Programma 8: Cultuur, taal en onderwijs

8.4 Onderwijs en wetenschappen

Begroting

Wat willen we bereiken?

In het kader van het Deltaplan Fries, onderdeel implementatie taalwetgeving, willen we de positie van Fries in het onderwijs versterken op basis van de uitbreiding van onze wettelijke bevoegdheden op het vlak van het ontheffingsbeleid en de kerndoelen Fries.

Daarbij willen we vooral kijken naar wat de scholen al wel doen op het gebied van het vak Fries. Voor die onderdelen van het vak waar ze onvoldoende of niet aan toe komen, kunnen scholen een tijdelijke ontheffing aanvragen. Zo willen we de status quo ten aanzien van het vak Fries in het basis- en voortgezet onderwijs vaststellen, die het startpunt vormt van een groeimodel (Taalplan Frysk), waarbij op de langere termijn voor scholen het doel is: steeds minder ontheffing, en steeds meer kerndoelen Fries realiseren.

Het Taalplan Frysk voeren we uit in overleg en samenwerking met de onderwijskoepels, de schoolbesturen, de scholen, OCW, de onderwijsbegeleding en de onderwijsinspectie.
In het kader van het onderdeel Basisvoorziening van het Deltaplan Fries zorgen we ervoor dat er een basisinfrastructuur is voor de doorgaande meertalige leerlijn, die voorziet in de begeleiding van meertalige kinderdagverblijven en scholen en de ontwikkeling van toetsings- en leerlingvolginstrumenten, alsmede meertalig lesmateriaal. Die basisinfrastructuur is nodig om de doorgaande leerlijn meertaligheid van de vroeg- en voorschoolse educatie tot en met het hoger onderwijs, van twee- en Friestalige kinderdagverblijven tot en met de master meertaligheid te faciliteren.
Het aantal plekken waar de hele doorgaande meertalige leerlijn op één plek fysiek aanwezig is, is nog te beperkt. In het kader van het onderdeel Basisvoorziening Plus van het Deltaplan Fries proberen we daarom om meer plekken in de provincie met een doorgaande meertalige leerlijn op één locatie te realiseren.

Op het gebied van de wetenschappen ondersteunen wij de Fryske Akademy, het Lectoraat Fries en Meertaligheid in Onderwijs en Opvoeding, het Mercator Kenniscentrum voor Meertaligheid en Taalleren, de Bachelor Minorities & Multilingualsim aan de Rijksuniversiteit Groningen en de realisatie van de RuG Campus Fryslân (inclusief de master Meertaligheid).

Welke resultaten willen we in 2017 behalen?

  • In overleg met de schoolbesturen streven wij op een wijze die past bij onze kerntaken naar een goed gespreid en toegankelijk aanbod van primair en voortgezet onderwijs in Fryslân.
  • Wij stimuleren de ontwikkeling van de Fryske Akademy in de richting van een flexibele, hoogwaardige kennisinstelling op het gebied van de Friese taal, cultuur en geschiedenis.
  • Versterken van de doorgaande meertalige leerlijn en het Fries, door de basisinfrastructuur die daarmee samenhangt te borgen.
  • Het aantal Fries- en tweetalige peuterspeelzalen en centra voor kinderopvang verhogen van 200 nu naar 220 eind 2017 en het aantal drietalige scholen verhogen van 75 nu, naar 85 eind 2017, met dien verstande dat het totaal aantal scholen niet afneemt.
  • Meer plekken in de provincie met een doorgaande meertalige leerlijn.
  • Het versterken van de positie van het Fries in het onderwijs, door het uitvoeren van het ontheffingsbeleid in het primair en voortgezet onderwijs in het kader van een groeimodel (Taalplan Frysk) met als inzet dat er steeds meer kerndoelen Fries gerealiseerd worden, waardoor er steeds minder ontheffing nodig is.

