Programma 6: Economie, toerisme en recreatie

6.3 Duurzame energie

Wat willen we bereiken?

Doel van het in 2013 vastgestelde Uitvoeringsprogramma Duurzame energie is om (conform Europese en Rijksdoelstellingen) in 2020 16% van onze energie duurzaam op te wekken en een energiebesparing te realiseren van 20% ten opzichte van 2010. In ons Coalitieakkoord voegden we hieraan de ambitie toe om in 2025 25% van onze energie duurzaam op te wekken. In ons Integraal Energieplan (beleidsbrief Duurzame Energie en bijbehorende Uitvoeringsprogramma Fryslân geeft energie, Jaarplan 2016), ter behandeling in PS najaar 2016, hebben we nog een extra ambitie voor de eigen organisatie toegevoegd. De provinciale organisatie is in 2025 zelfvoorzienend op het gebied van energie. In ons Integraal Energieplan (tevens herijking van het bestaande Uitvoeringsprogramma Duurzame Energie) werken we al deze ambities uit.

Welke resultaten willen we in 2017 behalen?

  • Productie van duurzame energie op basis van een brede mix van wind, zon, biomassa en warmte/geothermie.
  • Stimuleren van energiebesparing met behulp van de Friese Energiepremie, Duurzaam Bouwen Loket, regelingen Rijk en innovatieve maatregelen (Nul op de meter).
  • Stimuleren duurzame mobiliteit door verduurzamen openbaar vervoer.
  • Stimuleren zorgvuldig omgaan met grondstoffen.
  • Stimuleren energiebesparing maatschappelijk vastgoed samen met koepelorganisaties.
  • Onderzoek naar zelfvoorzienende provinciale organisatie en uitvoeringsplan opstellen.
  • Faciliteren van het Friese bedrijfsleven, stichtingen en verenigingen bij het opzetten van business cases rond de energieproductie en energiebesparing, die vervolgens overgedragen (kunnen) worden aan de fondsbeheerder van het FSFE.
  • Uitvoeren Energiek toezicht vanuit FUMO en faciliteren top 25 grootverbruikers.
  • Ontwikkelen pilot- en demonstratieproject 20 energieneutrale boerderijen.
  • Met onze Noordelijke partners sterker inzetten op innovaties, zoals decentrale energiesystemen en opslag van energie.
  • We ondersteunen lokale initiatieven via de Energiewerkplaats en Streekagenda’s bij het realiseren van energiebesparings- en duurzame energieprojecten.
  • Wij werken aan een koppeling tussen de landelijke asbestsaneringsregeling en zonnestroom op boerderij- en MKB-daken.
  • Gezamenlijke PV-panelen inkoopactie voor particuliere woningeigenaren organiseren.
  • Opzetten demoproject mest-monovergister.
  • Inventariseren van huidige warmte-vraag en –aanbod ten behoeve van toekomstvisie warmte.
  • Onderzoek van mogelijke deelname in het Windpark Fryslân (WPF).

Tot slot werken we de plannen van De Nieuwe Afsluitdijk inclusief de verbreding sluis Kornwerderzand verder uit; zie Paragraaf 9 Grote projecten, onderdeel 14.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2017
Besparing energie Energiebesparing Toename. 2020: 20%
Productie duurzame energie per jaar Productie duurzame energie per jaar Toename. 2020: 16%
Bekijk uitgebreide tabellen

Wat mag het kosten?

  • Bedragen x € 1.000,-
  • Totaal lasten
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Realisatie 2015
  • 12.499
  • 3.306
  • 9.192
  • Begroting 2016
  • 18.549
  • 4.982
  • 13.566
  • Begroting 2017
  • 14.275
  • 225
  • 14.050
  • Begroting 2018
  • 9.043
  • 175
  • 8.868
  • Begroting 2019
  • 4.515
  • 100
  • 4.415
  • Begroting 2020
  • 843
  • 100
  • 743

Toelichting:

De begrote lasten dalen van ruim € 18 miljoen in 2016 naar bijna € 1 miljoen in 2020. Deze daling wordt met name veroorzaakt door de afloop van de volgende tijdelijke budgetten : De Nieuwe Afsluitdijk (incl. Sluis Kornwerderzand) , de subsidieregelingen asbest eraf-zonnepanelen erop en de Friese Energiepremie en Onderzoek omgevingseffecten Blue Energy.

