 2018 in uitvoering kunnen worden genomen. Beide gemeenten hebben schriftelijk om uitstel gevraagd tot medio 2019 voor het uitvoering nemen van de beide projecten. Voor het project Oostelijke Poort Friese Merengebied word voorgesteld om als provincie medeopdrachtgever te worden.

Het project Bereikbaarheid Drachten OV wordt gedeeltelijk gefinancierd vanuit het tijdelijke budget 2018 NUON Investeringsagenda Drachten Heerenveen. Dit budget kent een einde looptijd 2018. Zoals hierboven aangegeven krijgt het project gedeeltelijk een andere invulling. Door de gemeente is nog niet het gehele subsidiebedrag aangevraagd. Met het oog hierop wordt voorgesteld het tijdelijke budget te verlengen tot 2020.
De taakstelling van € 2,5 mln voor de gemeente Smallingerland is nog niet ingevuld. De gemeente heeft aangegeven de bezuiniging in te kunnen vullen door haar projecten uit de Investeringsagenda een taakstelling op te leggen. De taakstelling is administratief, vooruitlopend op de definitieve invulling, in mindering gebracht op het project Bereikbaarheid Drachten OV.

7     Knooppunt Joure (programma 2)

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van het gewenste resultaat? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten te realiseren?

Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
Er is een kans op overschrijding
Er is een overschrijding
  Beleid Legenda Tijd Legenda Geld Legenda
7. Knooppunt Joure

Welke besluiten hebben Provinciale Staten in 2017 genomen?
Het project Joure is in uitvoering. Er zijn in 2017 geen besluiten genomen door PS.

Wat heeft het gekost?
Het projectbudget van €77,3 miljoen is toereikend, maar het percentage onvoorzien op het project is – gezien de stand van project – amper voldoende. Tot op dit moment heeft het project €30 miljoen uitgegeven.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?
De aannemer werkt hard aan de bouw van het nieuwe knooppunt. Het nieuwe knooppunt inclusief de nieuwe vormen bij het huidige verkeersplein zijn al duidelijk te zien. Het verdiepen van de Langwarder Wielen is in volle gang.

De planning en verwachting is dat het verkeer na de zomer van 2017 over de nieuwe knoop zal rijden. De ombouw van het verkeersplein moet eind 2017 klaar zijn, waarna tot 1 april 2018 afrondende werkzaamheden plaatsvinden.

Het lukt evenwel niet om de Langwarder Wielen over de gehele oppervlakte te hebben verdiept. Uit het meer komt meer slib vrij dan gedacht en het project en aannemer hebben moeite een goede afzet te vinden voor deze overtollige materiaal. Primair werd gedacht dat het verwerken van het slib als natuurvriendelijke oever de beste oplossing was, maar deze optie moet beter worden afgewogen tegen onder meer de watersportbelangen en afzetkansen in andere meren. De meest intensief bevaren gedeelten van het meer zijn wel verdiept, maar de resterende delen worden in de herfst aangepakt. Vanwege de overtollige slib zijn aanvullend contractuele afspraken gemaakt met de aannemer over de verwerking van alle gronden.

Hoe hebben de genoemde risico’s zich ontwikkeld en zijn er nieuwe risico’s bijgekomen?
Afgelopen winter zijn aanvullende verkeersveiligheidsmaatregelen genomen rond het knooppunt Joure en is er extra handhaving geweest. Aanleiding hiervoor waren de dodelijke ongevallen in de herfst van 2016. Deze maatregelen lijken hun vruchten af te werpen, maar een snelle openstelling van de nieuwe knoop is daarmee nog steeds nodig.

Zoals genoemd is de aanleg van de natuurvriendelijke oever langs de boorden van de Langwarder Wielen en/of de Kûfûrd niet zonder meer mogelijk. Bij de uitwerking van de plannen hebben omwonenden en belangehbbenden bezwaar aangetekend. Het is daarom dat het project een brede én integrale afweging wil maken.