(Prestatie)indicatoren

 
Onderwerp Indicator Doelwaarde 2017
Deltaplan Fries (Basisvoorziening doorgaande leerlijn meertaligheid) Percentage drietalige basisscholen op het totaal 25 %
Deltaplan Fries: Basisvoorziening Plus Aantal plekken in de provincie met een doorgaande meertalige leerlijn van voorschools tot en met voortgezet onderwijs 5
Deltaplan Fries: Implementatie taalwetgeving (Taalplan Frysk) Aantal scholen met een passende vorm van (partiële) ontheffing in 2017 Alle basisscholen (plm. 300) en vo-scholen (pl. 40) die een ontheffing aanvragen.

Wat mag het kosten?

Uitgebreide tabel
Bedragen x € 1.000,-
Realisatie 2015
Begroting 2016
Begroting 2017
Begroting 2018
Begroting 2019
Begroting 2020
Totaal lasten8.336 13.8887.9197.9917.8736.918
Totaal baten63.3330000
Saldo van lasten en baten8.33010.5557.9197.9917.8736.918
Toelichting:

De begrote lasten dalen van € 13,9 miljoen in 2016 naar € 7,9 miljoen in 2019.
Deze daling wordt met name veroorzaakt door de afloop van University Campus Fryslân (UCF) en van de tijdelijke budgetten die samenhangen met de huidige beleidsnota Grinzen oer. Daarnaast fluctueert het bestedingsritme van project RuG/Campus Fryslân. Dit laatste is ook de oorzaak van de daling naar € 6,9 miljoen in 2020. De begrote baten in 2016 betreffen de bijdrage van de gemeente Leeuwarden voor de RuG/Campus Fryslân. Deze bijdrage wordt via de provinciale begroting in 1x beschikt om de administratieve lasten voor de RUG te beperken. De RuG/Campus Fryslân wordt inhoudelijk nader toegelicht onder 2.9, paragraaf 9 (Grote projecten, overige projecten, nr. 10).

Eerste bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Op beleidsveldniveau: verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van de gewenste resultaten? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten van dit beleidsveld te realiseren?

Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt een onderbesteding verwacht
Geld vormt wel een belemmerende factor en/of er wordt een overbesteding verwacht
  Beleid Legenda Tijd Legenda Geld Legenda
1. Opstellen van een kennisagenda gericht op de realisatie van een Europees Expertisecentrum voor wetenschappelijk onderzoek naar meertaligheid.
2. Versterken van de doorgaande meertalige leerlijn en het Fries, door de basisinfrastructuur die daarmee samenhangt te borgen.
3. Het aantal Fries- en tweetalige peuterspeelzalen en centra voor kinderopvang verhogen van 200 nu naar 220 eind 2017 en het aantal drietalige scholen verhogen van 75 nu, naar 85 eind 2017, met dien verstande dat het totaal aantal scholen niet afneemt.
4. Meer plekken in de provincie met een doorgaande meertalige leerlijn.
5. Het versterken van de positie van het Fries in het onderwijs, door het uitvoeren van het ontheffingsbeleid in het primair en voortgezet onderwijs in het kader van een groeimodel (Taalplan Frysk), met als inzet dat er steeds meer kerndoelen Fries gerealiseerd worden, waardoor er steeds minder ontheffing nodig is.

(Prestatie)indicatoren

 
Onderwerp Indicator Doelwaarde 2017 Prognose 2017
Deltaplan Fries (Basisvoorziening doorgaande leerlijn meertaligheid) Aantal leerlingen dat drietalig basisonderwijs volgt Blijft gelijk
Deltaplan Fries: Basisvoorziening Plus Aantal plekken in de provincie met een doorgaande meertalige leerlijn van voorschools tot en met voortgezet onderwijs 5
Deltaplan Fries: Implementatie taalwetgeving (Taalplan Frysk) Aantal scholen met een Taalplan Fries, en, indien van toepassing, een passende vorm van (partiële) ontheffing Alle scholen die onder de WPO en de WVO vallen, hebben een Taalplan Fries