De begrote baten dalen van bijna € 5 miljoen in 2016 naar € 0,1 miljoen in 2020. Dit wordt met name veroorzaakt door eenmalige bijdragen derden m.b.t. De Nieuwe Afsluitdijk in 2015 en 2016.

Het kadernota voorstel De Nieuwe Afsluitdijk, bijdrage backbone is cijfermatig verwerkt in 2017 in bovenstaande tabel.

Beleidsveld 6.3 baten doorklik

  • Bedragen x € 1.000,-
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Voorzieningen
  • Overlopende Passiva
  • Bedrijfsvoeringskosten
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Afsluitdijk
  • Afsluitdijk (procesgeld)
  • Programma Duurzame Energie
  • Programma Duurzame Energie projecten
  • Studie sluis Kornwerderzand
  • Vismigratierivier
  • De Nieuwe Afsluitdijk
  • Hartman Energie BV
  • Revolverende middelen lening Energy Challenges
  • Revolverende middelen lening Enerzje Kooperaasje Fryslan en Noorderlijk Lokaal Duurzaam
  • Totaal Vismigratierivier
  • Realisatie 2015 Baten
  • 0
  • 521
  • 115
  • 204
  • 43
  • 1.223
  • 179
  • 2.285
  • 0
  • 0
  • 800
  • 0
  • 0
  • 800
  • 221
  • 221
  • 0
  • 3.306
  • 9.192
  • Begr 2016 Baten
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 50
  • 0
  • 0
  • 50
  • 4.882
  • 4.882
  • 0
  • 0
  • 50
  • 50
  • 0
  • 0
  • 0
  • 4.982
  • 13.566
  • Begr 2017 Baten
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 100
  • 125
  • 225
  • 0
  • 0
  • 0
  • 225
  • 14.050
  • Begr 2018 Baten
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 100
  • 75
  • 175
  • 0
  • 0
  • 0
  • 175
  • 8.868
  • Begr 2019 Baten
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 100
  • 0
  • 100
  • 0
  • 0
  • 0
  • 100
  • 4.415
  • Begr 2020 Baten
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 100
  • 0
  • 100
  • 0
  • 0
  • 0
  • 100
  • 743

