4. Financiële positie

De uiteenzetting van de financiële positie geeft een samenvatting van onderdelen die elders in de begroting zijn opgenomen.

Bestaand versus nieuw beleid

Hieronder worden de saldi van lasten en baten van de gehele begroting meerjarig weergegeven. Daarbij worden ook de bedragen voor nieuw beleid weergegeven.

Saldi lasten en baten gehele begroting

Exploitatie: (bedragen x € 1.000,-)
2016 Totaal
2016 Waarvan nieuw
2017 Totaal
2017 Waarvan nieuw
2018 Totaal
2018 waarvan nieuw
2019 Totaal
2019 waarvan nieuw
2020 Totaal
2020 Waarvan nieuw
Lasten862.221433.9907.653424.2694.400375.0171.975297.860575
Baten419.126341.188301.913294.465317.307
Resultaat voor bestemming443.09592.802122.35780.551-19.447
Vorming van reserves (Lasten)183.13336.28023.88214.6973.620
Beschikking over reserves (baten)632.779139.570156.405110.13517.682
Resultaat / saldo na bestemming-6.551-10.489-10.166-14.887-33.508

De begroting bestaat voor het grootste deel uit bestaand beleid. De voorstellen uit de Kadernota 2017 zijn opgenomen in bijlage 8. Een negatief resultaat na bestemming is een positief begrotingssaldo aangezien hier uitgegaan wordt van lasten minus baten.

Hieronder worden de totalen van de structurele en niet structurele lasten en baten in de begroting meerjarig weergegeven.

Structurele en niet structurele lasten en baten in de begroting

Exploitatie: (bedragen x € 1.000,-)
2016 Structu-reel
2016 Niet structureel
2017 Structu-reel
2017 Niet structureel
2018 Structu-reel
2018 Niet structureel
2019 Structu-reel
2019 Niet structureel
2020 Structu-reel
2020 Niet structureel
Lasten (L)223.670638.550260.426173.564267.227157.042267.028107.989270.51327.347
Baten (B)325.18893.937293.43247.756275.92625.987276.72717.738299.53117.776
Sado (L-B)-101.518544.613-33.006125.808-8.699131.055-9.69990.251-29.0189.571

Het betreft hier de lasten en baten exclusief de mutaties van de reserves. In onderdeel 3.3 is dit overzicht gespecificeerd per programma. Bij de niet structurele budgetten zijn de lasten hoger dan de baten. Dit wordt gecompenseerd door onttrekkingen aan de reserves waaronder de reserve tijdelijke budgetten.

Geprognosticeerde balans

Met het oog op een betere raming en beheersing van het EMU saldo wordt met het nieuwe BBV een geprognosticeerde balans voorgeschreven. Met deze balans wordt meer inzicht gegeven in de ontwikkeling van onder meer de investeringen, het aanwenden van de reserves en voorzieningen en in de financieringsbehoefte.

In onderstaande raming is rekening gehouden met een vertraging in de uitgaven en inkomsten voor de tijdelijke budgetten, investeringen en deelnemingen. Dit is conform onze werkwijze voor de raming van het Emu saldo. In bijlage 6 is hierop een nadere toelichting gegeven.

Geprognosticeerde balans

Bedragen x € 1.000
Realisatie 2015
Geprognostiseerde begroting 2016
Geprognostiseerde begroting 2017
Geprognostiseerde begroting 2018
Geprognostiseerde begroting 2019
Geprognostiseerde begroting 2020
Activa
Vaste activa
Immateriële vaste activa
Activa in eigendom van derden27.24526.15425.06223.97022.87821.787
Materiële vaste activa
Investeringen met economisch nut79.48978.12175.39470.76466.26465.046
Investeringen met maatschappelijk nut316.23285.529167.459193.021202.435218.901
Financiële vaste activa
Kapitaalverstrekking aan deelnemingen68.02592.32995.32998.329108.329171.329
Leningen aan openbare lichamen017.00017.00017.00017.00017.000
Overige langlopende leningen u/g144.620192.474234.350261.290284.353294.806
Uitzettingen nederlands schuldpapier met looptijd => 1 jr177.921148.076137.496128.95100
Overige uitzettingen met looptijd => 1jr390.191374.484163.8314.30700
Totaal vaste activa1,203,7221,014,166915921797631701258788868
Vlottende activa
Voorraden
Voorraad grond40.62647.43347.43347.43347.43347.433
Onderhanden werken5.4675.4675.4675.4675.4675.467
Vooruitbetalingen164164164164164164
Uitzettingen korter dan één jaar
Vorderingen op openbare lichamen71.13171.13171.13171.13171.13171.131
Rekening courant met het Rijk316.12523.8190000
Rekening courant overige niet-financiele instelllingen4.9644.9644.9644.9644.9644.964
Overige vorderingen4.8204.8204.8204.8204.8204.820
Uitzettingen Nederlands schulpapier < 1 jr17.03826.4998.0166.19515.4430
Overige uitzettingen < 1 jr23.04313.88740.38326.09923.7300
Liquide middelen4.74800000
Overige overlopende activa22.47723.03915.42012.4209.4209.420
Totaal vlottende activa510602221222197798178692182572143399
Totaal activa1,714,3241,235,3881,113,718976323883830932267
Passiva
Vaste Passiva
Eigen vermogen
Algemene reserve298.219290.919232.884156.00396.08596.085
Bestemmingsreserves1.040.087618.999573.744518.103482.582468.522
Nog te bestemmen resultaat21.2586.55110.48910.16614.88733.508
Voorzieningen
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's11.63620.59120.53920.53720.61020.683
Door derden beklemde middelen met een specifieke aanwendingsrichting2.9383.1335.3558.36211.43914.516
Vaste schuld
Door derden belegde gelden150150150150150150
Waarborgsommen222222
Totaal vaste passiva1,374,289940345843162713322625754633465
Vlottende passiva
Vlottende schuld
Banksaldi45.603
Overige vlottende schulden100.356100.356100.356100.356100.356100.356
Overlopende passiva
Vooruitontvangen bijdragen van de EU3.9123.9123.9123.9123.9123.912
Vooruitontvangen bijdragen van het Rijk56.92815.4235.1235.1235.1235.123
Vooruitontvangen bijdragen van overige overheid174.342170.856156.668149.113144.188139.311
Overige overlopende passiva4.4964.4964.4964.4964.4964.496
Totaal vlottende passiva340035295044270556263001258076298802
Totaal passiva1.714.3241.235.3891.113.718976.323883.830932.267