De fiscus heeft haar standpunt over welk deel van de BTW compensabel is nog steeds niet ingenomen. Voor de zomer is naar verwachting wel duidelijk of er een aanvullend deel van de BTW vrij kan vallen binnen het project.

Met de afspraken over de overtollige slib zijn ook steviger afspraken gemaakt om de openstelling van de nieuwe knoop en het huidige verkeersplein nog in 2017 zeker te stellen. Na de zomer komt de nieuwe knoop in gebruik en einde van het jaar is het huidige verkeersplein verwijderd en vervangen door een nieuwe aansluiting. De afrondende werkzaamheden vinden plaats in het eerste kwartaal van 2018.

8     RSP Spoorprojecten (programma 2)

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van het gewenste resultaat? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten te realiseren?

Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
Er is een kans op overschrijding
Er is een overschrijding
  Beleid Legenda Tijd Legenda Geld Legenda
8a. Spoorprojecten: Capaciteitsvergroting Leeuwarden-Zwolle
8a1. Versnelling spoorbrug Van Harinxmakanaal
8a2. Verbetering overwegveiligheid Rotstergaastweg Heerenveen
8a3. Spooruitbreiding Zwolle - Herfte
8a4. Tractie Leeuwarden - Meppel
8a5. Overige inframaatregelen Leeuwarden – Zwolle voor 4de trein
8b. Capaciteitsvergroting Leeuwarden – Groningen
8c. Station Werpsterhoeke
8d. Capaciteitsvergroting Leeuwarden – Sneek

Algemeen
De RSP-Spoorprojecten zijn onder te verdelen in vier hoofdprojecten:

  1. Capaciteitsvergroting van de spoorverbinding Leeuwarden - Zwolle voor de uitbreiding van het aantal treinen van twee naar vier per uur in beide richtingen.
  2. Capaciteitsvergroting van de spoorverbinding Leeuwarden - Groningen voor de tweede sneltrein die gaat rijden.
  3. Aanleg van station Werpsterhoeke met een onderdoorgang voor gemotoriseerd verkeer en een onderdoorgang voor fietsers en voetgangers.
  4. Capaciteitsvergroting van de spoorverbinding Leeuwarden – Sneek gaat over de infrastructurele maatregelen die nodig zijn om een 4de trein per uur te laten rijden tussen Leeuwarden en Sneek.

8a.  Capaciteitsvergroting spoorverbinding Leeuwarden-Zwolle (programma 2)

Welke besluiten zijn er nog genomen in het jaar 2017 door Provinciale Staten?
Er zijn in het eerste kwartaal geen besluiten genomen door PS over onderstaande 5 projecten.

Wat heeft het gekost?

  1. Versnelling spoorbrug Van Harinxmakanaal In de eerste 3 maanden van 2017 zijn er ten laste van het projectbudget geen kosten gemaakt. Er is door ProRail gewerkt aan de voorbereidingen van de vernieuwing van het bewegingsmechanisme van de spoorbrug. Deze kosten zijn voor rekening van ProRail.
  2. Verbetering overwegveiligheid Rotstergaastweg Heerenveen Het beschikbare budget voor de aanpassing van de overweg Rotstergaastweg bij Thialf te Heerenveen is in 2016 verlaagd van € 1,93 miljoen naar € 1,63 miljoen. Hiervan is t/m maart 2017 € 1,18 miljoen uitgegeven en/of verplicht.
  3. Spooruitbreiding Zwolle-Herfte De kosten voor de planuitwerking van Herfte-Zwolle en ZwolleSpoort komen niet ten laste van de regio;
  4. Tractie Leeuwarden – Meppel Voor het op orde brengen van de stroomvoorziening (tractie) tussen Leeuwarden en Meppel is een aanvullende bijdrage nodig van € 5,6 miljoen. Uit de Motie Koopmansmiddelen is een bedrag van € 1,9 miljoen beschikbaar gesteld. De NS betaalt € 2,7 miljoen en het restant van € 1 miljoen neemt ProRail voor haar rekening. Bij brief van 5 december 2016 met kenmerk 01376054 bent u hierover geïnformeerd.
  5. Overige maatregelen Leeuwarden-Zwolle De kosten voor de uitbreiding van het aantal sporen op station Meppel zijn geraamd op € 9 à € 22 miljoen. Binnen de Motie Koopmansmiddelen is hiervoor geen budget meer. Met dit project wordt daarom niet verder gegaan. Tussen Meppel en Zwolle zijn overwegveiligheidsmaatregelen nodig. Deze maatregelen zijn geraamd op € 0,5 mln. Dit bedrag is beschikbaar gesteld vanuit de Motie Koopmansmiddelen.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?