Beleidsveld 6.3 lasten doorklik

  • Bedragen x € 1.000,-
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Totaal 3 Reserves
  • Totaal 4 Voorzieningen
  • Totaal 5 Overlopende Passiva
  • Totaal 6 Bedrijfsvoeringskosten
  • Totaal lasten
  • Afsluitdijk
  • Afsluitdijk (procesgeld)
  • Asbest en zonnepanelen
  • Duurzame energie
  • Groen werkt!
  • Iepen Mienskipsfuns 2016-2019 Verduurzamen van dorpen
  • Onderzoek omgevingseffecten Blue Energy
  • Programma Duurzame Energie
  • Programma Duurzame Energie projecten
  • Regionaal Economisch Pakkket (REP) NUON
  • RSP REP
  • RSP REP Provinciefonds Energy Valley clusterorganisatie
  • Studie sluis Kornwerderzand
  • Vismigratierivier
  • De Nieuwe Afsluitdijk
  • Elektrisch vervoer Terschelling
  • Inzet NUON Friese energiepremie
  • Inzet NUON Friese Nul op de Meter
  • Inzet NUON Versnelde verbetering energieprestatie bestaande woningvoorraad
  • Programma Duurzame Energie
  • Verduurzamen sportcomplex/zwembad Vlieland
  • Hartman Energie BV
  • Revolverende middelen lening Energy Challenges
  • Revolverende middelen lening Enerzje Kooperaasje Fryslan en Noorderlijk Lokaal Duurzaam
  • Vismigratierivier
  • Bedrijfsvoeringskosten
  • Realisatie 2015 Lasten
  • 0
  • 826
  • 657
  • 258
  • 0
  • 500
  • 0
  • 792
  • 368
  • 337
  • 950
  • 510
  • 0
  • 1.223
  • 372
  • 6.794
  • 0
  • 25
  • 0
  • 0
  • 3.194
  • 0
  • 0
  • 3.218
  • 800
  • 100
  • 75
  • 975
  • 221
  • 221
  • 1.290
  • 1.290
  • 12.499
  • Begr 2016 Lasten
  • 0
  • 0
  • 0
  • 959
  • 625
  • 500
  • 300
  • 0
  • -87
  • 554
  • 0
  • 79
  • 156
  • 0
  • 0
  • 3.085
  • 9.746
  • 127
  • 2.800
  • 100
  • 1.241
  • 0
  • 20
  • 14.034
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1.430
  • 1.430
  • 18.549
  • Begr 2017 Lasten
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 500
  • 500
  • 0
  • 1.525
  • 190
  • 0
  • 0
  • 156
  • 0
  • 0
  • 2.871
  • 10.737
  • 0
  • 700
  • 350
  • -1,050
  • 333
  • 0
  • 11.070
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 334
  • 334
  • 14.275
  • Begr 2018 Lasten
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 500
  • 0
  • 1.950
  • 0
  • 0
  • 0
  • 156
  • 0
  • 0
  • 2.606
  • 5.764
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 333
  • 0
  • 6.097
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 340
  • 340
  • 9.043
  • Begr 2019 Lasten
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 700
  • 0
  • 2.200
  • 0
  • 0
  • 0
  • 157
  • 0
  • 0
  • 3.057
  • 764
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 334
  • 0
  • 1.098
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 360
  • 360
  • 4.515
  • Begr 2020 Lasten
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 500
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 500
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 343
  • 343
  • 843

Kadernota 2017

  • Bedragen x € 1.000,-
  • Lasten
  • De Nieuwe Afsluitdijk bijdrage backbone
  • Totaal lasten
  • 2017
  • 500
  • 500
  • 2018
  • 0
  • 0
  • 2019
  • 0
  • 0
  • 2020
  • 0
  • 0

Eerste bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

  • Ja, dit gaat zeker lukken
  • Niet zeker of dit gaat lukken
  • Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

  • Ja, dit gaat zeker lukken
  • Niet zeker of dit gaat lukken
  • Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Op beleidsveldniveau: verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van de gewenste resultaten? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten van dit beleidsveld te realiseren?

  • Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
  • Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt een onderbesteding verwacht
  • Geld vormt wel een belemmerende factor en/of er wordt een overbesteding verwacht
  Beleid Tijd Geld
1 Productie van duurzame energie op basis van een brede mix van wind, zon, biomassa en warmte/geothermie.
2 Stimuleren van energiebesparing met behulp van de Friese Energiepremie, Duurzaam Bouwen Loket, regelingen Rijk en innovatieve maatregelen (Nul op de meter).
3 Stimuleren duurzame mobiliteit door verduurzamen openbaar vervoer.
4 Stimuleren zorgvuldig omgaan met grondstoffen.
5 Stimuleren energiebesparing maatschappelijk vastgoed samen met koepelorganisaties.
6 Onderzoek naar zelfvoorzienende provinciale organisatie en uitvoeringsplan opstellen.
7 Faciliteren van het Friese bedrijfsleven, stichtingen en verenigingen bij het opzetten van business cases rond de energieproductie en energiebesparing, die vervolgens overgedragen (kunnen) worden aan de fondsbeheerder van het FSFE.
8 Uitvoeren Energiek toezicht vanuit FUMO en faciliteren top 25 grootverbruikers.
9 Ontwikkelen pilot- en demonstratieproject 20 energieneutrale boerderijen.
10 Met onze Noordelijke partners sterker inzetten op innovaties, zoals decentrale energiesystemen en opslag van energie.
11 Wij ondersteunen lokale initiatieven via de Energiewerkplaats en Streekagenda’s bij het realiseren van energiebesparings- en duurzame energieprojecten.
12 Wij werken aan een vervolg op de succesvolle regelingen om asbestsanering te combineren met zonnestroom op boerderij- en MKB-daken.
13 Gezamenlijke PV-panelen inkoopactie voor particuliere woningeigenaren organiseren, waarbij we rekening houden met andere initiatieven.
14 Wij stimuleren mest-monovergisting door geinteresseerde boeren te begeleiden bij hun investeringskeuze.
15 Inventariseren van huidige warmte-vraag en –aanbod ten behoeve van toekomstvisie warmte.
16 Onderzoek van mogelijke deelname in het Windpark Fryslân (WPF).
17 Wij werken verder aan de ontwikkeling van Duurzame Dorpen. (opgenomen naar aanleiding van aangenomen amendement PVDA bij de begrotingsbehandeling)