Raming van het EMU-saldo

In bijlage 6 is de raming van het EMU saldo nader uitgewerkt.

Raming EMU-saldo

Bedragen x € 1 miljoen
2016
2017
2018
2019
2020
Raming EMU-saldo-146-145-153-36-2
EMU referentiewaardeNiet bekend

Aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen

In de begroting zijn onderstaande structurele bedragen opgenomen voor aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen. Een nadere toelichting is opgenomen in bijlage 7.

Bedragen x € 1.000
2016
2017
2018
2019
2020
Wachtgelden en pensioenen Gedeputeerde Staten554554554554554
Wachtgelden voormalig personeel575575575575575

Stand van de investeringen

In bijlage 3 is een overzicht opgenomen van de vaste activa waaronder de investeringen. In bijlage 1 is een nader detaillering van de investeringen opgenomen. Onderstaand is het totaal van investeringen met een economisch nut en investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut opgenomen.

Investeringen

Bedragen x € 1.000
Realisatie 2015
Begroting 2016
Begroting 2017
Begroting 2018
Begroting 2019
Begroting 2020
Investeringen met economisch nut 79.49078.121 75.394 70.764 66.264 65.046 
Investeringen met maatschappelijk nut316.23285.529167.459193.021202.435218.901
Totaal investeringen395.722163.650242.853263.785268.699283.947

Financiering

In de paragraaf 4 financiering en belegggingen is het beheer van de financiële middelen nader uitgewerkt. Hieronder zijn de overzichten voor de komende jaren opgenomen.

Financiering

Bedragen x € 1.000
2016
2017
2018
2019
2020
Financieringssaldo per 1 januari319.200212.500107.5002.500-1.300
Mutatie EMU-saldo (zie bijlage)-146.400-144.900-153.300-36.000-2.100
Vrijval Uitzetting39.70039.90048.30032.20052.100
Financieringssaldo per 31 december212.500107.5002.500-1.30048.700

Gemiddelde omvang belegd vermogen

Gemiddelde omvang belegd vermogen

Bedragen x € 1.000
2016
2017
2018
2019
2020
Kortlopende beleggingen228.600112.00077.90050.10033.000
Langlopende beleggingen788.300742.600668.800625.800547.100
Gemiddelde beleggingen over het jaar1.016.900854.600746.700675.900580.100

Rendement beleggingen en rente baten/-lasten

Rendement beleggingen en rente baten/-lasten

Bedragen x € 1.000
2016
2017
2018
2019
2020
Rentebaten kort0190240240220
Rentebaten lang3.3603.3603.3603.3603.360
Totale rentebaten3.3603.5503.6003.6003.580
Rentelasten kort00000
Rentelasten lang486474460447447
Totale rentelasten486474460447447
Rendement beleggingen16.24015.32013.03011.65010.420

Stand en verloop reserves, voorzieningen en overlopende passiva

In bijlage 4 is een gespecificeerd overzicht opgenomen van de reserves, voorzieningen en overlopende passiva.
Bij de stand van de VAR hieronder is nog geen rekening gehouden met toekomstige begrotingssaldi en met de reservering van het structurele begrotingssaldo van € 10,1 miljoen.

Verloop reserves, voorzieningen en overlopende passiva

bedragen x € 1.000,-
Realisatie 2015
Begroting 2016
Begroting 2017
Begroting 2018
Begroting 2019
Begroting 2020
Basis reserve9.250 9.250 9.2509.2509.250 9.250 
Vrij aanwendbare reserve (VAR)310.226281.669223.634146.75386.83586.835
Bestemmingsreserves1.040.088618.999573.744518.103482.582468.522
Totaal reserves1.359.564909.918806.628674.105578.667564.607
Totaal voorzieningen21.21423.72425.89428.89932.04935.199
Totaal overlopende passiva (OP)201.887156.896132.408124.853119.928115.051
Totaal reserves en voorzieningen en overlopende passiva1.582.6661.090.538964.930827.857730.644714.856

Gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd

De cijfers over het jaar 2015 hebben betrekking op de cijfers uit de jaarstukken 2015 zoals door PS vastgesteld op 25 mei 2016. De voor 2016 en volgende jaren vermelde bedragen zijn inclusief de besluitvorming van de Staten tot en met 29 juni 2016 en de doorwerking van de begrotings­wijzigingen van voorgaande jaren.
In bijlage 8 zijn de uitgangspunten begroting 2017 inclusief toelichting opgenomen