Samenvatting begroting

De begroting 2017

De uitvoering van het coalitieakkoord is in volle gang. We werken hard aan de realisatie van onze ambities voor krachtige gemeenschappen, een toekomstbestendige economie, vanzelfsprekende duurzaamheid, it Frysk eigene, een dynamische omgeving in de mooiste provincie en een modern bestuur. We kunnen dat doen vanuit een gezonde financiële positie. Met daarbij de lastenverlaging voor de Friese burgers door de verlaging van de opcenten in deze collegeperiode.

Er is deze periode financieel ook ruimte voor nieuwe initiatieven, eind 2019 bedraagt de ruimte in de Vrij aanwendbare reserve € 78,5 miljoen. Op basis van de tussenbalans die in het voorjaar 2017 klaar is, wordt duidelijk waar beleid bijgesteld moet worden en waar extra middelen gewenst zijn om de beoogde resultaten uit het coalitieakkoord te realiseren. Voor de langere termijn sturen wij op een minimale structurele ruimte van € 5 miljoen na deze collegeperiode.

We beseffen ons ook dat we de ambities die we nu realiseren voor een groot deel financieren uit tijdelijke middelen, de Nuon middelen. Dat is eindig en hoewel we er nu financieel goed voor staan, gaan we ons ook voorbereiden op andere tijden. Voor de provincie betekent dat we andere manieren moeten gaan vinden om de ambities voor Fryslân ook in de toekomst te realiseren. Daarom investeren we nu ook al veel in samenwerking met andere partijen. Partijen waarin we ‘deelnemen’, zoals SNN en de NOM, worden belangrijker en ook het aanboren van externe bronnen.

Voor 2017 ziet het financiële beeld er als volgt uit:
De totale lasten (de begrotingsprogramma’s, zoals verkeer en vervoer, landelijk gebied en cultuur) zijn ruim € 438 miljoen. Hier staan onder andere tegenover de bijdrage uit het provinciefonds, de opbrengst opcenten en het rendement op ons vermogen. We dekken  de lasten verder door de inzet van onze reserves.

Onze lasten bestaan voor een groot deel uit subsidies en de afschrijving op investeringen (balansverkorting). We investeren in de Infra projecten in 2017 ook een fors bedrag, ruim € 212 miljoen.

Wat gaan we doen in 2017?

1. Voor krachtige gemeenschappen

Met onze inzet willen we de al krachtige gemeenschappen zoveel mogelijk versterken en gebruik maken van die kracht bij de overige ambities.

IMF
2017 is het laatste uitvoeringsjaar van de Beliedsnota Plattelân. Daarom bezien wij in 2017 hoe een vervolg er uit kan zien. Hierbij leggen we een relatie met krimp en leefbaarheid. Voor kleinere leefbaarheidsprojecten blijven wij inzetten op bottom-up projecten via het Iepen Mienskipsfûns.

Kansenfonds
In de tweede helft van 2016 is de eerste tender van het Kansenfonds opengesteld. In 2017 komen er twee tenders beschikbaar. Het Kansenfonds is er voor projecten die de Friese sociale infrastructuur versterken en bevorderen om mensen in staat stellen weer mee te doen aan de maatschappij.

2. Voor een toekomstbestendige economie

Wij werken aan toekomstbestendige economie waarin het Friese MKB kan innoveren en groeien om zo snel in te kunnen spelen op de dynamische mondiale economie. Daarbij staat het brede MKB in Fryslân centraal.

Watertechnologie
Op verzoek van de gemeente Leeuwarden en de provincie Fryslân werken de WaterCampus partijen aan een actieplan waarin zij het toekomstbeeld schetsen, inclusief de behoefte aan (financiële) ondersteuning. De besluitvorming over de subsidieverlening voor de uitvoering van dit plan vindt in 2016 plaats. In 2017 faciliteren en jagen wij projecten aan die passen in het Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020.

DSC_7840

Gastvrijheidseconomie
We richten ons beleid op het vergroten van de economische waarde van bezoekers, in de leisure- en in de zakelijke sfeer. De initiatieven in het kader van Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018 koppelen we aan onze ambities uit de beleidsbrief Wurkje mei Fryslân, en specifiek vanuit Hospitality. Merk Fryslân is voor ons dé organisatie om Fryslân nationaal en internationaal slim te vermarkten.

Om de Toeristische infrastructuur te versterken en het Ondernemerschap binnen de branche te bevorderen voeren we de afspraken uit de Ontwikkelagenda Toerisme uit, met de Kennisinstellingen en brancheorganisaties.