  1. Versnelling spoorbrug Van Harinxmakanaal De brug wordt inmiddels “op afstand” van de wal in Leeuwarden bediend. Hiermee is de geplande versnelling van de bedieningstijd van 1,5 minuut gerealiseerd. Het was de bedoeling dat de brug dit voorjaar zou worden bediend vanaf de verkeersleiding post van ProRail in Zwolle. Echter, moet eerst het aandrijfmechanisme worden aangepast. Tot die tijd wordt de spoorbrug HRMK lokaal bediend vanaf de wal. Het overbrengen van de bediening is nu voorzien in het najaar van 2017.
  2. Verbetering overwegveiligheid Rotstergaastweg Heerenveen Tot en met maart 2017 willen we dat de aannemer de voorbereidende werkzaamheden uitvoert voor de aanpassing van de overweg. Dit is gelukt. De aanpassing van de overweg is voorzien in het weekend van 13/14 mei 2017. De omgeving is geïnformeerd over het project en de werkzaamheden.
  3. Spooruitbreiding Zwolle-Herfte Voor het project Zwolle-Herfte heeft de Staatssecretaris in december 2016 het Tracébesluit genomen. Er zijn geen ontvankelijke beroepen ingesteld, waardoor het tracébesluit nu onherroepelijk is. De voorbereidingen voor de grootschalige werkzaamheden in de periode tussen 2018 en 2021 verlopen volgens planning. De aanbestedingsprocedure voor het eerste deel van de aanpassing is mislukt. Dit deel omvat aanpassingen aan het spooremplacement te Zwolle. Uitvoering hiervan was voorzien in de zomer van 2017. Er vindt nu een nieuwe aanbesteding plaats. De uitvoering is nu gepland in de zomer van 2018. Dit betekent ook dat er gedurende een kleine twee weken in de zomer van 2018 rond Zwolle geen treinen rijden. Met ProRail en de NS is afgesproken dat zij voor de planning van deze werkzaamheden maximaal rekening houden van het programma van LF2018. Ondanks deze vertraging van een jaar bij het eerste contract, is het nog steeds mogelijk om in 2021 klaar te zijn.
  4. Tractie Leeuwarden – Meppel Conform plan zijn begin 2017 de voorbereidingen gestart voor de aanpassing van de stroomvoorziening (tractie) tussen Leeuwarden en Meppel. Hierdoor kunnen vanaf december 2017 vier treinen rijden tussen Leeuwarden en Meppel
  5. Overige maatregelen Leeuwarden-Zwolle Het is de bedoeling dat vanaf 2021 de Sprinters tussen Leeuwarden en Meppel gaan doorrijden naar Zwolle. Hiervoor dienen tussen Meppel en Leeuwarden nog enkele kleine overwegmaatregelen te worden uitgevoerd. De kosten hiervan zijn geschat op € 0,5 miljoen.