Toelichting:

11) Dit resultaat realiseren we via het gebiedsbudget, welke meerjarig in de begroting is opgenomen. Naar verwachting wordt in 2017 echter een groot deel van de doelstellingen al gerealiseerd, vandaar dat hiervoor het bestedingsritme moet worden verschoven naar 2017.

16) Op 19 april 2017 heeft PS ingestemd met het voorgenomen besluit van GS om een Samenwerkingsovereenkomst (SOK) met Windpark Fryslân BV te sluiten en (onder voorwaarden) te gaan investeren in het windpark. Na het sluiten van de SOK zal er nog een heel proces moeten worden doorlopen, voordat uiteindelijk in de tweede helft van 2018 de provincie daadwerkelijk zal gaan deelnemen en financieren. Zo zal er voorafgaand aan de Financial Close nog twee keer een externe Confirmatory Opinion worden gevraagd en zal ook de monitoring van het proces naar Financial Close externe ondersteuning vereisen.

De onderhandelingen en (externe juridische en financiële) onderzoeken die tot op heden ten behoeve van de SOK zijn uitgevoerd hebben ook fors meer gekost dan oorspronkelijk was voorzien. In totaliteit wordt nu verwacht de dat het gehele voorbereidingsproces tot aan Financial Close ongeveer € 1 mln aan externe advisering en ondersteuning zal kosten. Deze kosten worden nu gefinancierd vanuit het Budget Duurzame Energie, wat een groot beslag op dit budget legt. De totale kosten voor externe ondersteuning worden alleen al voor 2017 (ten behoeve van SOK en de eind dit jaar te sluiten Investeringsovereenkomst) geschat op circa 700.000 euro. De totale opbrengsten van de deelneming worden (over 15 jaar) geschat op ongeveer 50 – 70 mln. Het is daarom logischer om voor de voorbereiding een afzonderlijk voorbereidingskrediet (zie voorstel begrotingswijziging) aan te vragen, dat bij realisatie van het park weer kan worden terugbetaald uit de opbrengsten.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2017 Prognose 2017
Energiebesparing Energiebesparing van 20% in 2020. Toename
Energieproductie Productie van 16% duurzame energie in 2020 en 25% in 2025. Toename
De provinciale organisatie is zelfvoorzienend. De provinciale organisatie is in 2025 zelfvoorzienend. Plan van aanpak

Tweede bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

Verwacht je dat eind 2017 de beleidsuitvoering verlopen is volgens de inhoudelijke afspraken in het onderliggende document waarin het beleid is vastgesteld (beleidsnota, etc.)?

  • Ja, dit gaat zeker lukken
  • Niet zeker of dit gaat lukken
  • Nee, dit gaat niet lukken

Tijd

Verwacht je dat eind 2017 het gewenste resultaat is gerealiseerd? Of, als de einddatum voor de realisatie verder in de tijd ligt: Verwacht je dat je eind 2017 op schema ligt om het gewenste resultaat te realiseren binnen de afgesproken termijn?

  • Ja, dit gaat zeker lukken
  • Niet zeker of dit gaat lukken
  • Nee, dit gaat niet lukken

Geld

Op beleidsveldniveau: verwacht je dat geld een belemmerende factor is voor het behalen van de gewenste resultaten? Of verwacht je dat het beschikbare budget toereikend is om in 2017 de gewenste resultaten van dit beleidsveld te realiseren?

  • Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt geen onder- of overbesteding verwacht
  • Geld vormt geen belemmerende factor: er wordt een onderbesteding verwacht
  • Geld vormt wel een belemmerende factor en/of er wordt een overbesteding verwacht
  Beleid Tijd Geld
1 Productie van duurzame energie op basis van een brede mix van wind, zon, biomassa en warmte/geothermie.
2 Stimuleren van energiebesparing met behulp van de Friese Energiepremie, Duurzaam Bouwen Loket, regelingen Rijk en innovatieve maatregelen (Nul op de meter).
3 Stimuleren duurzame mobiliteit door verduurzamen openbaar vervoer.
4 Stimuleren zorgvuldig omgaan met grondstoffen.
5 Stimuleren energiebesparing maatschappelijk vastgoed samen met koepelorganisaties.
6 Onderzoek naar zelfvoorzienende provinciale organisatie en uitvoeringsplan opstellen.
7 Faciliteren van het Friese bedrijfsleven, stichtingen en verenigingen bij het opzetten van business cases rond de energieproductie en energiebesparing, die vervolgens overgedragen (kunnen) worden aan de fondsbeheerder van het FSFE.
8 Uitvoeren Energiek toezicht vanuit FUMO en faciliteren top 25 grootverbruikers.
9 Ontwikkelen pilot- en demonstratieproject 20 energieneutrale boerderijen.
10 Met onze Noordelijke partners sterker inzetten op innovaties, zoals decentrale energiesystemen en opslag van energie.
11 Wij ondersteunen lokale initiatieven via de Energiewerkplaats en Streekagenda’s bij het realiseren van energiebesparings- en duurzame energieprojecten.
12 Wij werken aan een vervolg op de succesvolle regelingen om asbestsanering te combineren met zonnestroom op boerderij- en MKB-daken.
13 Gezamenlijke PV-panelen inkoopactie voor particuliere woningeigenaren organiseren, waarbij we rekening houden met andere initiatieven.
14 Wij stimuleren mest-monovergisting door geinteresseerde boeren te begeleiden bij hun investeringskeuze.
15 Inventariseren van huidige warmte-vraag en –aanbod ten behoeve van toekomstvisie warmte.
16 Onderzoek van mogelijke deelname in het Windpark Fryslân (WPF).
17 Wij werken verder aan de ontwikkeling van Duurzame Dorpen.

Toelichting:

2. De eerste subsidieregeling Nul op de Meter is succesvol afgesloten en uit de evaluatie met een aantal bedrijven uit de bouwkolom en Energie prestatie adviseurs (epa) blijkt dat er behoefte is naar een vervolg van de Nul op de meter regeling. Om het vervolg op de Friese subsidieregeling Nul op de Meter nog in 2017 open te stellen, wordt voorgesteld om nieuw budget uit het begrotingssaldo hiervoor beschikbaar te stellen.

8. Bij het uitvoeren van het toezicht zijn veel partijen betrokken, waaronder de gemeenten en de FUMO. De voorbereiding van deze actie kost meer tijd dan voorzien.

9. De POP-aanvraag, die voor de realisatie van dit resultaat was ingediend, is afgewezen. Er wordt nu gewerkt aan een alternatief om dit doel te realiseren.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2017 Prognose 2017
Energiebesparing Energiebesparing van 20% in 2020. Toename
Energieproductie Productie van 16% duurzame energie in 2020 en 25% in 2025. Toename
De provinciale organisatie is zelfvoorzienend. De provinciale organisatie is in 2025 zelfvoorzienend. Plan van aanpak

Toelichting:

De trends in energiebesparing en duurzame productie van energie zijn het resultaat van de inspanning van vele partijen, zowel overheden als marktpartijen, maatschappelijke organisaties en burgers. In het vierde kwartaal van 2017 wordt de voortgangsrapportage van het programma aan de Staten verzonden.

Print deze pagina