Europa
We zetten in op het vervlechten van Europa in de ambities uit het coalitieakkoord en zoeken daarbij de koppeling met het opgave gestuurd werken. Doel is het aanjagen van een sterkere en meer gerichte inzet op Europa en het verkrijgen van Europese subsidies.

Wielerronde
Vorig jaar is de ambitie gelanceerd om ons in te zetten om een grote wielerronde naar Fryslân te halen. De lobby hiervoor gaat ook in 2017 onverminderd door, welke gericht is op het binnenhalen van een wielereronde in de periode 2019-2025. Halverwege 2017 zijn de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek bekend.

Circulaire Economie
Circulaire economie biedt kansen voor Europa en ook voor Fryslân. Niet alleen omdat het banen schept voor mensen en kansen creëert  voor ondernemers, maar ook omdat we werken aan een betere en schonere wereld. Fryslân is koploper en wil deze positie behouden. Op basis van een noordelijke agenda intensiveren wij onze inzet voor een circulaire economie. In 2017 is in navolging van de Rede van Fryslân een congres/symposium over circulaire economie in Fryslân.

Handelsmissies
2017 is het jaar waarin de voorbereidingen getroffen worden voor het realiseren van 6 inkomende handelsmissies naar Fryslân in het culturele hoofdstad jaar 2018. KH18 biedt het perfecte podium hiervoor.

3. Voor vanzelfsprekende duurzaamheid

De komende periode geven we een extra impuls aan de duurzaamheid van Fryslan vooral door sterk in te zetten op duurzaam energiegebruik.

Duurzaam openbaar vervoer
Duurzaam openbaar vervoer vatten we tweeledig op. Ten eerste gaat het om het inzetten van groene en/of hernieuwbare brandstoffen, ten tweede gaat het om het toekomstbestendig maken van het openbaar vervoer op het platteland. Waarbij het gaat om het versterken van dikke (drukke) buslijnen zoals Drachten-Leeuwarden en het bieden van maatwerk voor dunne (rustige) lijnen. Hiervoor realiseren we OV-plushaltes en samen met de (ANNO)-gemeenten een mobiliteitscentrale. Dit laatste om alle mogelijke vormen van vervoer op elkaar aan te sluiten.

Duurzame woningen
Onze inzet op het gebied van de kwaliteitsverbetering van bestaande woningen (energiezuinig maken, het verbeteren van de bouwtechnische staat en het levensloopbestendig maken) zorgt voor een toename van het welbevinden van bewoners en lagere woonlasten. Daarvoor hebben we onze Nul op de Meter regeling en de Friese Energiepremie.

4. Voor een vitaal Frysk eigene

Taal en cultuur is van en voor iedereen. We verstevigen taal, meertaligheid, erfgoed en cultuur voor nu en in de toekomst.

Cultuur, taal en onderwijs
In 2017 starten we met ons nieuwe beleid voor cultuur, taal, onderwijs en sport in Fryslân van 2017 tot en met 2020. Het beleid is vastgelegd in de beleidsbrief Mei Hert, Holle en Hannen. De beleidsbrief ligt voor in Provinciale Staten in september 2016. Voor de uitvoering van het nieuwe beleid willen we fors investeren. De pijlers van het nieuwe beleid zijn: extra ruimte voor culturele initiatieven, versterking van de positie van het Fries, een verruiming van de sportregelingen en bijdragen aan Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018.

Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018
De komende periode daagt de provincie partijen uit om de financiering voor activiteiten met betrekking tot Leeuwarden-Fryslân 2018 voor elkaar krijgen. In 2017 zorgen wij samen met alle stakeholders voor de verdere realisatie van het programma zodat wij klaar zijn voor het Kulturele Haadstêd jaar in 2018.

Lwd2018

5. Voor een dynamische omgeving in de mooiste provincie

De aanwezigheid van de provincie is nergens zo veel omvattend en vanzelfsprekend als in de ruimte van Fryslân.

Wij stellen in 2017 het Koersdocument omgevingsvisie vast. Dit in lijn met de startnotitie en discussienotitie. Wij doen dat in goede afstemming met de gemeenten in relatie tot hun gemeentelijke omgevingsvisies.

Natuur en landbouw
We spannen ons in om de balans tussen economie, landbouw, natuur en landschap te herstellen. Onder andere de agrarische collectieven spelen daar een belangrijke rol in. Het agrarisch natuurbeheer vindt sinds 2016 plaats op basis van nieuwe contracten met de zeven agrarische collectieven. Zij zijn zelf verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het agrarisch natuurbeheer.