Hoe hebben de genoemde risico’s zicht ontwikkeld en zijn er nieuwe risico’s bijgekomen?
Bovenstaande projecten kunnen, met uitzondering van Meppel, naar verwachting binnen de beschikbare budgetten worden uitgevoerd. Voor de in 2017 geplande vergroting van de stroomvoorziening (tractie) voor de 4e trein tussen Leeuwarden en Meppel zijn nieuwe transformatoren besteld. Er is een theoretisch risico dat deze niet op tijd worden geleverd. Als dat risico optreedt, kan de 4e trein Leeuwarden-Meppel later rijden dan nu is afgesproken met de NS (december 2017). Als beheersmaatregel houdt ProRail nauw contact met de leverancier met doel om tijdig te kunnen bijsturen.

Zoals hiervoor is aangeven is binnen de Motie Koopmansmiddelen geen budget om in Meppel een extra perronspoor aan te leggen. De oplossing wordt nu gezocht om vanaf 2021 een dienstregeling te rijden waarbij station Meppel niet hoeft te worden aangepast. De verschillende oplossingen worden nu door de NS in beeld gebracht, met daarbij de reizigerseffecten en financiële consequenties. De noordelijke provincies worden daarbij betrokken. Het onderzoek moet eind juni 2017 klaar zijn. Er is een reëel risico aanwezig dat er in juni 2016 geen gezamenlijke keuze kan worden gemaakt omdat de belangen van de verschilde partijen te veel verschillen. Met de NS is afgesproken dat er een nieuwe variant wordt onderzocht, waarin alle noordelijke provincies en betrokken gemeentes zich wel kunnen vinden. Dit onderzoek moet in het voorjaar van 2018 klaar zijn.

8b.  Capaciteitsvergroting spoorverbinding Leeuwarden-Groningen (programma 2)

Welke besluiten zijn er nog genomen in het jaar 2017 door Provinciale Staten
Door PS zijn geen besluiten genomen.

Wat heeft het gekost?
Van het totale budget van € 171 miljoen (prijspeil 2007) dat beschikbaar is voor de spoorverbinding Leeuwarden-Groningen is tot en met december 2016 € 20,3 miljoen verplicht en/of uitgegeven.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?
Volgens de planning wilden we de ingediende zienswijzen op het ontwerp Tracébesluit verwerken. De eerste fase van de beoordeling van het contract onderdoorgang Paterswoldseweg moest zijn afgerond. Daarnaast wilden we de aanbestedingsdossier op de markt brengen van het contract waarin alle spoorse maatregelen zijn opgenomen.

Het verwerken van de zienswijzen is nog niet afgerond. Voor de beantwoording van een aantal zienswijzen is nader onderzoek nodig. De planning van de overige zaken is wel gehaald.

Op dit moment is IenM formeel opdrachtgever van het project. De provincies Groningen en Fryslân zijn op dit inhoudelijk opdrachtgever. Het is de bedoeling dat na vaststelling van het Tracébesluit, het formele opdrachtgeverschap ook overgaat naar de provincies Groningen en Fryslân. Dit proces is in gang gezet. Besluitvorming vindt uiteindelijk plaats door de partijen afzonderlijk.

Hoe hebben de genoemde risico’s zich ontwikkeld en zijn er nieuwe risico’s bijgekomen?
De zienswijzen op het ontwerp Tracébesluit zijn nu bekend. Een aantal zienswijzen wordt nader onderzocht. Hierbij vindt ook overleg plaats met de betreffende indieners. Mogelijk leidt dit nog tot aanpassingen in het ontwerp. Dit leidt mogelijk tot een latere publicatie van het Tracébesluit.

8c.  Station Werpsterhoeke (programma 2)

Welke besluiten zijn er nog genomen in het jaar 2017 door Provinciale Staten?
Provinciale Staten hebben in het eerste kwartaal van 2017 geen besluiten genomen.

Wat heeft het gekost?
Tot en met het eerste kwartaal van 2017 is € 15,3 mln. uit het RSP-budget voor station Werpsterhoeke uitgegeven. Voor de realisatie van beide onderdoorgangen (fase 1) is een totaalbudget beschikbaar van € 21 miljoen (prijspeil 2012).