IMG_1013

Ook het plan Living Lab natuur inclusieve landbouw draagt bij aan dit herstel. In 2017 honoreren wij de eerste projecten van Living lab. In dit plan worden verdienmodellen voor natuur- en landschapsbeheer ontwikkeld, zodat boeren renderend kunnen blijven wanneer ze in hun bedrijfsvoering extra oog hebben voor natuur. Daarnaast honoreren wij in 2017 de eerste projecten binnen Potato Valley (voorheen Akkerbouw Academie).

Infrastructuur
Het jaar 2017 is een belangrijk jaar voor de grote infrastructurele projecten. De Drachtsterweg wordt opengesteld voor het autoverkeer. Wij ronden de herinrichting van het stationsgebied Leeuwarden af. Na de zomer van 2017 kan het verkeer door de nieuwe en verdiepte N31 en door het aquaduct onder het Van Harinxmakanaal rijden. In 2017 werken we verder aan de aankleding van De Centrale As en de directe omgeving daarvan. Medio 2017 rijdt het verkeer over het nieuwe knooppunt Joure. In 2017 geven wij ook een impuls aan de verkeersveiligheid met het Risikoferleegjend Ynfrastruktuer Programma (RYP). Wij verhogen het onderhoudsniveau met het rapportcijfer van een 6 naar een 7.

Impressie Stationsgebied

Fiets- en wandelpaden
Fryslân hoort bij de top-3 van fiets- en wandelprovincies, staat in het coalitieakkoord. Het Actieplan fiets- en wandelpaden geeft aan hoe we daar de komende jaren aan willen werken. Onder andere door voorzieningen voor fietsers en wandelaars te verbeteren. Denk aan fietsenstallingen, rustpunten en een goede, veilige infrastructuur. Daar gaan we in 2017 mee verder.

DSC00786

Water
In 2017 dragen wij financieel bij aan de praktijkproeven van het project Spaarwater II van LTO en de waterschappen. Hiermee moet de verzilting in het noordelijk zeekleigebied van Fryslân teruggedrongen worden. In 2017 stellen wij de eerste regeling open van het uitvoeringsprogramma Veenweidevisie. Hiermee willen wij natuur, recreatie en agrarische bedrijvigheid zoveel mogelijk behouden voor het gebied. We blijven de waterketen versterken met het Fries Bestuursakkoord Waterketen 2.0.

Breedband
De provincie wil in 2017 via een samenwerking tussen marktpartij(en), de provincie en de gemeenten tot een snelle aanleg van glasvezel in de ‘witte gebieden’ komen. Er liggen realistische voorstellen van marktpartijen die dit mogelijk kunnen maken. De uitvoering van één van de varianten vraagt om een investering van de provincie van  maximaal €35 miljoen. Het bedrag wordt vrijgemaakt uit de €60 miljoen die Provinciale Staten in 2014 beschikbaar stelde.

6. Voor een modern provinciaal bestuur

Vanuit samenwerking en vertrouwen zoeken we samen met partners onze rol. De buitenwereld geven we meer inzicht in wat we doen. We gaan aan de slag om te zorgen voor minder regels en beleid.|

Beperken regeldruk en vergroten slagvaardigheid
We zijn in 2016 begonnen met één klantencontactcentrum en gebruiken in 2017 het eerste volledige jaar om de werking daarvan te optimaliseren. Dit doen we onder andere door in de loop van het jaar aan het klantencontactcentrum loketten toe te voegen waarin we participeren, of brengen in ieder geval een goede koppeling daarmee tot stand.

Van onderop
We hebben in 2016 een eerste experiment opgestart met right to challenge (brug Baard). We breiden onze inzet daarop in 2017 uit. Om burgers in staat te stellen ons uit te dagen, maar ook om ze op andere manieren van dienst te zijn, willen we veel van onze data ‘open’ aanbieden. In 2017 gaan we samen met de gemeente Leeuwarden een bijeenkomst organiseren van Friese bestuurders over de mogelijkheden van open data, andere partijen uitnodigen om nieuwe toepassingen van onze data te verzinnen en bieden de eerste open databestanden aan, op het terrein van recreatie en toerisme. Ook gaan we mogelijkheden onderzoeken voor een gezamenlijk platform voor Open Data van alle overheden en overheidsgerelateerde partijen in Fryslân.

Onze organisatie
2017 is het eerste jaar waarin onze organisatie als een organisatie van de toekomst moet functioneren. Daartoe gaan we opgavengestuurd werken en bevorderen we flexibiliteit door veel van onze provinciale medewerkers vanuit pools aan die opgaven te laten meewerken. Tegelijk krimpt de organisatie en dringen we de inhuur fors terug.