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?
In 2016 is geconstateerd dat de van nature in de bodem aanwezige waterkerende laag meer kwelwater doorlaat dan verwacht. Hiervoor is een oplossing gevonden. Vanwege deze geconstateerde afwijking heeft de aannemer een meerwerk verzoek ingediend. Over de afhandeling van dit verzoek is in het eerste kwartaal van 2017 overeenstemming bereikt. Beide onderdoorgangen zijn ontgraven en er is een start gemaakt met de bouw van de fietsonderdoorgang.

Hoe hebben de genoemde risico’s zich ontwikkeld en zijn er nieuwe risico’s bijgekomen?
Door de afwijkende bodemgesteldheid is de oplevering van de onderdoorgangen vertraagd. Oplevering van beide onderdoorgangen staat gepland voor juli 2017. De vertraging leidt niet tot problemen, omdat de huidige verkeerssituatie zolang blijft bestaan. Het ontwerp van de onderdoorgangen gaat uit van de acceptatie van zout kwelwater dat terug in de bodem gebracht wordt via een retourbemalingssysteem. Bij andere kunstwerken in de provincie is gebleken dat het retourbemalingssysteem vastloopt. De aannemer heeft daarom een alternatief systeem ontworpen. Dit systeem wordt getest en ingeregeld op een plek om nog eventuele aanpassingen aan het systeem te doen. Als dit naar behoren functioneert wordt het systeem ondergronds geplaatst.

8d.  Capaciteitsvergroting spoorverbinding Leeuwarden - Sneek (programma 2)

Welke besluiten zijn er nog genomen in het jaar 2017 door Provinciale Staten?
Door Provinciale Staten zijn in 2017 geen besluiten genomen.

Wat heeft het gekost?
Voor de planuitwerkingsfase heeft de provincie een bedrag van € 1 miljoen beschikbaar gesteld aan ProRail. Hiervan is tot en met februari 2017 € 0,6 miljoen betaald. Het budget voor het totale project is € 11,1 miljoen.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gerealiseerd?
De planning is dat er aan het eind van het jaar een technisch ontwerp van de uit te voeren maatregelen gereed is. Met het technisch ontwerp is een start gemaakt. Parallel hieraan wordt op basis van het technisch ontwerp een nieuwe kostenraming gemaakt.
Waarschijnlijk moeten er op het spooremplacement Leeuwarden geluidsmaatregelen worden genomen. Er wordt nu onderzocht of dit wordt veroorzaakt door de 4e trein naar Sneek of dat deze maatregelen sowieso al nodig waren. In dit laatste geval komt dit niet ten laste van het project 4e trein Leeuwarden – Sneek.

Hoe hebben de genoemde risico’s zich ontwikkeld en zijn er nieuwe risico’s bijgekomen?
Bij het uitwerken van het ontwerp kan blijken dat de kosten van het project hoger zijn dan het beschikbare budget van € 11,1 miljoen. Als blijkt dat het budget ontoereikend is kan worden besloten om het project niet uit te voeren.

ProRail heeft nieuwe normen voor de baanstabiliteit (fundering van het spoor). Dit geldt voor verschillende baanvakken in Nederland, waaronder het traject Leeuwarden - Sneek. Momenteel vindt binnen ProRail overleg plaats hoe hiermee bij projecten in uitvoering moet worden omgegaan. Deze discussie wordt door de provincie nauw gevolgd. Mogelijk moet het baanlichaam worden verstevigd waardoor de kosten het budget kunnen overstijgen.

Mogelijk zijn (een deel van de) geluidsmaatregelen noodzakelijk voor de 4e trein tussen Leeuwarden en Sneek. Dit betekent dat dit dan meer kost dan waar in eerste instantie rekening mee is gehouden.